Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3435/13, oddalił skargę [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]w przedmiocie unieważnienia patentu.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
W dniu [...] kwietnia 2012 r. [...] (dalej: wnioskodawca) wystąpił do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "[...] (dalej: sporny wynalazek), zgłoszonego do ochrony w dniu 16 grudnia 1998 r.
Występując o unieważnienie patentu wnioskodawca podniósł zarzut braku nowości i nieoczywistości spornego wynalazku, wskazując jako podstawę unieważnienia art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm. - dalej: u.o.w.), gdyż rozwiązanie w dacie zgłoszenia nie było nowe oraz było oczywiste dla fachowca. W ocenie wnioskodawcy część znamienna zastrzeżeń niezależnych nr 1 i 11 powiela cechy wymienione w części nieznamiennej tych zastrzeżeń, więc są to cechy znane. Jako dowody szkodzące nowości i dowodzące oczywistości rozwiązania wnioskodawca wskazał amerykańskie opisy patentowe [...]oraz katalogi firmy [...] [...] (dalej: uprawniona lub skarżąca) zakwestionowała stanowisko wnioskodawcy.
Urząd Patentowy RP (UPRP) decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. - działając na podstawie art. 89 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm. dalej: p.w.p.) oraz art. 10 i 11 u.o.w. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. a także art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. - unieważnił patent na sporny wynalazek.
W ocenie UPRP wnioskodawca udowodnił naruszenie art. 10 i 11 u.o.w. w zakresie braku nowości i nieoczywistości spornego rozwiązania.
Dla stwierdzenia braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie łącznie trzech następujących przesłanek: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu.
Przedmiotowe rozwiązanie określone w zastrzeżeniu patentowym nr 1 spornego patentu dotyczy przedmiotu określonego jako: "Okno do instalowania w konstrukcji dachu, składające się z ościeżnicy okna z elementem górnym, elementem dolnym i dwoma elementami bocznymi, połączonymi ze sobą w złączach narożnych, szeregu wsporników montażowych," przy czym elementy boczne oraz elementy górny i dolny ościeżnicy w położeniu zamontowanym biegną równolegle odpowiednio do krokwi i listew w konstrukcji dachu, przy czym każdy wspornik montażowy ma pierwszą część ramieniową do połączenia z odpowiednim elementem ościeżnicy oraz drugą część ramieniową, która jest prostopadła do pierwszej części ramieniowej i jest przeznaczona do połączenia z konstrukcją dachu" i jest znamienne tym, że "każdy wspornik montażowy (10) jest skonstruowany jako okucie kątowe, przy czym pierwsza część ramieniowa (11) jest utworzona z dwóch segmentów ramieniowych (11a, 11 b) prostopadłych względem siebie, do połączenia z przyległymi elementami ościeżnicy w ich złączu".
Natomiast istota drugiego z przedmiotowych wynalazków ujęta w kolejnym zastrzeżeniu niezależnym nr 11 dotyczy: "Wspornika montażowego do montażu okna do instalowania w konstrukcji dachu, składającego się z ościeżnicy okna z elementem górnym, elementem dolnym i dwoma elementami bocznymi, połączonymi ze sobą w złączach narożnych, szeregu wsporników, przy czym elementy boczne oraz elementy górny i dolny ościeżnicy w położeniu zamontowanym biegną równolegle odpowiednio do krokwi i listew w konstrukcji dachu, mający pierwszą część ramieniową do połączenia z odpowiednim elementem ościeżnicy oraz drugą część ramieniową, która jest prostopadła do pierwszej części ramieniowej i jest przeznaczona do połączenia z konstrukcją dachu, mający pierwszą część ramieniową i drugą część ramieniową prostopadłą do pierwszej części ramieniowej", i jest znamienny tym, że "jest skonstruowany jako okucie kątowe, przy czym pierwsza część ramieniowa (11) jest utworzona z dwóch segmentów ramieniowych (11 a, 11b) prostopadłych względem siebie, do połączenia z przyległymi elementami ościeżnicy w ich złączu".
Zdaniem Urzędu Patentowego RP tylko materiał w postaci katalogu firmy [...] z października 1994 r. (zwłaszcza str. 9 katalogu, zdjęcie pierwsze od góry) dowodzi, że wspornik montażowy i okno ze wspornikiem o konstrukcji, jak w spornym patencie, były znane w dacie zgłoszenia spornego wynalazku. Wskazany dokument - katalog pokazuje bowiem na str. 9 (akta sprawy - tom I, karta 104, zdjęcie pierwsze od góry) okucie narożne okna spełniające wszystkie cechy znamienne zastrzeżeń niezależnych nr 1 i 11 spornego wynalazku. Ujawnione jest w nim okno wyposażone we wspornik łączący go z połacią dachu (w narożu), który ma kształt okucia kątowego złożonego z pierwszej i drugiej części ramieniowej, prostopadłych do siebie, przy czym pierwsza część ramieniowa jest utworzona z dwóch segmentów ramieniowych prostopadłych względem siebie, do połączenia z przyległymi elementami ościeżnicy w ich złączu - tak, jak w spornym wynalazku.
Organ stwierdził że, ze względu na ogólnikowość sformułowania zastrzeżeń nr 1 i 11 oraz to, że części znamienne tych zastrzeżeń są analogiczne i sprowadzają się jedynie do konstrukcji wspornika (bez podania wyróżniających cech okna), należy uznać, że powołany katalog spełnia ujęty w zastrzeżeniach nr 1 i 11 zakres ochrony i dowodzi braku nowości spornego patentu.
W ocenie UPRP budowa wspornika wg spornego rozwiązania nie może przesądzać o nowości spornego patentu. Cecha ta nie jest bowiem przedmiotem zastrzeżeń niezależnych nr 1 i 11, a więc nie podlega analizie i nie może stanowić skutecznego dowodu na odmienność spornego rozwiązania od okna wskazanego w katalogu [...]. Ponadto UPRP stwierdził, że zakres ochrony spornego wspornika w postaci okucia kątowego z dwoma prostopadłymi częściami (ujęty w zastrz. nr 1 i 11) - nie precyzuje rodzaju połączeń miedzy pierwszą i drugą częścią ramieniową wspornika. W zakresie tak ujętej ochrony może się mieścić, zarówno wspornik wg spornego patentu (np. jednoczęściowy - zgodnie z wykonaniem jak na rys. fig. 2), jak i wspornik wg przeciwstawionego katalogu [...] (str. 9 katalogu z października 1994 r.).
Ponadto, w ocenie Urzędu Patentowego RP, zasadne jest stwierdzenie wnioskodawcy o ogólnikowości cech rozwiązania, dlatego organ uznał, że ochrona (w zastrz. 1 i 11) skupia się jedynie na znanej z katalogu [...] dwusegmentowej budowie pierwszej części ramieniowej przylegającej do ościeżnicy okna, nie precyzując budowy drugiej części ramieniowej.
Urząd Patentowy RP analizując szczegółowo argumenty obu stron sporu i mając na względzie ogólnikowość ujęcia ochrony w zastrzeżeniach niezależnych 1 i 11 stwierdził, że dokument w formie katalogu [...] (str.
9) przedstawia okno ze wspornikiem o budowie mieszczącej się w zakresie ochrony spornego patentu, nie można bowiem dopatrzyć się w zastrzeżeniach nr 1 i 11 cech świadczących o odmienności spornego rozwiązania od przeciwstawionego katalogu z wcześniejszego stanu techniki.
W związku z powyższym organ uznał, iż wnioskodawca udowodnił, że rozwiązanie (okno i wspornik) nie było nowe w dacie zgłoszenia.
Urząd Patentowy RP analizował także inne przeciwstawione opisy ([...]), ale uznał, że nie stanowią one skutecznego dowodu na brak nowości spornego patentu, bo nie spełniają zakresu ochrony zastrz. nr 1 i 11.
W odniesieniu do drugiego zarzutu, tj. braku nieoczywistości spornego patentu, zdaniem Urzędu Patentowego RP, znajduje on uzasadnienie w świetle art. 10 u.o.w. Organ stwierdził, że jedynym skutecznym przeciwstawieniem jest katalog firmy [...] z października 1994 r. (zwłaszcza str. 9 katalogu), na którego tle przedmiotowe rozwiązanie jest dla fachowca oczywiste. Jak wykazano, okno ze wspornikiem wg str. 9 katalogu [...] mieści się w zakresie ochrony zastrzeżeń nr 1 i 11 spornego patentu.
Organ przychylił się do wywodów wnioskodawcy o ogólnikowym sposobie sformułowania zastrzeżeń i teorii, że kształt okuwanego przedmiotu determinuje kształt okucia. Uznano, iż oczywiste jest dla fachowca, że mając prostokątną ramę okna, która ma być połączona z poszyciem dachu musimy zastosować okucie kątowe. Wynika to z cytowanego katalogu i z podstawowej wiedzy budowlanej. Urząd Patentowy RP uznał ponadto, że mając dane z katalogu [...] przedstawiającego na str. 9 znane okno ze wspornikiem można dojść do szczególnych wykonań okna i wspornika wg spornego patentu. Kwestią oczywistego doboru stanie się dobranie żądanego kształtu i sposobu połączeń segmentów ramieniowych znanego wspornika złożonego z pierwszej i drugiej części ramieniowej (prostopadłych do siebie) i tworzących okucie kątowe.
Biorąc pod uwagę powyższe Urząd Patentowy RP uznał, że wnioskodawca udowodnił oczywistość spornego patentu na tle w/w katalogu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2014 r. oddalił skargę uprawnionej do spornego patentu, tj. [...]
Uzasadniając oddalenie skargi na powyższa decyzję WSA podniósł, że organ nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszeń art. 7, 8, 9, 11, 75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.). Organ wyczerpująco zbadał materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.
Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP uznał brak nowości spornego rozwiązania w świetle katalogu firmy [...] z października 1994 r. (str. 9 katalogu), który zdaniem organu dowodzi, że wspornik montażowy i okno ze wspornikiem o konstrukcji, jak w spornym patencie, były znane w dacie zgłoszenia spornego wynalazku. Katalog pokazuje bowiem na str. 9 zdjęcie pierwsze od góry okucie narożne okna spełniające wszystkie cechy znamienne zastrzeżeń niezależnych nr 1 i 11. Ujawnione jest w nim okno wyposażone we wspornik łączący go z połacią dachu (w narożu), który ma kształt okucia kątowego złożonego z pierwszej i drugiej części ramieniowej, prostopadłych do siebie, przy czym pierwsza część ramieniowa jest utworzona z dwóch segmentów ramieniowych prostopadłych względem siebie, do połączenia z przyległymi elementami ościeżnicy w ich złączu - tak, jak w spornym wynalazku.
Organ stwierdził, że ze względu na ogólnikowość sformułowania zastrzeżeń nr 1 i 11 oraz na to, że cechy znamienne tych zastrzeżeń są analogiczne i sprowadzają się jedynie do konstrukcji wspornika (bez podania wyróżniających cech okna), należy uznać, że powołany katalog spełnia ujęty w zastrz. nr 1 i 11 zakres ochrony i dowodzi braku nowości spornego patentu.
Zasadnie też zdaniem Sądu I instancji organ uznał, że jednoczęściowa budowa wspornika wg spornego rozwiązania nie może przesądzać jego nowości, bowiem cecha ta, nie jest przedmiotem zastrzeżeń niezależnych nr 1 i 11. Słusznie też wywodził organ, że zakres ochrony spornego wspornika w postaci okucia kątowego z dwoma prostopadłymi częściami (ujęty w zastrzeżeniach nr 1 i 11) nie precyzuje rodzaju połączeń między pierwszą i drugą częścią ramieniową wspornika.
W ocenie Sądu I instancji, prawidłowo zatem organ uznał, że w zakresie tak ujętej ochrony może się mieścić, zarówno wspornik wg spornego patentu (np. jednoczęściowy - zgodnie z wykonaniem jak na rys. fig. 2), jak i wspornik wg przeciwstawionego katalogu [...]ROTO (str. 9 katalogu z października 1994 r.).
Sąd I instancji stwierdził, że organ nie poprzestał na ustaleniu braku nowości spornego patentu i w oparciu o ten sam dowód, tj. katalog firmy [...], przyjął również brak nieoczywistości spornego rozwiązania wskazując, że na tle rozwiązań przedstawionych na stronie 9 katalogu przedmiotowe rozwiązanie będzie dla fachowca oczywiste. W tym zakresie Urząd Patentowy RP wywodził, że wobec ogólnikowego sformułowania zastrzeżeń patentowych - kształt okuwanego przedmiotu determinuje kształt okucia i oczywiste jest dla fachowca, że mając prostokątną ramę okna, która ma być połączona z poszyciem dachu musimy zastosować okucie kątowe.
Ponadto, mając dane z katalogu [...] przedstawiającego na str. 9 znane okno ze wspornikiem, można dojść do szczególnych wykonań okna i wspornika wg spornego patentu. Kwestią oczywistego doboru stanie się dobranie żądanego kształtu i sposobu połączeń segmentów ramieniowych znanego wspornika złożonego z pierwszej i drugiej części ramieniowej (prostopadłych do siebie) i tworzących okucie kątowe.
W świetle tych wywodów według Sądu I instancji sporne rozwiązanie jest oczywiste w rozumieniu art. 10 u.o.w.
II
Uprawniona do spornego patentu wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ewentualnie wniosła - na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) - o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.; dalej: p.u.s.a.);
- b) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, a mianowicie poprzez brak zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w sytuacji naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, tj. niepodjęcie niezbędnych kroków i niedokonanie wnikliwej analizy całości zastrzeganego zakresu ochrony dla wyjaśnienia, czy wskazane przez wnioskodawcę dowody rzeczywiście stanowią podstawę unieważnienia spornego patentu w całości, a także poprzez zaniechanie wnikliwego rozpatrzenia całości materiału dowodowego w odniesieniu do opisu, zastrzeżeń i rysunków spornego patentu, w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- c) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, a mianowicie poprzez brak jego zastosowania w sytuacji naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. poprzez brak pełnego i spójnego uzasadnienia decyzji zarówno pod względem faktycznym, jak też prawnym, w tym nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych, a także sprzecznych ze sobą stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez niewyjaśnienie, dlaczego, zdaniem organu, rozwiązanie według patentu [...] w całym zakresie ochrony nie spełnia przesłanki nowości określonej w art. 11 u.o.w., pomimo powołania w uzasadnieniu zaskarżanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji organu jedynie jednego z dowodów przedstawianych w toku postępowania o unieważnienie, przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż pozostałe dowody nie stanowią skutecznego dowodu na brak nowości spornego patentu; ten jedyny dowód mający rzekomo podważać nowość spornego patentu odniesiono jedynie do części zakresu ochrony wynikającego z patentu [...], a pomimo tego unieważniono patent w całości, a nie w części;
- d) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, a mianowicie poprzez brak jego zastosowania w sytuacji naruszenia przez organ art. 10iart.11u.o.w. oraz art. 63 ust 2 i art. 89 ust. 1 p.w.p. i w konsekwencji nieuznanie nieprawidłowości w ustaleniu dokonanym przez Urząd Patentowy RP, że wynalazek pt. "[...]" w całości nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania patentu, co stanowi bezzasadne tolerowanie błędnej oceny stanu faktycznego dokonanej przez organ;
- e) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, w szczególności polegające na:
- - ograniczeniu się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia treści przepisów i stanowiska organu bez wyjaśnienia zastosowanej podstawy prawnej oraz stanowiska sądu, co nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia,
- - ograniczeniu się w uzasadnieniu wyroku do bezkrytycznego przytoczenia stanowiska organu z całkowitym pominięciem odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
- - braku uzasadnienia, dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za organem, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie - katalog firmy [...] potwierdza jednoznacznie, iż wynalazek objęty patentem nie posiada poziomu wynalazczego, w szczególności, dlaczego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można uznać brak nowości spornego rozwiązania w całości oraz dlaczego na tej podstawie patent mógł zostać unieważniony w całości,
- f) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zbadania wszystkich okoliczności sprawy i wybiórczą analizę akt postępowania przed organem administracji, a w szczególności poprzez zawężenie zakresu rozstrzygnięcia
- g) naruszenie art. 151 p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy nie istniały przesłania do oddalenia skargi;
- II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 10 i 11 u.o.w. i art. 63 ust. 2 p.w.p. oraz art. 89 ust. 1 p.w.p.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w punkcie I lit. a)-g) petitum skargi kasacyjnej na wstępie podkreślenia wymaga, że skarżąca kasacyjnie - powołując się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - nieprawidłowo wskazała w pkt I lit. d) zarzuty naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w pkt I lit. e) petitum skargi kasacyjnej, należy uznać za całkowicie niezasadny. Stawiany przez autora skargi kasacyjnej zarzut sprowadza się w istocie do tego, że nie zgadza się on ze stanowiskiem Sądu I instancji, który uznał za zgodną z prawem zaskarżoną decyzję UPRP w przedmiocie zasadności unieważnienia patentu na sporny wynalazek.
Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 11.05.2012 r., sygn. II OSK 335/11, Lex nr 1252022). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (wyrok NSA z 10.07.2012 r., sygn. II GSK 1012/12, Lex nr 1225696), czy gdy uzasadnienie nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie (wyrok NSA z dnia 10.07.2012 r., sygn. II GSK 1807/11, lex nr 1219231).
I co najistotniejsze, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 01.08.2012 r., sygn. II OSK 2012/11, lex nr 1225725).
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie w istocie polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Polemika ta, z przyczyn wyżej wskazanych, nie może odnieść zamierzonego skutku.
Za chybione uznać należy również zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. art. 1 § 2 p.u.s.a., wskazane w pkt I lit. a) petitum skargi kasacyjnej. Powołane przez kasatora przepisy mają charakter ustrojowy, a sąd administracyjny może je naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określone w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na decyzję administracyjną Urzędu Patentowego RP. WSA w Warszawie przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem.
Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, czyli zastosował jeden z środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji ani art. 1 § 2 p.u.s.a., ani art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13).
Niezasadne są także zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p., sformułowane w pkt I lit. b) i c) petitum skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do tych zarzutów, podkreślenia wymaga, że mankamentem skargi kasacyjnej w zakresie powołanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania jest brak wykazania, iż uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak to wymaga przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W świetle utrwalonego orzecznictwa, nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., II FSK 437/11; LEX nr 1233849). Takich dowodów skarga kasacyjna nie przeprowadziła. Zatem już z tych powodów zarzuty wskazane w punkcie I lit. b) i c) petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione.
Natomiast, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że UPRP w postępowaniu administracyjnym nie naruszył żadnego ze wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów, tj. art. 7, 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 256 p.w.p. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy sprawy oraz dokonał jego wnikliwej, szczegółowej analizy i oceny, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, a zatem dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy w niezbędnym dla jej rozstrzygnięcia zakresie. Nie doszło również do naruszenia przez organ zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., wskazany w pkt I lit. g) petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z tym przepisem sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Jest to przepis ogólny (blankietowy) i ta jego właściwość sprawia, że na stronę skarżącą, chcącą powołać się na zarzut naruszenia tej regulacji nałożona została powinność powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybił sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy (por. wyroki NSA z dnia: 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 379/14; 28 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 229/13; 14 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 384/13; 24 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 563/11). Tego zaś wymogu skarga kasacyjna nie spełnia.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazanych w pkt. II petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 10 i art. 11 u.o.w., art. 63 ust. 2 p.w.p. oraz art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji, należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej - oprócz zarzutu naruszenia art. 63 ust. 2 p.w.p. – w ogóle nie wskazał, na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie wymienionych w tym zarzucie przepisów prawa materialnego.
W orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie może mieć postać błędnej subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (zob. wyrok SN z dnia 8 października 2002 r., IV CKN 1304/00, LEX nr 78365; wyrok SN z dnia 2 kwietnia 2003 r., I CKN 160/01, LEX nr 78813).
W tym miejscu przypomnieć należy, że przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest ważnym elementem skargi kasacyjnej również dlatego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów ani stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, co wynika ze wspomnianego związania sądu granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, nie jest możliwe merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów naruszenia art. 10 i art. 11 u.o.w. oraz art. 89 ust. 1 p.w.p.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 63 ust. 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Jak można wywnioskować z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor upatruje naruszenia tego przepisu w ograniczeniu się przez UPRP przy badaniu zakresu ochrony spornego patentu do analizy jedynie zastrzeżeń niezależnych, podczas gdy z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym, bez ograniczenia się wyłącznie do zastrzeżeń niezależnych. Ponadto, jak podnosi autor skargi kasacyjnej organ nie odniósł zastrzeżeń patentowych do rysunku.
Zgodnie z art. 63 ust. 2 p.w.p. zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych.
Urząd Patentowy RP - co słusznie zaakceptował Sąd I instancji - odnosząc się do zarzutu braku nowości spornego wynalazku jako podstawy unieważnienia wskazanej we wniosku, dokonywał oceny w oparciu przede wszystkim o cechy znamienne niezależnych zastrzeżeń patentowych nr 1 i 11 spornego patentu, które dotyczyły przedmiotu spornego rozwiązania, tj. okna do instalowania w konstrukcji dachu oraz wspornika montażowego do montażu tego okna. Mianowicie, sporny wynalazek ze względu na jego przedmiot i istotę określony został w zastrzeżeniach patentowych nr 1 i 11. Przedmiotowe rozwiązanie określone w zastrzeżeniu patentowym nr 1 spornego patentu dotyczy przedmiotu określonego jako: "Okno do instalowania w konstrukcji dachu" wraz z cechami znamiennymi, zaś istota drugiego ujęta jest w kolejnym zastrzeżeniu niezależnym nr 11 i dotyczy: "Wspornika montażowego do montażu okna do instalowania w konstrukcji dachu" wraz z cechami znamiennymi.
Zatem, organ dokonał oceny nowości rozwiązania słusznie koncentrując się na zastrzeżeniach patentowych niezależnych określających przedmiot (istotę) spornego wynalazku, jak również wziął pod uwagę przede wszystkim część znamienną podającą cechy techniczne wynalazku wyróżniające go ze stanu techniki. Przy tym organ - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - nie musiał odnosić zastrzeżeń patentowych do rysunku, który zgodnie z literalnym brzmieniem art. 63 ust. 2 p.w.p. może, lecz nie musi służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych. Niemniej jednak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji UPRP wynika, że organ przy analizie wspornika wg spornego patentu odwoływał się również do rysunku (s. 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.