Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 44/15 odrzucił skargę M. G.na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K.z dnia 30 września 2014 r. w przedmiocie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na lata 2010-2011. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd, że samo przeprowadzenie kontroli nie może stanowić przedmiotu skargi. Kontrola jest bowiem jedynie czynnością faktyczną organu, nie rodzącą żadnych obowiązków i nieprzyznającą kontrolowanemu podmiotowi uprawnień w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1608/11) czynności kontroli skarbowej podejmowane w ramach uprawnień określonych w ustawie o kontroli skarbowej nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ewentualnie zgodność z prawem czynności kontrolnych może być zbadana w ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych, którą wydano w oparciu o wynik kontroli.
W niniejszej sprawie Minister Finansów wydał 15 grudnia 2014 r. dwie decyzje administracyjne zobowiązujące skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji oświatowej w części ogólnej za 2010 r. w części powiatowej oraz w części gminnej. Na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że w skargach na wspominane decyzje został podniesiony zarzut wszczęcia postępowania kontrolnego przez organ z naruszeniem przepisów ustawy o kontroli skarbowej. W tej sytuacji, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odrębna kontrola sądowoadministracyjna czynności kontrolnych Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.
Miasto G. w skardze kasacyjnej zaskarżyło powyżej postanowienie w całości domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy: tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i 2 pkt 4 p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie przysługuje skarga na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy wykładnia art. 3 § 1 i 2 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz art. 165 ust. 2 w zw. z art.8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 i art. 11 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego oraz art. 2 uts. 3 ustawy o samorządzie gminnym prowadzi do przeciwnego wniosku tj. uznania dopuszczalności skargi na wynik kontroli.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
W myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przez akty lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć działania materialno techniczne podjęte przez organy administracji publicznej w sprawach o charakterze publicznoprawnym, w stosunku do indywidualnie oznaczonych podmiotów dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku podmiotu, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, dla załatwienia których nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Czynności kontrolne jak również wynik tych czynności mają na celu dokonanie ustaleń faktycznych mogących w przyszłości być podstawą do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na podmiot kontrolowany określone prawo lub obowiązek.
Jednakże czynności kontrolne nie dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości mogą z kolei skutkować, jak już powiedziano, wszczęciem postępowania administracyjnego i wydaniem decyzji administracyjnej. Dopiero kontrola legalności decyzji administracyjnej spowoduje jednoczesną kontrolę czynności faktycznych prowadzonych przez organ poprzedzających jej wydanie czyli czynności kontrolnych. Stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu należy zatem uznać za prawidłowe.
Z wymienionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.