Uzasadnienie
F. M. "L." L. Sz., W. Sz. Spółka jawna z siedzibą w Z. przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do PFRON wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc styczeń 2016 r.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...] Prezes PFRON odmówił wypłaty przedmiotowego dofinansowania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że z dokumentacji będącej w posiadaniu organu, w tym m.in. bilansu oraz rachunku zysków i strat sporządzonych na dzień 31 stycznia 2016 r. wynikało, że strona znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej.
Jak wyjaśnił organ I instancji, w myśl art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pomoc ze środków Funduszu (w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych) nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Dodał, że z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika natomiast, że 104,91 % kapitału spółki zostało utracone.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26 czerwca 2014 r., dalej jako: "rozporządzenie nr 651/2014") w motywie 14 i art. 1 ust. 4 lit. c) przywołanym w komparycji zaskarżonej decyzji wyraźnie stanowi, że jego postanowienia nie mają zastosowania do pomocy udzielanej przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji, a tak sytuację ekonomiczną pracodawcy ocenił Prezes PFRON, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
W ocenie strony przy interpretacji art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji nie można też zastosować Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, ponieważ Wytyczne nie mogą być uznane za prawo Unii Europejskiej w rozumieniu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (...), gdyż zostały ustanowione mocą komunikatu Komisji, a komunikat nie jest wymieniony wśród źródeł prawa Unii Europejskiej.
Ponadto zdaniem skarżącej kwoty wskazane w bilansie, na które w decyzji powołuje się organ I instancji nie są kapitałami, ponadto nie są wykazane w sprawozdaniu finansowym, nie występują również jakiekolwiek skumulowane straty pomniejszające kapitał, a zatem postanowienia art. 2 pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 651/2014 nie mają zastosowania do sytuacji spółki.
Decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Z kolei kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy szukać w rozporządzeniu nr 651/2014.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 1 ust. 4 lit. c) ww. rozporządzenia Komisji określa jedynie, że nie ma ono zastosowania do pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy mających na celu naprawienie szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi i wprowadza definicję "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej". Zgodnie z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z wymienionych w tym przepisie okoliczności. Ocena sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy dokonywana jest zatem przez podmiot udzielający pomocy, przed jej udzieleniem, na podstawie informacji przedstawionych wraz z wnioskiem o dofinansowanie. Jeżeli więc organ ustali, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z definicją zawartą w ww. rozporządzeniu, to oznacza, że nie może udzielić pomocy, bowiem rozporządzenie wyklucza takie przedsiębiorstwo i należy odmówić udzielenia pomocy.
Według dokumentów przesłanych przez stronę przy piśmie z 20 kwietnia 2016 r. na dzień 31 stycznia 2016 r. kapitał podstawowy wynosił 715.780,00 zł, kapitał zapasowy został wykazany w kwocie ujemnej 488.821,11 zł, a styczniu 2016 r. strona poniosła stratę w wysokości 238.091,64 zł. Wobec powyższego organ II instancji wskazał, że ponad połowa kapitału spółki została utracona. Na dzień złożenia wniosku Wn-D za styczeń 2016 r. spółka była przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji – zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 651/2014.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, że przepisem prawa Unii Europejskiej dotyczącym pomocy publicznej jest art. 2 pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 651/2014.
W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów prowadzonego postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że definicja przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej, o której mowa w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, ma zastosowanie jedynie do celów tego rozporządzenia. Natomiast rozporządzenie nr 651/2014 w motywie (14) i art. 1 ust. 4 lit. c) wyraźnie stanowi, że jego postanowienia nie mają zastosowania do pomocy udzielanej przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji, a tak sytuację ekonomiczną spółki ocenił Minister w zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony, rozporządzenie nr 651 /2014 nie ma zastosowania przy ustalaniu kryteriów niewypłacalności strony. Dodała, że art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji mówi bowiem tylko o tym, że pomoc przyznawana ma charakter pomocy publicznej w rozumieniu tego rozporządzenia.
Natomiast o kryteriach oceny trudnej sytuacji stanowi art. 48a ust. 3 pkt. 1 ww. ustawy, który nie przywołuje wprost rozporządzenia nr 651/2014, ani żadnego innego konkretnego aktu prawnego Unii Europejskiej, lecz odwołuje się do prawa Unii Europejskiej w ogóle.
Zdaniem skarżącej przy interpretacji art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji nie można również zastosować postanowień zawartych w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 1 października 2004 r. str. 2, dalej jako: "Wytyczne"). Ponadto, w ocenie skarżącej, bilans sporządzony na dzień 31 stycznia 2016 r. r. nie jest sprawozdaniem finansowym, a w związku z tym dane z niego wynikające nie mogły stanowić podstawy do ustalenia przez organy, że spółka jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 651/2014.
Strona podniosła ponadto, że w sprawie nie miało zastosowania rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 312 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie w sprawie informacji") bowiem nie wynika z niego, aby celem dołączenia sprawozdań finansowych za 3 lata było ustalenie wartości majątku skarżącej w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 23 maja 2017 roku, sygn. akt V SA/Wa 3028/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] września 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] czerwca 2016 r. odmawiającą stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
W uzasadnieniu WSA w W. uznał, że skarżąca spółka jest przedsiębiorca znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu prawa Unii Europejskiej dotyczącego udzielenia pomocy publicznej, w szczególności jest przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit b rozprowadzenia 651/2014 potwierdzając, ze organ mógł dokonać takiej oceny wyłącznie na podstawie bilansu złożonego przez skrzącego przy wniosku. Sad pierwszej instancji miał prawo odmówić przeprowadzenia dowodów z wycen nieruchomości i planów amortyzacji argumentując, że podstawą ustaleń faktycznych mogą być tylko dokumenty uznane przez organy administracji za wypełniające przesłanki unijnego rozporządzenia nr 651/2014.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca spółka sformułowała w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię - art. 48a ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 19997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 2046 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o rehabilitacji. Natomiast w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 §1, art. 77 §1, art. 78 §1 k.p.a. a także art. 7 i 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że podmiot sprawy ogranicza zakres postępowania dowodowego z dokumentów o jakich mowa rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 roku w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312).
W konsekwencji skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w W. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm obowiązujących.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że rozporządzenie nr 651/2014 nie ma zastosowania przy ustalaniu kryteriów niewypłacalności skarżącej. Brak jest bowiem w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji odesłania do tego (ani żadnego innego) aktu prawnego. Również odesłanie w przypisie nr 96 do art. 48a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy o treści "Kryteria te są określone w pkt 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 2004.244.2)" nie może być dla organu wiążące, bowiem Wytyczne, ustanowione mocą komunikatu Komisji, nie są źródłem prawa Unii Europejskiej.
Zdaniem kasatora, przepisów rozporządzenia nr 651/2014 nie można zastosować w niniejszej sprawie także z tego powodu, że skarżąca – jako spółka jawna – nie tworzy kapitałów (ani na mocy przepisów prawa, ani umowy spółki), zatem nie może wystąpić stan kumulacji strat, o którym mowa w art. 2 pkt 18 lit. b ww. rozporządzenia.
Ponadto, w ocenie skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji błędnie przyjął, że jedynymi dowodami ustalenia sytuacji finansowej przedsiębiorcy ubiegającego się o dofinansowanie z PFRON są dokumenty dołączone do wniosku zgodnie z cyt. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (nie wskazując przy tym na żaden konkretny przepis tego rozporządzenia). Tymczasem zawarte w § 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia wyrażenie "w tym" oznacza, że nie tylko wymienione dalej "sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzane zgodnie z przepisami o rachunkowości", ale także wszystkie inne informacje o sytuacji ekonomicznej skarżącej mogą być dołączone do wniosku, a więc i stanowić materiał dowodowy w sprawie, co wynika z art. 75 § 1 k.p.a. Zaakceptowanie przez Sąd pominięcia dowodów z wycen majątku skarżącej i planów amortyzacji stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym odbiega od rzeczywistej sytuacji skarżącej w dniu złożenia wniosku, poddawanej ocenie z punktu widzenia przesłanek upadłości.
Spółka zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a organ w przepisanym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający NSA uznał, że skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona - z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.
Ze względu na charakter postawionych zarzutów w pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. zarzutu błędnej wykładni art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, które sprowadzają się w istocie do zakwestionowania możliwości zastosowania w sprawie art. 2 pkt 18 lit b) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 r. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przepisy tego rozporządzenia, jako nie wymienione wprost w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji nie mogą mieć zastosowania. Jest to pogląd oczywiście błędny. Przepis art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie stanowi, że środki funduszu przyznawane pracodawcy na podstawie art. 26, art. 26 a, art. 26 d i art. 32 ust. 1pkt 2 ustawy (a więc i takie, o jakie ubiega się skarżąca) stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.
Art. 48a ustawy o rehabilitacji w kolejnej jednostce redakcyjnej to jest w ust. 3 pkt 1 odsyłając w zakresie rozumienia pojęcia "znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej" odsyła więc nie do jakichś bliżej nieokreślonych, ale tych właśnie wymienionych w art. 48a ust. 2 regulacji, które definiują pojęcie przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Nie ma też racji skarżąca, gdy twierdzi, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 nie powinno mieć w sprawie zastosowania ze względu na zawarte w art. 1 ust. 4 lit c i motywie 14 tego rozporządzenia stwierdzenie, że jego przepisy nie mają zastosowania do pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Przepisy te wskazują na zakres pomocy udzielanej na podstawie tego rozporządzenia, w tym na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych (art. 1 ust. 1 lit. f rozporządzenia).
Z art. 1 ust. 4 rozporządzenia wynika tylko ograniczenie zakresowe pomocy, co nie wyłącza możliwości określania jakie przesłanki (w tym wymienione w art. 2 pkt 18 lit b) rozporządzenia wyłączają czy ograniczają możliwość skorzystania z pomocy objętej zakresem jego regulacji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może się odnieść do argumentacji dotyczącej odnośników/przypisów do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 roku, nr 23, poz. 1562) zamieszczonych przy art. 43 ust. 3 pkt 1. Nie istnieje bowiem akt prawny opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2008r. nr 23 poz. 1562, natomiast ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. nie zawiera art. 43 ust. 3 pkt 1 ani też nie nowelizuje art. 43 ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.
Reasumując, Sąd I instancji akceptując stanowisko organów nie naruszył przepisu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji przez błędną wykładnię uznając, że przepisem prawa europejskiego dotyczącym pomocy publicznej jest art. 2 pkt 18 lit b) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Nie ma przy tym znaczenia dla prawidłowości wyroku oczywiście błędne – omyłkowe powołanie się przez Sąd I instancji na art. 48 ust. 3 pkt 1 (zamiast art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji, skoro w innych miejscach uzasadnienia powołano przepis prawidłowo, a argumentacja Sądu odnosi się jednoznacznie do treści art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.
Zauważyć należy jednak, że odnośnik/przypis do ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji (Dz. U. Nr 237 poz. 1652, dalej: ustawa zmieniająca), stanowi, że "Kryteria te są określone w pkt 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 01.10.2004, str. 2)".
Ustawą zmieniającą dodano do ustawy o rehabilitacji art. 48a w tym jego ust. 3 pkt 1 w brzmieniu również obecnie obowiązującym (art. 1 pkt 22 ustawy zmieniającej). W dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej środki Funduszy przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą stanowiły pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych) (Dz. Urz. WE L 214 z dnia 9 sierpnia 2008, s. 3). Rozporządzenie to, w odróżnieniu od rozporządzenia nr 651/2014, wprowadzonego do art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji od 1 stycznia 2015 r., nie zawierało definicji przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji (za wyjątkiem art. 1 pkt 7 odnoszącego się jedynie do MŚP i do ściśle określonej sytuacji), z tego też względu przy ustaleniu tej przesłanki odwoływano się do kryteriów określonych w Wytycznych wspólnotowych.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie zarówno składania wniosku o dofinansowanie, jak i ostatecznego rozstrzygnięcia tego wniosku obowiązywało już rozporządzenie nr 651/2014 definiujące pojęcie "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji". Przepis definiujący to pojęcie - art. 2 pkt 18 - miał zastosowanie w tej sprawie. Wynika to wprost z powołanych w decyzjach obu instancji przepisów prawnych, jak i wywodów odnoszących się do ich subsumcji. Z tego względu rozważania zawarte w skardze kasacyjnej odnoszące się zarówno do charakteru przypisu/odnośnika czy też "mocy obowiązującej" Wytycznych wspólnotowych uznać należy za bezprzedmiotowe.
Zauważyć nadto należy, że Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw straciły aktualność z dniem 1 sierpnia 2014 r. Zgodnie bowiem z Komunikatem Komisji dotyczącym przedłużenia ważności Wytycznych obowiązywały one do momentu zastąpienia ich nowymi przepisami dotyczącymi pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.U.UE.C.2012.296.3).
Reasumując, WSA - akceptując stanowisko organów – wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie naruszył przepisu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji przez błędną wykładnię uznając, że przepisem prawa europejskiego dotyczącym pomocy publicznej jest art. 2 pkt 18 lit. b) rozporządzenia nr 651/2014.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzuty uchybienia procedurze dotyczą naruszenia art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a., a w konsekwencji także art. 7 i art. 8 k.p.a. i to - jak wynika ze sformułowania zarzutu oraz jego uzasadnienia - przez przyjęcie, że przedmiot sprawy ogranicza zakres postępowania dowodowego z dokumentów wyłącznie do dokumentów, o jakich mowa w rozporządzeniu RM z 29 marca 2010 r.
Należy zatem wskazać, że przywołane w ocenianym zarzucie skargi kasacyjnej rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 37 ust. 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (obecnie t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 362). Przepis ten stanowi, że Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres informacji oraz oświadczenia, o których mowa w ust. 5, oraz wzory formularzy informacji, biorąc pod uwagę przeznaczenie planowanej pomocy oraz konieczność zapewnienia nieprzekroczenia dopuszczalnej wielkości pomocy udzielonej w związku z realizacją danego przedsięwzięcia przez poszczególne podmioty ubiegające się o pomoc oraz uwzględniając wymagania z zakresu sprawozdawczości.
Z kolei zgodnie z powołanym w nim ust. 5 podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy.
W wydanym na podstawie art. 37 ust. 6 powołanej ustawy rozporządzeniu RM z 29 marca 2010 r. normodawca określił informacje, jakie zobowiązany jest przedstawić wnioskodawca podmiotowi udzielającemu pomocy. Istotny, z uwagi na tezę postawioną w ocenianym zarzucie, jest § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, określający obowiązek przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomoc informacji dotyczącej "sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości". Niewątpliwie redakcja tego przepisu wskazuje na otwarty katalog informacji, które obejmują wykazanie sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, niemniej jednak przepis ten wprowadza także obowiązek przedłożenia sprawozdania finansowego, o którym w nim mowa.
Niewątpliwie w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, są przy tym zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 kpa) i żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa). Zarzut naruszenia wskazanych przepisów nie może być jednak uznany za zasadny, w sytuacji gdy - jak już wskazano - sytuację ekonomiczną oceniono w oparciu o przedstawione przez samego wnioskodawcę informacje odnośnie tej sytuacji a zawarte w sprawozdaniach finansowych, sporządzane zgodnie z przepisami o rachunkowości – zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
W rozpoznawanej sprawie uprawniony organ ocenił sytuację ekonomiczną strony na podstawie przedłożonego przez nią sprawozdania finansowego. W oparciu o to sprawozdanie ustalił, że skarżąca jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudniej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. b) rozporządzenia nr 651/2014.
Powyższe zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się chybione. Zarzuty te dotyczą naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że przedmiot sprawy ogranicza zakres postępowania dowodowego z dokumentów wyłącznie do dokumentów, o jakich mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. Z kolei ich uzasadnienie sprowadza się do kwestionowania prawidłowości oceny wypełnienia przez skarżącą warunków określonych w art. 2 pkt 18 lit b) rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014.
W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Oznacza to, że uzasadnienie powinno nawiązywać do wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. To zarzuty przedstawione jako podstawa kasacyjna wraz z ich uzasadnieniem powinny być przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie zaś zawarte w treści uzasadnienia stwierdzenia, które nie znajdują odzwierciedlenia w przytoczonej podstawie kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, powinien też uzasadnić, w jaki sposób wskazane uchybienie mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że zgodnie z przywołanym w podstawie kasacyjnej art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Nie można natomiast oczekiwać od sądu, jak zdaje się to czynić autor skargi kasacyjnej, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny jest zobowiązany do prowadzenia autonomicznego postępowania dowodowego, czy też, że naruszeniem tego przepisu jest zaakceptowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy wbrew stanowi, jaki byłby korzystny dla strony postępowania. Zarzut nieuwzględnienia dowodów przydatnych, w ocenie autora skargi, do oceny sytuacji finansowej skarżącej (w szczególności zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a.) jest oczywiście bezpodstawny, w sytuacji gdy skarżąca nie wykazywała inicjatywy dowodowej.
Dlatego ocena materiału dowodowego mogła być dokonana tylko w oparciu o dokumenty przedłożone przez skarżącą wraz z wnioskiem oraz na wezwanie organów. Należy wskazać, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji strona miała prawo i została wezwana m.in. do zapoznania i wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału, jednakże z uprawnienia tego nie skorzystała.
W świetle przedstawionych dokumentów Sąd I instancji zasadnie uznał za prawidłowe, zgodne z wymogami art. 7, art. 8 art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. ustalenia organów, że zaistniały wynikające z art. 2 pkt 18 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 przeszkody do przyznania skarżącej pomocy.
Zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzenia, że skarżąca nie miała obowiązku sporządzania bilansu spółki nie mają znaczenia nie tylko dlatego, że nie nawiązują do zarzutów kasacyjnych, ale i dlatego, że przecież skarżąca sama taki bilans przedstawiła.
Spółka nie wskazała też na błędy organów w ocenie przedstawionych przez nią dokumentów i wyciągnięciu z nich wniosków pozwalających na uznanie zaistnienia trudnej sytuacji skarżącej, o jakiej mowa w art. 2 pkt 18 lit. b) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Nie powołała się też na jakiekolwiek inne przyczyny zmniejszenia kapitału, niż zakumulowane straty.
Tym samym zarzuty naruszenia 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 art. 78 § 1 k.p.a., a w konsekwencji także art. art. 7 i 8 k.p.a. należało uznać za nieuzasadnione.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego w kwocie 360 zł, stanowiących wynagrodzenie pełnomocnika organu, niebiorącego udziału w postępowaniu przed I instancją, orzeczenie wydano na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust 1 pkt 2 lit b) w zw. z ust 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).