Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. W. T. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr Sp. [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "333 PANORAMICZNE R-121075" udzielonego na rzecz skarżącej.
Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] maja 2001 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek R. O. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "333 PANORAMICZNE R-121075". Uprawniona z tego znaku skarżąca na rozprawie przed Urzędem Patentowym wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie tego postępowania ze względu na fakt, że wnioskodawca wystąpił do Sądu Okręgowego w C. przeciwko niej z powództwem o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną wykonaniem postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] marca 2000 r., wraz z wnioskiem o zabezpieczenie tego powództwa poprzez zajęcie, na czas trwania procesu, praw majątkowych skarżącej, w tym między innymi prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. organ odmówił zawieszenia postępowania, uznając, że kwestia zabezpieczenia roszczeń odszkodowawczych na prawie wyłącznym do znaku towarowego nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania, ponieważ Urząd Patentowy jest właściwy jedynie do rozpatrzenia sprawy o unieważnienie praw wyłącznych, w tym prawa z rejestracji znaku towarowego, a rozstrzygnięcie sporu sądowego o odszkodowanie przed sądem powszechnym nie wpłynie na rozstrzygnięcie sprawy spornej przed Urzędem Patentowym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca zwróciła uwagę na zależność obydwu postępowań, ponieważ w przypadku uznania zasadności roszczeń cywilnoprawnych wnioskodawcy w jego interesie prawnym jest utrzymanie wszelkich praw majątkowych, w tym prawa ochronnego na sporny znak, a nie jego unieważnienie. Zatem rozstrzygnięcie w postępowaniu sądowym określi istnienie interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. organ utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie, podkreślając, że postępowanie sądowe nie spowoduje unieważnienia znaku towarowego i to decyzja Urzędu Patentowego, jako organu właściwego do spraw o unieważnienie praw wyłącznych, będzie miała wpływ na możliwość zabezpieczenia roszczeń odszkodowawczych na tym prawie, a nie odwrotnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał za trafne stanowisko organu, że w sprawie nie występuje sytuacja uzależnienia prowadzenia postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego od rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie przed sądem powszechnym. Ponadto, takie postępowanie sądowe nie stanowi także zagadnienia otwartego, którego treścią mogłaby być wypowiedź co do uprawnienia, obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych okoliczności mających znaczenie prawne. W okolicznościach tej sprawy nie występuje kwestia zagadnienia wstępnego uregulowanego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca obligatoryjność zawieszenia postępowania spornego przed Urzędem Patentowym. Organ prowadzący postępowanie w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego, również w przedmiocie ustalenia istnienia interesu prawnego wnioskodawcy, nie jest zdeterminowany w prowadzeniu tego postępowania i podejmuje rozstrzygnięcia niezależnie od zasadności istnienia pozwu o odszkodowanie w sprawie cywilnej.
Słusznie zatem organ uznał, że zależność między tymi postępowaniami jest odwrotna, niż to wskazuje skarżąca, ponieważ to w przypadku unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego roszczenie odszkodowawcze uprawnionego utraciłoby podstawę prawną wynikającą z tego prawa.
A. W. T. Sp. z o.o. w C. zaskarżyła w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła "na podstawie art. 174 ust. 1 i 2" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 ust. 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, będącego podstawą orzekania. W szczególności Sąd I instancji wadliwie ustalił istotę sprawy, tj. przedmiot postępowania odszkodowawczego oraz jego strony, ponieważ powodem w postępowaniu odszkodowawczym nie jest uprawniona ze znaku skarżąca spółka, ale wnioskujący o unieważnienie prawa z rejestracji tego znaku.
Ponadto, roszczenia te nie są oparte o prawa wynikające z rejestracji znaku, lecz ich podstawą jest art. 746 k.p.c. Samo prawo z rejestracji znaku towarowego nie jest zatem podstawą roszczeń, lecz jest objęte wnioskiem o zabezpieczenie i ma być w przyszłości podstawą zaspokojenia roszczenia odszkodowawczego. Jeżeli bowiem roszczenie wnioskodawcy, które chce zaspokoić z prawa na sporny znak towarowy okaże się zasadne, wówczas będzie on pozbawiony interesu prawnego w żądaniu unieważnienia tego prawa. W rezultacie dla oceny istnienia interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o unieważnienie tego prawa kluczowe będzie rozstrzygnięcie zasadności jego roszczeń odszkodowawczych, które ma charakter prejudycjalny wobec postępowania przed Urzędem Patentowym.
R. O. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, ponieważ zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Nie doszło w nim do błędnego oznaczenia stron w nawiązaniu do toczącego się postępowania odszkodowawczego przed sądem powszechnym, a pewne nieścisłości w uzasadnieniu wyroku, który odpowiada prawu stosownie do art. 184 p.p.s.a., nie pozwalają na przypisanie skardze kasacyjnej usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wynikające z art. 183 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, z wyjątkiem branej z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania, wyznacza mu kierunek i zakres oceny legalności zaskarżonego wyroku. Sąd ten nie może z własnej inicjatywy badać i oceniać innych wad orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie zostały przedstawione w skardze kasacyjnej będącej dalece sformalizowanym środkiem odwoławczym, ograniczonym tzw. przymusem adwokackim i terminem jego wniesienia. Chodzi tu głównie o określone w art. 176 p.p.s.a. granice zaskarżenia, na które składają się: oznaczenie orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przytaczając podstawy skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., lub jedną z nich, strona musi wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jej ocenie zostały naruszone w zaskarżonym orzeczeniu i następnie wyjaśnić, na czym polegało to naruszenie.
Bez wskazania naruszonego przepisu i przy ograniczeniu się wyłącznie do omówienia zaistniałych nieprawidłowości dochodzi do sytuacji, w której Naczelny Sąd Administracyjny nie może z urzędu ustalać, o jaką podstawę skargi kasacyjnej chodzi w rozpoznawanej sprawie. Sąd ten nie będzie mógł również we własnym zakresie poszukiwać w okolicznościach sprawy argumentów uzasadniających naruszenie wskazanego przepisu, jeżeli tego nie uczyniła strona. Tych daleko idących rygorów nie znosi ani łagodzi unormowanie zawarte w zdaniu drugim art. 183 § 1 p.p.s.a. Przewidziane w nim uprawnienie strony do przytaczania nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podaje ona inne uzasadnienie - zamiast poprzedniego - do przytoczonych wcześniej podstaw kasacyjnych. Chodzi bowiem o to, aby przy zachowaniu wymogu sporządzania skarg kasacyjnych przez profesjonalnych pełnomocników stron, granice skargi kasacyjnej były precyzyjnie określone i stabilne, odpowiadające istocie sądowoadministracyjnego postępowania odwoławczego.
Przypomniane unormowania nie budzą wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, co jest szeroko ilustrowane w komentarzach do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, np. autorstwa J.P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004 oraz pracach zbiorowych: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2005 i B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze 2006, wyd. II. Pewnej ewolucji uległa jedynie ocena skutków niespełnienia w skardze kasacyjnej wymogów określonych w art. 176 p.p.s.a. Początkowo, gdy nie zawierała ona takich elementów (poza wymaganiami przypisanymi dla pisma w postępowaniu sądowym, mającymi charakter uchybień formalnych), podlegała odrzuceniu, zaś później i obecnie jest oceniana jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i kwalifikuje się do oddalenia na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przystępując do oceny rozpoznawanej skargi kasacyjnej, należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy zostały w niej prawidłowo określone granice zaskarżenia wyroku WSA w W. Pełnomocnik skarżącego, będący radcą prawnym, zarzucił zaskarżonemu wyrokowi "na podstawie art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, będącego podstawą orzekania". Art. 174 - choć podzielony na punkty, a nie na ustępy - został powołany w całości, mimo niewskazania jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego naruszonego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W ramach podstawy zaskarżenia przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono tylko naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tak sformułowany zarzut można brać pod uwagę jedynie w sytuacji, gdy sąd I instancji bezzasadnie uwzględnił skargę przez uchylenie zaskarżonego orzeczenia z powodu naruszenia w postępowaniu administracyjnym konkretnych przepisów procesowych, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie zaskarżonym wyrokiem skarga na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2007 r. została oddalona. W rezultacie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przedstawiony w skardze kasacyjnej, jest bezzasadny, ponieważ przeciwieństwem wadliwego uwzględnienia skargi może być jej oddalenie. Takim zresztą wynikiem zakończyło się postępowanie przed WSA w W. Powracając do ukazanych wymogów dotyczących określania granic skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że nie są one spełnione, gdy - jak w tej sprawie - zarzucono wyrokowi sądu I instancji wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy będącego podstawą orzekania, bez wskazania konkretnych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i uzasadnienia wpływu ich naruszenia na wynik sprawy.
Takie uzasadnienie, choć nieodzowne przy określaniu granic skargi kasacyjnej, zawsze jest elementem następującym i wtórnym w stosunku do przepisów, jakie w ocenie strony zostały naruszone i nie może zastąpić braku ich wskazania. Zresztą uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się w tej części do eksponowania nieścisłości zaistniałej w następującym zdaniu uzasadnienia wyroku: "W przypadku bowiem unieważnienia prawa z rejestracji roszczenie odszkodowawcze uprawnionego utraciłoby podstawę prawną wynikającą z prawa rejestracji", w którym zamiast "uprawnionego" należało wskazać "wnioskodawcy". Zdanie to kończyło uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym Sąd całkowicie podzielił trafność sentencji i motywów postanowienia Urzędu Patentowego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego.
W tej sytuacji skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.