Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 435/17 oddalił skargę R. F. na rozstrzygnięcie Urzędu Województwa M. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Jak wynika z akt sprawy odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 20 listopada 2017 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta akt sądowych nr 759). Sąd pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia, wskazując 30-dniowy termin na dokonanie tej czynności procesowej.
W dniu 20 grudnia 2017 r. profesjonalny pełnomocnik w imieniu skarżącego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
W odpowiedzi na doręczoną organowi skargę kasacyjną, organ wniósł o jej pozostawienie bez rozpatrzenia jako złożonej z naruszeniem wymogów wynikających z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa wdrożeniowa)
W dniu 5 lutego 2018 r. skarżący wniósł o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 stwierdzając, że okolicznością uzasadniającą brak winy w dokonaniu czynności w postępowaniu sądowym po upływie terminu na jej dokonanie było błędne pouczenie strony o terminie do wniesienia środka zaskarżenia. Jako dowód podniesionej okoliczności, skarżący kasacyjnie przedstawił pismo przewodnie WSA w Krakowie z dnia 13 listopada 2017 r., wraz z którym doręczono mu odpis wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Jak wynika z treści tego pisma, skarżący został pouczony, że stronie przysługuje od wyroku skarga kasacyjna do NSA, która powinna zostać wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
Skarżący podniósł, że wyrok odebrał w dniu 20 listopada 2017 r. Wobec tego skarżący pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA powinien upływać w dniu 20 grudnia 2017 r. O możliwości wadliwego złożenia skargi kasacyjnej w zakresie terminu do jej wniesienia oraz trybu jej składania skarżący zorientował się dopiero po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na skargę kasacyjną, której odpis otrzymał w dniu 29 stycznia 2018 r. Zdaniem skarżącego uchybienie terminu powstało z uwagi na wadliwe działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany.
Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Opisany w powyższym artykule zakres wyłączeń stosowania przepisów p.p.s.a. nie oznacza jednak, że wszystkie niewymienione w tym przepisie jednostki redakcyjne p.p.s.a. mają zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach uregulowanych ustawą wdrożeniową.
Należy zauważyć, że ustawodawca ustanawiając w art. 64 ustawy wdrożeniowej zasadę, że przepisy p.p.s.a. mają zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, jednocześnie wprowadził szczególne regulacje, wyłączające w niektórych przypadkach stosowanie niewymienionych w art. 64 jednostek redakcyjnych p.p.s.a., względnie powodujące daleko idące modyfikacje w stosowaniu przepisów p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio.
W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest sporne, bowiem w sytuacji doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 20 listopada 2017 r., termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał w dniu 4 grudnia 2017 r. Z faktem uchybienia terminowi niewątpliwie zgadza się pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie i w konsekwencji, z uwagi na niedokonanie czynności procesowej w postaci wniesienia stosownego środka zaskarżenia w ustawowym terminie, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Samo wykazanie zdarzenia lub faktu, z którego wynika prawdopodobieństwo braku winy, powinno być wystarczającym dla uznania, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jasno wynika, że do uchybienia doszło wskutek błędnego pouczenia strony o terminie i trybie złożenia środka zaskarżenia. Zaistniała sytuacja świadczy o braku zawinienia po stronie skarżącej, tym bardziej, że w chwili otrzymania niniejszego pouczenia, skarżący działał osobiście i nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie, jak wywiedziono powyżej, skarga kasacyjna wprawdzie została wniesiona z uchybieniem terminu, jednakże nie może ujść uwadze, iż skarżący został wprowadzony w błąd wadliwym pouczeniem sądu administracyjnego, którego treść jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, normującymi termin do wniesienia skargi kasacyjnej odmiennie niż termin przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 62 ustawy wdrożeniowej, określający termin 14 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, stanowi bowiem lex specialis w stosunku do przepisu art. 177 § 1 p.p.s.a., określającego termin 30 dni na dokonanie tej samej czynności procesowej. Taka okoliczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia stosownego na tym etapie postępowania środka zaskarżenia i jest wystarczającym wykazaniem przesłanek wyłączających winę w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 804/17).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej, orzekł jak w sentencji.