Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 19/09 odrzucił skargę P.-F. Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Spółka została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę dostarczoną na wskazany przez stronę adres do korespondencji odebrała sekretarka w dniu 14 stycznia 2009 r., a zatem wskazany termin upłynął 21 stycznia 2009 r. Spółka uiściła wpis w dniu 27 stycznia 2009 r. W tej sytuacji Sąd orzekł na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia Spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w S. Zarzuciła obrazę przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 67 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie za skuteczne doręczenie Spółce pism w dniu 14 stycznia 2009 r., podczas gdy doręczenie nie zostało dokonane organowi osoby prawnej (Spółce) ani też do rąk pracownika tej spółki, uprawnionego do odbioru pism
- - art. 220 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przewodniczący wezwał spółkę wnoszącą skargę do uiszczenia opłaty i że wezwanie to zostało doręczone Spółce
- - art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie.
Spółka podniosła, że pismo, które wpłynęło 14 stycznia 2009 r., odebrała żona prezesa spółki J. B., D. B. Tymczasem zgodnie z art. 67 § 2 p.p.s.a. pisma dla osoby prawnej doręcza się organowi upoważnionemu do reprezentowania tej osoby przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. D. B. nie posiadała przymiotu organu spółki ani też nie była jej pracownikiem.
W dniu 16 stycznia 2009 r., w wykonaniu otrzymanego wezwania, Spółka złożyła odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu 26 stycznia 2009 r. prezes Spółki, który czekał na wezwanie do uiszczenia wpisu, udał się do sekretariatu sądu w celu uzyskania informacji o możliwości przyspieszenia skargi. Pracownik sądu poinformował go, że wezwanie zostało już wysłane. Następnego dnia Spółka uiściła należną kwotę.
Zdaniem Spółki, w kopercie doręczonej w dniu 14 stycznia 2009 r. brak było wezwania do uiszczenia wpisu. W przeciwnym razie Spółka niezwłocznie wypełniłaby zobowiązanie. Potwierdzenie odbioru jest dowodem wyłącznie na przyjęcie przez adresata zamkniętej koperty. Domniemanie doręczenia nie obejmuje zawartości koperty.
Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. z niżej podanych względów.
W art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zostało zawarte postanowienie o przysługującym każdemu prawu do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Postanowienie o odrzuceniu skargi jest orzeczeniem kończącym sprawę w danej instancji, bez merytorycznego jej rozpatrzenia przez sąd. Skoro odrzucenie następuje z przyczyn formalnych i oznacza zahamowanie realizacji prawa do sądu, to zaistnienie tych przesłanek nie może budzić wątpliwości.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odrzucając skargę oparł się - jak należy przyjąć - wyłącznie na treści potwierdzenia odbioru korespondencji skierowanej do Spółki (k-62) zawierającego w ramach oznaczenia rodzaju przesyłki adnotację "wezwanie do opłaty", "KRS", "pouczenie".
Nie budzi wątpliwości, że Spółka otrzymała przesyłkę w dniu 14 stycznia 2009 r. Świadczy o tym zarówno data stempla pocztowego, jak i podpis osoby odbierającej korespondencję pod wpisaną ręcznie datą. Chybiony jest w tym zakresie zarzut naruszenia art. 67 § 2 p.p.s.a. Podnoszony argument, że D. B. nie była pracownikiem Spółki uprawnionym do odbioru korespondencji, stoi w sprzeczności z wcześniejszymi oświadczeniami strony na temat powtarzającego się regularnie odbioru korespondencji przez ww., którego skuteczności nigdy nie negowano.
Spółka podnosi, że nie doręczono jej zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu - w kopercie znajdowało się jedynie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Wezwanie to zostało przez stronę wykonane (pismo złożone w dniu 16 stycznia 2009 r.).
Strona podkreśliła, że uiściła wpis niezwłocznie po uzyskaniu w sekretariacie sądu informacji o tym, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało już do niej wysłane, a pokwitowanie odbioru znajduje się w aktach. Po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi D. B. w piśmie z dnia 16 lutego 2009 r. złożyła oświadczenie, że będąc u męża w biurze odebrała pocztę z wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pomaga czasem mężowi w sprawach biurowych, więc otworzyła pocztę i przygotowała dokumenty określone przez Sąd w korespondencji, które mąż miał zawieźć pilnie do sądu, bo zależało mu na pilnym terminie rozpoznania skargi. Oświadczyła, że po otwarciu koperty stwierdziła, że Sąd wzywa Spółkę do złożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego i taki dokument przygotowała wraz z pismem przewodnim.
Ze względu na wątpliwości co do doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi zachodzi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, potrzeba wyjaśnienia przez Sąd I instancji, czy w niniejszej sprawie zachodziły warunki do zastosowania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 220 § 3 p.p.s.a. (powołanego jako podstawa prawna orzekania w objętym skargą postanowieniu), biorąc pod uwagę, iż w tym przepisie chodzi o rzeczywiste doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 527/08).
Sąd I instancji w chwili orzekania nie posiadał wiedzy na temat wadliwości doręczenia stronie wezwania i nie można czynić mu w tym zakresie zarzutu, lecz w świetle dalszych wyjaśnień strony oraz ogólnych gwarancji prawa do sądu należało uznać okoliczności sprawy za niedostatecznie wyjaśnione, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż z ww. zdarzeniem wiążą się istotne dla strony skutki prawne, prowadzące do zamknięcia drogi sądowej w postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.