Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1655/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Prezes Sądu Okręgowego w S. zwolnił skarżącego z funkcji biegłego sądowego z zakresu wypadków i mechanoskopijnej identyfikacji pojazdów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał § 6 pkt 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz.U. Nr 18, poz. 112 ze zm.) - dalej: b.s.t.p. Jako przyczynę zwolnienia Prezes Sądu Okręgowego podał fakt wpłynięcia aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w P., w którym zarzucono popełnienie przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co podważa zaufanie do biegłego, mimo iż w sprawie nie zapadł jeszcze wyrok.
Rozpatrując odwołanie Z. K., Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w S., podzielając jego argumentację.
Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zarówno Prezes Sądu Okręgowego w S., jak i Minister Sprawiedliwości, rozstrzygając niniejszą sprawę, nie naruszyli prawa w takim stopniu w jakim mogłoby to skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu pojęcie rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego wymienione w § 12 ust. 1 pkt 4 b.s.t.p. jako warunku ustanowienia biegłym - oznacza zgodnie z orzecznictwem NSA i SN całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na taki wizerunek biegłego składają się m.in. takie cechy jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność. Osoba biegłego nie może więc nasuwać jakichkolwiek podejrzeń co do stronniczości, nierzetelności czy braku obiektywizmu. Zatem, wniesienie aktu oskarżenia przeciwko Z. K. o popełnienie przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uprawnia do przyjęcia, że biegły nie spełnia podstawowego warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
W ocenie Sądu nie jest obojętne dla oceny rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego toczące się przeciwko niemu postępowanie karne i nie ma znaczenia, iż jest ono w chwili obecnej zawieszone, a wobec części zarzutów postępowanie zostało umorzone z upływem okresu przedawnienia.
Dodatkowo Sąd wskazał, że skarżący nie powołał w skardze konkretnych zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, a tylko w przypadku stwierdzenia takich naruszeń, które miały wpływ na rozstrzygnięcie byłaby możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od tego wyroku, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, polegającą na przyjęciu, że oskarżenie Z. K. o popełnienie przestępstwa jest równoznaczne z utratą zaufania, co zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w S. świadczy o tym, że biegły nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego, a co za tym idzie nie może pełnić funkcji biegłego sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
I. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że granice skargi kasacyjnej wyznaczają zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Już z tych przyczyn szczególne znaczenie dla toku postępowania kasacyjnego ma należyte sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej w ramach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Wagę właściwego konstruowania skargi kasacyjnej, w szczególności prawidłowego wskazywania podstaw kasacyjnych, ustawodawca podkreślił wprowadzając w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. wymóg sporządzania skargi kasacyjnej przez profesjonalistę.
Wskazane przyczyny prowadzą do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony jest do badania czy doszło do naruszenia wskazywanych przez stronę skarżącą przepisów prawa i czy spełnione zostały pozostałe przesłanki wymienione w art. 174 p.p.s.a. Sąd nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać ich bądź w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r. sygn. GSK 10/04, Monitor Prawniczy 2004/9/392). Nie jest też dopuszczalne stawianie hipotez co do tego jakiego przepisu miałaby dotyczyć podstawa kasacji (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. OSK 421/04, LEX nr 146732). Z tych też powodów rozpatrując skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny kieruje się dosłowną treścią zarzutów składających się na powołane podstawy skargi kasacyjnej.
II. W sprawie niniejszej strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawie naruszenia prawa materialnego. Jako naruszone wskazała przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 15, poz. 133). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej sprecyzowała, że naruszenie dotyczyć miało § 12 tegoż rozporządzenia.
Z powodów wymienionych w pkt I wyłączone było interpretowanie zamiaru czy intencji strony skarżącej w sposób odmienny od sformułowania podstawy skargi kasacyjnej. Nadto w art. 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wykluczono możliwość modyfikacji podstaw kasacyjnych w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, dopuszczając wyłącznie przytaczanie nowego uzasadnienia tych podstaw.
W tych okolicznościach przyjąć należy, że strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, którego sąd pierwszej instancji ani nie stosował, ani nie dokonywał jego wykładni. Sąd ten bowiem oceniał zgodność zaskarżonej decyzji z § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz.U. Nr 18, poz. 112).
W myśl art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania (vide: wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. OSK 121/04, ONSA i WSA 2004/1/11).
Zauważyć trzeba, że wskazywany przez stronę skarżącą przepis prawa materialnego nie mógł być przedmiotem wykładni względnie być stosowany przez sąd pierwszej instancji, jeśli zważyć, że wymienione w ramach podstawy kasacyjnej rozporządzenie weszło do obrotu prawnego po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej. Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny odnoszone być musi do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania tej decyzji. Stąd też nie mógłby odnieść skutku zarzut rozumiany jako dotyczący zaniechania przez sąd pierwszej instancji zastosowania przepisu, który wszedł w życie po zapadnięciu decyzji ostatecznej.
Bez istotnego znaczenia dla oceny skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej miała zbieżność regulacji rozporządzenia z dnia 8 czerwca 1987 r. z rozwiązaniami przyjętymi w rozporządzeniu z dnia 24 stycznia 2005 r.
- III. Z wymienionych powodów skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw. Nie zachodziły również podstawy nieważności postępowania. Dlatego też oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.