Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. oddalił skargę P A Spółki z o.o. w B na decyzję Dyrektora M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W z dnia 20 listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony adwokatowi spółki w dniu 10 lipca 2015 r.
W dniu 31 lipca 2015 r. złożona została pierwsza strona skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, przy czym na dokumencie brak było podpisu pełnomocnika skarżącej spółki. W piśmie tym znajdował się jedynie zarzut 1.a – naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Z zarzutu tego nie wynikało w czym strona skarżąca upatruje naruszenie powołanego przepisu.
Pełnomocnik wezwany do złożenia podpisu pod skarga kasacyjną, w dniu 24 sierpnia 2014 r. złożył trzystronicową skargę kasacyjną, zawierającą kolejne zarzuty (1 b-f oraz 2), a także uzasadnienie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 176 p.p.s.a. prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna oprócz wymagań określonych dla pism w postępowaniu sądowym, powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia i oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Z przepisu tego wynika, że skarga kasacyjna powinna spełniać określone wymagania formalne i materialne. Skarga kasacyjna powinna więc w pierwszym rzędzie spełniać wszystkie wymogi przewidziane w przepisach art. 46 i 47 p.p.s.a. dla pism w postępowaniu sądowym. Są to tzw. wymogi formalne, których braki mogą zostać usunięte w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Ponadto, skarga kasacyjna powinna zawierać elementy konstrukcyjne, charakterystyczne dla tego pisma procesowego, wymienione w art. 176 p.p.s.a., które mają charakter materialny i których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Brak tych elementów prowadzi do niedopuszczalności tego środka odwoławczego i jego odrzucenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które są wyznaczone przez autora skargi kasacyjnej powyżej wymienionymi elementami konstrukcyjnymi tego pisma, wynikającymi z brzmienia art. 176 p.p.s.a. Braki skargi kasacyjnej w powyższym zakresie uniemożliwiają jej merytoryczne rozpoznanie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznawać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi, mając wątpliwości interpretacyjne co do podstaw zaskarżenia, jego zakresu i formułowanych wniosków.
W celu zapewnienia temu środkowi odpowiedniego poziomu merytorycznego ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, o którym stanowi art. 175 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie oprócz braków formalnych (brak podpisu i brak odpisu dla strony przeciwnej, które zostały usunięte w trybie art. 49 p.p.s.a.), zawierała istotny brak materialny z art. 176 p.p.s.a., to jest nie zawierała uzasadnienia podstaw kasacyjnych.
Brak ten próbował usunąć pełnomocnik skarżącej wypełniając wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych zawarte w złożonej w dniu 24 sierpnia 2015 r. skardze kasacyjnej należało jednak uznać za wniesione po terminie 30 – dniowym, o którym stanowi art. 177 § 1 p.p.s.a. Tego uzasadnienia podstaw kasacyjnych NSA nie mógł również uwzględnić jako nowego uzasadnienia zgłoszonych w terminie podstaw kasacyjnych, zgodnie z treścią 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., bowiem było to pierwsze uzasadnienie podstaw kasacyjnych sformułowane w tej sprawie, a jak wskazano, nastąpiło to po terminie do wniesienia skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej stanowi istotny element jej konstrukcji, ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej powinien mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej. Dlatego istotne jest, aby sporządzając skargę kasacyjną, wskazano w sposób prawidłowy podstawy kasacji wraz z podaniem ich uzasadnienia. To sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 3/15, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowi niemalże najistotniejszy element skargi kasacyjnej, umożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Nie ma przy tym wątpliwości, że czym innym jest samo przytoczenie podstaw kasacji poprzez wskazanie na konkretne przepisy, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, a czym innym jest uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które winno stanowić szczegółowe ich rozwinięcie. A zatem nawet jeśli uzasadnienie nie zostanie ujęte w piśmie jako odrębny element (choć zwyczajowo następuje ono po przytoczeniu podstaw kasacyjnych i jest poprzedzone oznaczeniem "uzasadnienie"), to skarga kasacyjna musi zawierać wyraźny i logiczny, odnoszący się do poszczególnych podstaw kasacyjnych wywód prawny dotyczący poszczególnych zarzutów (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt I FZ 310/09, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej nie zawierała w ogóle uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Na marginesie należy też zauważyć, że autor skargi kasacyjnej miał tego świadomość, skoro uzupełniając braki formalne tego pisma na wezwanie Sądu nadesłał skargę uzupełnioną właśnie o ten brakujący element konstrukcyjny. Jak już wyżej wskazano, brak ten nie podlegał jednak uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.