Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 931/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] grudnia 2014 r. A. Sp. z o.o. zgłosiła w Urzędzie Patentowym RP znak towarowy słowno-graficzny "Sonik" w celu uzyskania prawa ochronnego. We wniosku podała, że zgłoszony znak towarowy ma być przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 32 - napojów bezalkoholowych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Sonik" uzasadniając, że jest on podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm. – powoływanej dalej jako p.w.p.) do zarejestrowanych na rzecz B., [...] znaków towarowych przeznaczonych do oznaczenia m.in. towarów w klasie 32 napoje bezalkoholowe: pod numerem [...] wspólnotowego znaku towarowego słownego Sonic z pierwszeństwem od [...] grudnia 2006 r. oraz pod numerem [...] znaku towarowego słowno-graficznego Sonic z pierwszeństwem od [...] grudnia 2006 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła m.in., że organ błędnie ocenił znaczenie okoliczności, iż znak Sonik stanowi kontynuację znaku Sonik Napój zarejestrowanego na rzecz skarżącej, w którym elementem dominującym jest element Sonik (element "Napój" ma bowiem charakter opisowy), który to znak jest znakiem zarejestrowanym z pierwszeństwem od [...] września 2005 r., a więc jest znakiem wcześniejszym niż znaki Sonic [...] oraz Sonic [...]. Zdaniem strony z prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy Sonik Napój wynika dla niej uprawnienie do przeciwstawienia się używaniu znaków Sonic na terenie Polski. Uprawnienie to nie tylko może być realizowane poprzez zapobieżenie rejestracji czy unieważnienie wymienionych znaków, ale również na drodze cywilnej.
W konsekwencji rejestracja znaku Sonik nie zmieni sytuacji prawnej uprawnionego ze znaków Sonic, nie zostaną naruszone jego interesy, gdyż z uwagi na rejestrację znaku Sonik Napój na rzecz strony, ma ona podstawy do zakazania uprawnionemu ze znaków Sonic używania tych znaków na terytorium Polski.
Zdaniem spółki, znaki towarowe Sonic są znakami o niskiej zdolności odróżniającej, w związku z czym nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów. Odbiorca dokonując wyboru pomiędzy towarami oznaczonymi znakami towarowymi z elementem "sonic" będzie, z uwagi na wielość takich znaków, bardzo uważny w wyborze, w szczególności będzie zwracał szczególną uwagę na różnice zachodzące pomiędzy poszczególnymi oznaczeniami. Strona zwróciła ponadto uwagę, że przeciwstawione znaki należą do znaków krótkich, w których zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, nawet różnica jednej litery może wykluczyć podobieństwo między znakami.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., podnosząc, że zakresy ochrony porównywanych oznaczeń pokrywają się. Towary wymienione w zgłoszeniu są przeznaczone dla szerokiego grona odbiorców. Organ uznał następnie, że znaki zarejestrowane Sonic oraz zgłoszony Sonik są oznaczeniami podobnymi na płaszczyźnie słownej, fonetycznej i znaczeniowej.
Organ zauważył ponadto, że w przepisach ustawy – Prawo własności przemysłowej brak jest instytucji "prawa do serii znaków" rozciągającego się na obowiązek Urzędu rejestrowania w przyszłości znaków z elementem Sonik. Zgłoszenie tego znaku do rejestracji nie jest realizacją praw do serii znaków, a próbą zarejestrowania kolejnego znaku, który musi przejść taką samą procedurę rejestrową co inne znaki.
Od powyższej decyzji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że w odniesieniu do porównywanych znaków nie zachodzi przesłanka ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd obejmująca w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym, ponieważ towary oznaczone znakiem Sonik są przeznaczone wyłącznie dla polskiego odbiorcy. Z kolei uprawniony ze znaków Sonic nie może wprowadzać towarów oznaczonych znakiem Sonic na terytorium Polski, jako że na przeszkodzie stoi mu wcześniejszy znak towarowy Sonik Napój. W konsekwencji polski odbiorca znaku Sonik nie może zetknąć się na rynku polskim z towarami oznaczonymi znakami Sonic, nie może więc być mowy o jakimkolwiek wprowadzeniu odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów.
Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że porównywane znaki towarowe całościowo są bardzo podobne, gdyż w pamięci odbiorcy zapada przede wszystkim charakterystyczny, wspólny dla tych znaków element słowny sonik/sonic. Biorąc pod uwagę stwierdzone podobieństwo towarów, do których oznaczania przeznaczone są porównywane znaki towarowe oraz podobieństwo samych znaków, istnieje niebezpieczeństwo, że osoba z kręgu odbiorców mogłaby zostać wprowadzona w błąd co do źródła pochodzenia towarów oznaczonych spornym znakiem towarowym.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej jej uprawnienia do rejestracji znaku podobnego do tych już zarejestrowanych na jej rzecz, Sąd I instancji stwierdził, że żadne przepisy p.w.p. nie stanowią, że uprawniony do znaków podobnych korzystających już z ochrony automatycznie otrzymuje prawo ochronne na nowo zgłoszony znak, a o pierwszeństwie prawa ochronnego na znak decyduje pierwszeństwo jego zgłoszenia.
A. Sp. z o.o. złożyła od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 931/15 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wyczerpującego odniesienia się do okoliczności wskazanych przez skarżącą w skardze na decyzję organu wyłączających niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów,
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że Urząd Patentowy RP nie naruszył przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz w sposób prawidłowy ocenił przeszkody do udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Sonik [...], podczas gdy organ nie dokonał rzetelnej analizy znaczenia okoliczności rejestracji znaku towarowego Sonik Napój [...], co prowadziło do pominięcia okoliczności wyłączających niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów w rozpatrywanej sprawie.
Ponadto skarżąca postawiła zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie poprzez pominięcie przesłanki niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wypowiedział się wprost co do okoliczności podniesionych przez skarżącą, a w konsekwencji nie jest możliwe skontrolowanie zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Twierdzenia Sądu charakteryzują się bowiem wysokim stopniem ogólności, dotykają kwestii niespornych, natomiast nie odnoszą się do okoliczności niniejszej sprawy, tj. do sytuacji, w której występują cztery znaki należące do dwóch uprawnionych, które to znaki kolidują ze sobą. Skoro znaki Sonic weszły w "przestrzeń zajętą" przez znak Sonik Napój, to Sąd I instancji winien ocenić, jaki ma wpływ ma naruszenie tej "przestrzeni" na możliwość udzielenia ochrony na znak Sonik, w tym na ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów.
Zdaniem skarżącej, organ pominął okoliczność, że znak towarowy Sonik Napój jest używany w Polsce i znany polskiemu odbiorcy, w związku z czym znak towarowy Sonik będzie kojarzony ze znakiem Sonik Napój, nie zaś ze znakami Sonic, w związku z czym niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów jest wykluczone.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wyjaśniając, z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że strona nie podziela stanowiska Sądu, czy też jej ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niej nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można podzielić także zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie zasadna jest ocena Sądu I instancji, że w tej sprawie organ nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem starannie przeprowadził postępowanie dowodowe, zaś przyjęte stanowisko należycie uzasadnił. Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu swego wyroku zarówno do argumentów skarżącej, że znaki towarowe Sonic [...] oraz Sonic [...] nie mogą być używane w Polsce, a tym samym nie mogą stanowić przeszkody do udzielenia prawa ochronnego na znak "Sonik", jak i do kwestii, że skarżący jest uprawniony ze znaku towarowego Sonik Napój [...]. To, że ocena tych okoliczności dokonana przez Sąd I instancji, który podzielił w tym zakresie stanowisko organu, nie jest zgodna ze zdaniem skarżącej spółki nie może być powodem do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, który w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że Sąd I instancji nie zauważył, iż organ - jak twierdzi skarżąca - ograniczył badanie niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów jedynie do podobieństwa towarów oraz podobieństwa oznaczeń oraz, że organ dokonał oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów w oderwaniu od realiów rynkowych. Zarówno Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji, jak i Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego wyroku poddali analizie te kwestie, a to iż doszli do innych wniosków niż skarżąca nie czyni tego zarzutu skargi kasacyjnej zasadnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na podobieństwo porównywanych znaków towarowych oraz identyczność oznaczanych nimi towarów (które to okoliczności nie są zresztą kwestionowane w skardze kasacyjnej) nie da się wykluczyć ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Organ dokonywał porównywania jedynie zgłoszonego przez skarżącą znaku "Sonik" oraz zarejestrowanych wcześniej znaków towarowych "Sonic". Badał przy tym jedynie wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Uprawnienie skarżącej do znaku towarowego "Sonik Napój" nie mogło mieć decydującego znaczenia w sprawie, gdyż ustawa – Prawo własności przemysłowej nie przewiduje istnienia "prawa do serii znaków towarowych".
Skarżąca w toku postępowania powoływała się na swoje uprawnienie do wystąpienia o zakazanie używania znaków towarowych "Sonic". W tym celu skarżąca powinna jednak wszcząć odpowiednie postępowanie. Do tego czasu znaki towarowe są chronione na terytorium Polski, zaś orzekanie w kwestii zakazu używania znaku nie należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę.
Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.