Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 253/06

Uzasadnienie

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 10 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. w upadłości z siedzibą w W. na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 12 lipca 2005 r., utrzymującą w mocy – w wyniku rozpoznania wniosku złożonego przez wyżej wymienioną spółkę w trybie art. 127 § 3 k.p.a. – decyzję tego organu z dnia 29 marca 2005 r. wydaną z powołaniem, jako podstawy prawnej art. 104 k.p.a. oraz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 49, poz. 447 ze zm.), powoływanej dalej z zastosowaniem skrótu Pr.Pap.W., którą:

1. 1) stwierdzono niewykonywanie przez wskazaną spółkę obowiązku przekazywania informacji określonych w art. 81 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W.;
2. 2) wykluczono papiery wartościowe tej spółki z publicznego obrotu.

Sąd I instancji uwzględnił następujący stan sprawy.

Papiery wartościowe skarżącej spółki zostały dopuszczone do publicznego obrotu w dniu 2 lipca 1999 r. Przekazanie ostatniego raportu bieżącego nastąpiło w dniu 13 lutego 2003 r. Ostatni raport okresowy dotyczył danych za III kwartał 2002 r. i został przekazany w dniu 4 listopada 2002 r. Ostatni raport półroczny dotyczył danych za I półrocze 2002 r. i został przekazany w dniu 30 września 2002 r. Ostatni raport roczny dotyczący 2001 r. przekazano 28 czerwca 2002 r.

W raporcie bieżącym z dnia 8 stycznia 2003 r., zawarto informację o ogłoszeniu upadłości P. S.A. z siedzibą w W. Rozstrzygający w postępowaniu administracyjnym organ podkreślił, iż ogłoszenie upadłości nie powoduje utraty przez spółkę publiczną jej publicznego charakteru. Jest ona nadal emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu i w związku z tym ciążą na niej wszystkie określone w ustawie obowiązki. Tylko likwidacja spółki i jej wykreślenie z rejestru przedsiębiorców mogłyby spowodować zaprzestanie istnienia obowiązków informacyjnych na gruncie Pr.Pap.W.

Wobec tego, że P. S.A. w upadłości z siedzibą w W. nie wypełniła ciążących na niej obowiązków informacyjnych wynikających z art. 81 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W., nie może funkcjonować jako spółka publiczna, gdyż nie jest w stanie zapewnić dostępu do danych, co jest naczelną zasadą obrotu gospodarczego.

Niewykonywanie obowiązków informacyjnych miało w konkretnym przypadku znaczny rozmiar i było trwałe. Były zatem przesłanki do podjęcia na podstawie art. 85 ust. 1 decyzji o wykluczeniu papierów wartościowych wymienionej spółki z publicznego obrotu.

Z uwagi na sytuację tej spółki nie było celowe nakładanie na nią kary pieniężnej.

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd nie podzieliła twierdzenia P. S.A. w upadłości w W. co do tego, iż decyzja o wykluczeniu papierów wartościowych z publicznego obrotu może zostać wydana tylko wówczas, gdy emitent nie wykonuje obowiązku informacyjnego odnośnie każdej informacji powodującej zmianę treści prospektu, o ile pominięta informacja może w sposób znaczący wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego, albowiem nie jest prawdą, że art. 81 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W. odwołuje się w swej treści wyłącznie do ust. 1 pkt 1 tego przepisu. Obowiązek przekazywania informacji wskazanych w art. 81 ust. 1 pkt 2 i 3 opierał się na treści tych uregulowań i nie musiał uwzględniać informacji związanych z treścią prospektu. Obowiązki, o których mowa w art. (81 ust. 1 pkt 2 i 3 Pr.Pap.W.) nie dotyczą prospektu.

Fakt wykluczenia papierów wartościowych z publicznego obrotu nie jest przeszkodą do zgłoszenia wniosku o otwarcie postępowania układowego i nie limituje jego wyników. Wykluczenie papierów wartościowych z publicznego obrotu nie uniemożliwia też dokonania nowej emisji.

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd nie podzieliła również argumentu P. S.A. w upadłości z siedzibą w W., iż obowiązki informacyjne obciążały syndyka masy upadłości. Ogłoszenie upadłości i ustanowienie syndyka nie spowodowało bowiem zaprzestania działalności zarządu spółki. Za sprawy, które nie dotyczą zaś masy upadłości odpowiada nadal zarząd.

Oddalając skargę na opisaną już na wstępie decyzję (skarga zawierała zarzut naruszenia art. 85 ust. 1 i art. 85 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W. wobec błędnego przyjęcia, że sankcja przewidziana w pierwszym z przepisów nie odnosi się do kwalifikowanego przypadku tzn. sytuacji gdy emitent nie wykonuje obowiązku odnośnie każdej informacji powodującej zmianę treści prospektu, o ile może ona w znaczący sposób wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego, a także zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. wobec braku zgromadzenia przez rozstrzygający organ materiału dowodowego, co do okoliczności w sposób rzeczywisty związanych z treścią prospektu skarżącej spółki i ceną lub wartością jej papierów wartościowych, oraz zakwestionowanie oceny rozstrzygającego organu w zakresie relacji między decyzją o wykluczeniu papierów wartościowych z publicznego obrotu a postępowaniem układowym i w zakresie braku obowiązku informacyjnego po stronie syndyka masy upadłości) – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił na wstępie uwagę na brak uchybienia przez rozstrzygający w postępowaniu administracyjnym organ art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Sąd I instancji nie podzielił również zastrzeżeń skarżącej spółki co do naruszenia przez decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd art. 81 i 85 Pr.Pap.W.

W szczególności – jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – z art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W. wynika obowiązek przekazywania trzech niezależnych informacji. Brak przekazywania informacji bieżących i okresowych to brak dostępu do danych dotyczących działalności spółki. To z kolei ma wpływ na podejmowanie przez uczestników publicznego obrotu decyzji inwestycyjnych.

W niniejszej sprawie bezsporny był fakt, iż od dnia 13 lutego 2003 r. skarżąca spółka nie przekazywała raportów bieżących i okresowych. Tym samym zaistniały podstawy do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 85 ust. 1 Pr.Pap.W. Sankcja ta nie donosi się – jak to wywodziła skarżąca spółka – tylko do sytuacji braku przekazywania informacji powodującej zmianę treści prospektu i to o ile pominięta informacja może w sposób znaczący wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego. Dotyczy ona bowiem także braku wykonania obowiązku wynikającego z art. 81 ust. 1 pkt 2 i 3 Pr.Pap.W.

W ocenie Sądu I instancji, w świetle roli syndyka wynikającej zarówno z uregulowań rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1936 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.), jak i ustawy z dnia 8 stycznia 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) nie są zasadne oczekiwania skarżącej spółki co do obciążania syndyka obowiązkami informacyjnymi wynikającymi z Pr. Pap.W. W tym zakresie kompetencje zachowuje bowiem zarząd spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się też z rozstrzygającym w postępowaniu administracyjnym organem, iż wydanie zaskarżonej decyzji nie wyklucza postępowania układowego ani ponownej emisji akcji przez skarżącą spółkę.

W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku P. S.A. w upadłości z siedzibą w Warszawie zaskarżyła to orzeczenie w całości i zarzuciła mu:

1. 1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 85 ust. 1 i art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W., polegającego na błędnym przyjęciu, że sankcja w postaci wykluczenia papierów wartościowych z publicznego obrotu może być zastosowana zawsze, gdy emitent nie wykonuje obowiązku informacyjnego, podczas gdy właściwa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że tego rodzaju sankcja może mieć miejsce tylko wtedy, gdy emitent nie wykonuje obowiązku informacyjnego odnośnie informacji powodującej zmianę treści prospektu i to o ile pominięta informacja może w sposób znaczący wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego,
2. 2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. - mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób rzeczywisty związanego z treścią prospektu spółki, wartością lub ceną papieru wartościowego, a także przez "niewzięcie pod uwagę tego, że decyzja wykluczająca papiery wartościowe z publicznego obrotu uniemożliwia upadłemu P. S.A. skuteczne przeprowadzenie postępowania układowego.

Wnioski skargi kasacyjnej zmierzały do:

1. 1) uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,
2. 2) zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Według strony skarżącej art. 85 ust. 1 Pr.Pap.W. wskazany jako podstawa prawna decyzji wydanej przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd "faktycznie przewiduje możliwość wykluczenia papierów wartościowych z publicznego obrotu, w przypadku niewykonania obowiązku informacyjnego, o jakim mowa w art. 81 ust. 1 pkt 3 tej ustawy".

Jednakże zdaniem strony skarżącej ta możliwość zawężona została przez ust. 1 pkt 1 tegoż artykułu – "wyjaśniający, że chodzi tutaj o obowiązek informacyjny, dotyczący informacji powodującej zmianę treści prospektu - w okresie jego ważności. Stąd, zdaniem skarżącego, właściwe odczytanie omawianego przepisu (art. 85 ust. 1 Pr.Pap.W.) prowadzi do wniosku, iż sankcja wykluczenia odnosi się tylko do kwalifikowanych przypadków, a mianowicie takich, gdy pominięte informacje mogą w znaczący sposób wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego.

Z tego zaś wynika, że przy wydawaniu decyzji o wykluczeniu papierów wartościowych z publicznego obrotu - czego nie wziął pod uwagę Sąd I instancji - należało uwzględnić fakt, iż od stycznia 2003 r. papiery wartościowe strony skarżącej, w związku z jej upadłością w ogóle nie są notowane na giełdzie. W konsekwencji "nie sposób sobie nawet wyobrazić, jak pominięte informacje, dotyczące treści prospektu, mogły w sposób znaczący wpłynąć na ich cenę lub wartość".

Kwalifikowany charakter zdarzenia wywołującego sankcję z art. 85 ust. 1 Pr.Pap.W. nakłada na Sąd "zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego".

Materiał ten dotyczyć winien okoliczności w sposób rzeczywisty związanych z treścią prospektu spółki i ceną lub wartością papieru wartościowego.

Tymczasem z decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wynika, że organ ograniczył się jedynie do przyjęcia wyjaśnień syndyka masy upadłości P. S.A. usprawiedliwiających przyczyny dla jakich nie wykonywał obowiązku informacyjnego. Nie wiadomo jednak wcale, jaki jest związek pomiędzy tymi przyczynami a informacjami, które powinny być podane w związku z ewentualną zmianą treści prospektu oraz jaki jest znaczący wpływ pominiętych informacji na cenę lub wartość papieru wartościowego". W zaistniałej sytuacji wyżej wymieniona decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. i jej uzasadnienie nie pozostaje w żadnym związku z ewentualnym wpływem pominiętych informacji na treść prospektu oraz ceną lub wartością papieru wartościowego.

W konsekwencji z decyzji usankcjonowanej przez Sąd I instancji "nie wiadomo dlaczego w ogóle doszło do jej wydania, w szczególności dlaczego doszło do wykluczenia papierów wartościowych P. S.A. w upadłości z publicznego obrotu".

Sąd I instancji podobnie jak organ nie wziął pod uwagę okoliczności, iż decyzja wykluczająca papiery wartościowe skarżącego z publicznego obrotu uniemożliwia spółce skuteczne przeprowadzenie postępowania układowego, co niweczy szanse jej uratowania (w tym skutkami dla "akcjonariatu").

Odpowiadając na skargę kasacyjną Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wniosła o jej oddalenie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko podkreślono w szczególności, że wbrew zarzutowi strony skarżącej, powtórzonemu w skardze kasacyjnej, nie można przyjąć, że sankcja wykluczenia z art. 85 ust. 1 Pr.Pap.W. odnosi się tylko do przypadków kwalifikowanych, tzn. takich, które mogą znacząco wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego. Nie ma tu też znaczenia fakt, czy papier wartościowy jest notowany na giełdzie.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również wedle odpowiedzi na skargę kasacyjną zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

W piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2007 r. strona skarżąca podniosła, że właściwe odczytanie art. 85 ust. 1 i art. 81 ust. 1 pkt 3 prowadzi do wniosku ograniczającego sankcję wykluczenia papierów wartościowych z publicznego obrotu do kwalifikowanych przypadków "niewykonywania przez emitenta obowiązku informacyjnego dotyczącego informacji powodującej zmianę treści prospektu i to tylko o tyle, o ile pominięta informacja może w sposób znaczący wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego". Z art. 81 ust. 1 ustawy wynika bowiem obowiązek emitenta do przekazywania informacji powodującej zmianę treści prospektu od dnia udostępnienia prospektu do publicznej wiadomości, co w konsekwencji prowadzi do konieczności spełnienia dalszego warunku – wpływu na cenę lub wartość papieru wartościowego.

W ocenie strony skarżącej po ogłoszeniu upadłości takimi zdarzeniami mogą być:

1. 1) rozpoczęcie i przeprowadzenie układu,
2. 2) umorzenie postępowania upadłościowego,
3. 3) zakończenie postępowania upadłościowego.

Po ogłoszeniu upadłości przekazanie żadnych innych informacji nie pozostaje w związku z treścią prospektu spółki i nie ma wpływu na cenę lub wartość papierów wartościowych przez tę spółkę wyemitowanych.

Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny strona skarżąca popierała skargę kasacyjną. Komisja Nadzoru Finansowego – jako następca prawny Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podnieść należy, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. (która w niniejszej sprawie nie wystąpiła).

Z zasady związania granicami skargi kasacyjnej wynika, że rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonuje powtórnego badania legalności zakwestionowanego skargą aktu administracyjnego w jego całokształcie, a ustosunkowuje się jedynie do kwestii podniesionych przez wnoszącego skargę kasacyjną w jej zarzutach - podważających ocenę zawartą w wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji (por. np. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2004 r. Sygn. akt FSK 258/04 P.P. 2004/7/53). Podkreślić wypada, iż skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego pierwszej instancji.

Biorąc pod uwagę zasadę wynikającą z art. 183 § 1 p.p.s.a., kształtującą zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny – niezwykle istotne znaczenie ma właściwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej. Mogą być one budowane w ramach podstaw kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a., zawsze jednak wskazując precyzyjnie, jaki to konkretnie przepis prawa (materialnego lub procesowego, czyli kształtowanego "przepisami postępowania") został według wnoszącego skargę kasacyjną naruszony, na czym to naruszenie w danym przypadku polegało oraz – gdy chodzi o "przepisy postępowania" – dlaczego podnoszone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonywać wykładni kierunków zaskarżenia – samodzielnie konkretyzując zarzuty w stosunku do wyroku sądu pierwszej instancji, uściślać zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej lub je korygować – wskazując np. za wnoszącego ten środek zaskarżenia, na podstawie ogólnikowych zastrzeżeń, o naruszenie jakich to przepisów (i sposobu ich naruszenia) chodziło.

Skarga kasacyjna winna być skonstruowana tak, aby nie stanowiła wątpliwości interpretacyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt FSK 2356/04, Lex nr 175406; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2574/04, Lex nr 173331; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2429/04 M.Podat. 2006/3/37; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 4/05, Lex nr 173353; wyrok NSA z dnia 26 października 2004 r. sygn. akt OSK 773/04, Lex nr 164460; wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt 155/04, Lex nr 129843; wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r. sygn. akt GSK 10/04 M.Praw. 2004/9/392 i wiele innych).

Przedmiotowa skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych wynikających z art. 174 p.p.s.a. – wskazując, gdy chodzi o naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) uchybienia art. 85 ust. 1 i art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W. poprzez błędną wykładnię tych przepisów, a gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) uchybienia art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 133 p.p.s.a.

Kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczona została zatem w niniejszej sprawie wyłącznie do oceny, czy zarzuty obrazy tych właśnie wprost wskazanych przepisów były trafne i mogły doprowadzić do podważenia wyroku Sądu I instancji.

Dla porządku zaznaczyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł przywiązać jakiejkolwiek wagi do wywodów skargi kasacyjnej podnoszących zastrzeżenia bez sprecyzowania – na podstawie jakich to przepisów zostały one podniesione (np. w zakresie rozważań dotyczących relacji między decyzją wykluczającą papiery wartościowe z publicznego obrotu a prowadzeniem postępowania układowego z wniosku emitenta, czy odnośnie przyjęcia wyjaśnień syndyka masy upadłości).

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutów sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć trzeba, że ten przepis dotyczy wyłącznie naruszenia przepisów postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 104/05 OSP z. 1 z 2007, poz. 7).

Z przepisów regulujących postępowanie przed sądem administracyjnym skarga kasacyjna odwołała się jedynie do obrazy art. 133 § 1 p.p.s.a.

Treść tego przepisu ("Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, albo jeżeli ustawa tak stanowi") wskazuje:

1. – po pierwsze na zasadę wydawania wyroku po przeprowadzeniu rozprawy (dopuszczalne odstępstwa od wymienionej zasady zawiera art. 133 § 1 zd. II p.p.s.a.),
2. – po drugie na regułę opierania się przez sąd administracyjny przy wyrokowaniu na aktach sprawy (wyjątek w tym zakresie zachodzi w razie braku wykonania obowiązku wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a., t.j. zaniechania przedłożenia przez organ w terminie 30 dni od wniesienia skargi akt sprawy).

Wywody skargi kasacyjnej w istocie rzeczy nie nawiązują zatem do brzmienia regulacji zawartej w art. 133 § 1 p.p.s.a. Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał w każdym razie na czym miałby polegać związek między treścią podniesionych przez niego w ramach powołania podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uwag i zastrzeżeń a sensem art. 133 § 1 p.p.s.a.

Zamierzonego skutku z zasady nie mogło odnieść natomiast samo wskazywanie przez skargę kasacyjną na naruszenie przepisów k.p.a.

K.p.a. reguluje bowiem przebieg tylko procedury administracyjnej (tj. postępowania przed organami administracji publicznej), a nie działanie sądu administracyjnego, którego wyrok jest przedmiotem skargi kasacyjnej.

Sąd administracyjny nie może być zatem traktowany jako adresat uregulowań k.p.a. (a tak czyni wprost uzasadnienie skargi kasacyjnej w wywodach dotyczących naruszenia przez "Sąd" obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a.).

Rola sądu administracyjnego polega na dokonywaniu kontroli legalności zaskarżonego przed nim aktu, wydanego przez organ administracji publicznej wprawdzie także pod względem przestrzegania przez ten organ wymogów procedury administracyjnej, ale zakwestionowanie jednak w tym aspekcie wyników kontroli przeprowadzanej przez sąd administracyjny nie jest możliwe bez powołania przez skargę kasacyjną odpowiedniego (adekwatnego do uchybienia sądu administracyjnego) przepisu postępowania sądowego (w szczególności p.p.s.a.).

Tego zaś konkretna skarga kasacyjna nie uczyniła i stąd jej zarzuty podniesione przy powołaniu się na podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie mogły doprowadzić do podważenia wyroku Sądu I instancji.

Do podważenia objętego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji nie mogły doprowadzić także zarzuty sformułowane przy powołaniu podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., dotyczące naruszenia art. 85 ust. 1 i art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W., polegające według wnoszącego skargę kasacyjną na błędnym przyjęciu, że sankcja w postaci wykluczenia papierów wartościowych emitenta może być zastosowana zawsze, gdy emitent nie wykonuje obowiązku informacyjnego, podczas gdy właściwa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że tego rodzaju sankcja może mieć miejsce wtedy, gdy emitent nie wykonuje obowiązku informacyjnego odnośnie informacji powodującej zmianę treści prospektu i to o ile pominięta informacja może w sposób znaczący wpłynąć na cenę lub wartość papieru wartościowego (w tym zakresie skarga kasacyjna akcentowała zwłaszcza brak uwzględnienia zaprzestania notowań papierów wartościowych na giełdzie – w związku z upadłością skarżącej spółki).

Ustosunkowując się do tak sprecyzowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy na wstępie zauważyć, iż Sąd I instancji uwzględnił (do czego strona skarżąca nie podniosła zastrzeżeń) brzmienie art. 81 ust. 1 i 85 ust. 1 Pr.Pap.W., zgodnie z którym – w myśl art. 85 ust. 1 Pr.Pap.W. Komisja (tzn. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd) – w przypadku gdy emitent nie wykonywał między innymi obowiązku, o którym mowa w art. 81 Pr.Pap.W., mogła w szczególności wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z publicznego obrotu (albo nałożyć karę pieniężną lub zastosować obie te sankcje).

Według zaś uwzględnionej przez Sąd I instancji wersji art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W. "Od dnia udostępnienia prospektu do publicznej wiadomości emitent zobowiązany był do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej giełdę lub spółce prowadzącej rynek pozagiełdowy, na którym są notowane papiery wartościowe emitenta:

1. 1) każdej informacji powodującej zmianę treści prospektu – w okresie jego ważności,
2. 2) informacji poufnych,
3. 3) informacji bieżących i okresowych".

Wskazane w zaskarżonym wyroku brzmienie analizowanych przepisów zostało wprowadzone od dnia 1 maja 2004 r. ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi oraz zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 64, poz. 594).

Z całą pewnością wynikający z art. 81 ust. 1 obowiązek informacyjny emitenta należał do jego fundamentalnych powinności warunkujących uczestnictwo i realizację celów publicznego obrotu papierami wartościowymi. Miał on bowiem zapewniać konieczną przejrzystość sytuacji emitenta papierów wartościowych – ważną zarówno dla potencjalnych inwestorów, jak i dla wykonywania zadań organu administracji publicznej uprawnionego do wydania decyzji w ramach publicznego obrotu papierami wartościowymi.

Według przytoczonego w zaskarżonym wyroku brzmienia art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W. oznaczenie na czym miała polegać realizacja obowiązku informacyjnego (jego zakresu) dokonana została niewątpliwie trojako – oddzielnie w każdym z jego wymienionych po dwukropku i z zastosowaniem przecinków, kolejno numerowanych punktów.

Taka redakcja omawianego przepisu uzasadniała wniosek, iż stwierdzenie braku stosowania się emitenta do dyspozycji zawartej w jakimkolwiek z jego punktów było samodzielnie wystarczającą przesłanką przyjęcia niewykonywania art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W. – co z kolei otwierało właściwemu organowi możliwość rozstrzygania zgodnie z art. 85 ust. 1 Pr.Pap.W.

W niniejszej sprawie nie było sporne, że skarżąca spółka nie wykonywała dyspozycji art. 81 ust. 1 pkt 3 dotyczącej konieczności składania przez emitenta informacji bieżących i okresowych.

Zważyć przy tym należy, iż rodzaj, zakres i forma oraz terminy a także częstotliwość przekazywania tego typu informacji nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu zobowiązanego, ale w sposób sformalizowany sprecyzowana – przez prawodawcę rozporządzeniem Rady Ministrów przewidzianym w delegacji ustawowej – tj. art. 81 ust. 5 Pr.Pap.W. (w konkretnym przypadku zastosowanie miało w szczególności rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych – Dz.U. Nr 139, poz. 1569 ze zm., które następnie zostało zastąpione rozporządzeniem z dnia 27 marca 2005 r. o tym samym tytule – Dz.U. Nr 49, poz. 463 z mocą obowiązującą dopiero od dnia 29 marca 2005 r.).

Skarżąca spółka, jako spółka publiczna (art. 4 pkt 9 Pr.Pap.W.) była emitentem akcji dopuszczonych do publicznego obrotu i chcąc zachować swój status, miała bezwzględny obowiązek stosowania się do wszystkich reguł związanych z pozostawaniem wyemitowanych przez nią akcji w publicznym obrocie, w tym przekazywania informacji bieżących i okresowych w myśl art. 81 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W. mających na celu obrazowanie jej sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej.

Nie sposób nie zauważyć sprzeczności w postawie strony skarżącej, która z jednej strony chciała utrzymywanie w publicznym obrocie wyemitowanych przez nią akcji traktować jako argument przy ubieganiu się o przeprowadzenie postępowania układowego, a z drugiej starała się wykazać, że z racji upadłości i braku notowania jej papierów wartościowych na giełdzie była zwolniona ze spełniania obowiązku informacyjnego w takim kształcie jak to wynika expressis verbis z art. 81 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W. i wydanego na podstawie art. 81 ust. 5 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów, mimo że jest on immanentnie związany ze statusem spółki publicznej.

Zgodzić się należy, iż samo ogłoszenie upadłości spółki nie zmieniło jej statutu jako spółki publicznej i nie spowodowało zwolnienia jej w jakimkolwiek zakresie z wiążących się z tym statusem obowiązków informacyjnych, w tym określonych poprzez art. 81 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W. i rozporządzenie Rady Ministrów wydane na podstawie art. 81 ust. 5 Pr.Pap.W.

Również sama kwestia braku notowań akcji wyemitowanych przez skarżącą spółkę na giełdzie nie oznaczała zaprzestania obowiązku przekazywania Komisji Papierów Wartościowych i Giełd informacji bieżących i okresowych w ujęciu art. 81 ust. 1 pkt 3 Pr.Pap.W. i wydanego na podstawie art. 81 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów.

Brak notowań papierów wartościowych na giełdzie mógł zwalniać ze spełniania wymogów wynikających z brzmienia powołanych uregulowań tylko w stosunku do spółki prowadzącej giełdę, nie zaś w stosunku do Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (por. wykrok NSA z dnia 16 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 2311/02, Lex nr 15581).

Poza argumentacją wynikającą z analizy początkowej części (tj. do dwukropka) brzmienia art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W., na co uwagę zwróciło powołane orzeczenie NSA, warto podnieść fakt, że również wytyczne zawarte w delegacji do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia, o której mowa w art. 81 ust. 5 Pr.Pap.W., nie czynią zagadnienia notowania na giełdzie, okolicznością przesądzającą o istnieniu obowiązku informacyjnego co do informacji bieżących i okresowych ("przy uwzględnieniu rodzaju rynku, na którym papiery są lub będą notowane").

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wpływu na wynik sprawy nie mogło mieć akcentowanie, że art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W. rozpoczyna się od słów "Od dnia udostępnienia prospektu do publicznej wiadomości".

Ten zwrot wyznacza bowiem jedynie datę początkową powstania obowiązku informacyjnego, a nie jego treść i końcową datę realizacji.

Przyjęcie twierdzenia strony skarżącej, że znaczenie dla wyniku sprawy mogło mieć ustalenie czy nie zostały przekazane informacje powodujące zmianę treści prospektu, oznaczałoby podważanie sensowności wprowadzenia przez ustawodawcę poza dyspozycją pkt 1 art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W. (mowa jest o każdej informacji powodującej zmianę treści prospektu...") także oddzielnie ukształtowanych dyspozycji zawartych w pkt 2 i 3 art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W.

Zwrócić należy uwagę, że art. 81 ust. 1 pkt 1 Pr.Pap.W. nie kończy się wcale słowami "w tym" w odniesieniu do treści pkt 2 i 3 art. 81 ust. 1 Pr.Pap.W.

W końcu co do podniesionej w skardze kasacyjnej potrzeby wykazania "znaczącego wpływu na cenę lub wartość papieru wartościowego", to w wersji art. 81 uwzględnianej przez Sąd I instancji zacytowany zwrot użyty został jedynie w ust. 3 tego artykułu i to wprost w odniesieniu tylko do informacji w ujęciu art. 81 ust. 1 pkt 1 Pr.Pap.W. (jako przesłanka konieczności ich opublikowania w jednym z dzienników, w którym publikowany był skrót prospektu, w terminie 7 dni od dnia powzięcia informacji).

Kwestia "znaczącego wpływu...na cenę lub wartość papieru wartościowego" nie została zaś powiązana przez ustawodawcę z informacjami, o jakich mowa w art. 81 ust. 2,czy też w szczególności w art. 81 ust. 1 pkt 3 – o jakie chodziło w niniejszej sprawie.

Uwzględniając całokształt dotychczasowych wywodów stwierdzić należy, że wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu i nie został podważony skargą kasacyjną.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a., a co do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od strony wznoszącej skargę kasacyjną (wobec sytuacji tej strony z racji postępowania upadłościowego)) – na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.