Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Go 567/14 oddalił skargę M.Z. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z.G. z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2013 r. M.Z. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gorzowie Wlkp. wniosek o przyznanie płatności rolośrodowiskowej (PROW 2007 - 2013) na rok 2013.
Wniosek producenta obejmował przyznanie płatności w ramach pakietu 4 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 8,26 ha. Wnioskowana kwota pomocy wynosiła 9 912,00 zł. Ponadto w sekcji IX wniosku,,Oświadczenia i zobowiązania" skarżąca podała, że posiada aktualny plan działalności rolnośrodowiskowej, który został przygotowany przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego K. K. W dołączonej do wniosku deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007 - 2013 w roku 2013 wnioskodawczyni wskazała, iż jest to wniosek kontynuacyjny. Nie zaznaczyła innych pakietów i wariantów, odnośnie których ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wlkp. podał wniosek kontroli administracyjnej.
Kontrola wykazała, że odnośnie zobowiązań długoterminowych stwierdzono, iż brak jest informacji o realizacji podjętych zobowiązaniach w latach ubiegłych. Nadto stwierdzono, że we wniosku nie występują następujące pakiety: wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe, wariant 2.2 – uprawy rolnicze, wariant 6.4 sady tradycyjne, które to warianty zostały zadeklarowane w roku poprzednim i za realizację których przyznano płatności.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 roku M.Z. złożyła formularz udostępniony przez ARiMR (formularz I - 1/110) zatytułowany,,Informacja o realizowanym zobowiązaniu rolnśrodowiskowym w ramach PROW 2007 - 2013".
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gorzowie Wlkp. decyzją z [...] lutego 2014 r. na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 2 - 4 pkt 1 - 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 173), § 2, § 3, § 4, § 12 ust. 4 załącznika nr 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania,,Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361 ze zm.), art. 39 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 roku w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRRROW) (Dz.Urz.
UE L 277 z 21.10.2005 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.z 2013r., poz. 267) przyznał M. Z. płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 9.912 zł w tym z tytułu:
- - pakiet wariant 4.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków w stawce 1.200 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 8,26 ha/rok, kwotę 9.912 zł.
W dniu 13 marca 2014 roku M.Z. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z.G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w podstawie prawnej organ wskazał, na art. 138 § 1 pkt 1, art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U z 2008r., Nr 98, poz. 634 ze zm.) art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 2 - 4 pkt 1 - 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 173), § 2, § 3, §4, § 12 ust. 4 załącznika nr 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania,,Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361 ze zm.), art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.).
Mając na uwadze zgromadzony materiał w sprawie Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z.G. uznał, że decyzja organu I instancji, w której przyznano M. Z. płatność rolnośrodowiskową z tytułu pakietu wariant 4.1 ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 obejmujący powierzchnię 8,26 ha w łącznej kwocie 9.912 zł, jest zgodna z prawem i żądaniem strony zawartym w złożonym wniosku.
Z treści wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynika, że wnioskodawczyni objęła nim płatność z tytułu pakiety wariant 4.1 ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wskazując powierzchnię 8,26 ha. Nie złożyła w ustawowych terminach zmiany do wniosku, co uniemożliwia dodanie do przyznanej płatności rolnośrodowiskowej wariantów 2.10, 2.2 i 6.4. Zdaniem organu II instancji nie wskazanie we wniosku z dnia [...] maja 2013 roku spornych pakietów upraw nie można uznać za błąd pisarski czy też błąd oczywisty. Złożony przez wnioskodawczynię wniosek nie zawierał w swojej treści oczywistego błędu. Błąd jest oczywisty, jeżeli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy lub konfrontacji z innymi dokumentami, wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Wniosek złożony przez M. Z. jest wewnętrznie spójny. Prawidłowo wskazano wariant 4.1, stawkę podstawową do tego wariantu, powierzchnię działek obejmujących ten wariant oraz prawidłowo obliczoną łączną płatność rolnośrodowiskową.
Nie zawarto w nim żadnych informacji odnośnie spornych, nieujętych, wariantów. Nie zmienia powyższych ustaleń złożenie na wezwanie organu przez wnioskodawczynię w dniu [...] sierpnia 2013 roku informacji o realizowaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 20007 - 2013. Informacja ta została złożona po terminie tj. po [...] czerwca 2013 roku. Złożenie oświadczenia przez rolnika wyjaśniającego zaistniałą pomyłkę nie może skutkować przyznaniem płatności w zakresie wariantów 2.10. 2.2 i 6.4.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w złożonym odwołaniu organ stwierdził, że jakkolwiek prawodawca dopuszcza możliwość złożenia wniosku zarówno bezpośrednio przez wnioskodawcę, bądź pełnomocnika czy podmioty świadczące tego rodzaju usługi to jednak wybór należy do wnioskodawcy, a ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża wnioskodawcę. Organ ponownie podkreślił, iż wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni mimo, że nieobjęcie wnioskiem trzech pakietów było wyłącznie wynikiem omyłki i jej intencją nie było przerwanie ich kontynuacji, to jednak nie był to błąd oczywisty, ani też błąd pisarski, które to błędy mogą być poprawione w każdym momencie po złożeniu wniosku przy zachowaniu terminów do składania wniosków pomocowych.
Kontrola pracowników ARiMR w trakcie składania wniosku jest kontrolą formalną i nie może ingerować w sferę materialnoprawną wnioskodawcy.
Mając na uwadze, że w postępowaniach w sprawach dotyczących wsparcia dla producentów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązuje zasada działania organu na wniosek zainteresowanego producenta rolnego oznacza, że nie jest uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu. Nie może przyznawać płatności z tytułu wariantów nie objętych wnioskiem. Wniosek złożony przez wnioskodawczynię obejmował tylko przyznanie płatności za wariant 4.1. Potwierdza to również analiza załączonych do wniosku załączników.
M.Z. wnosiła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W..
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że spór między skarżącą a organem sprowadza się do oceny prawidłowości wypełnionego wniosku odnośnie przyznania płatności za 2013 rok i konsekwencji prawnych pominięcia we wniosku o przyznanie płatności na 2013 rok wariantów, za które przyznano płatność w roku uprzednim tj. 2012. Bezspornym jest bowiem, że wniosek skarżącej o przyznanie płatności rolnośrdowiskowej za 2013 rok obejmował tylko pakiet 4 – ochrona zagrożonych ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 8,26 ha, jaki fakt, że we wniosku tym nie zawnioskowała przyznanie płatności za trzy inne warianty (wariant 2.10, 2,2 i 6.4), które były objęte wnioskiem za rok 2012 i za które otrzymała płatności. Okoliczność powyższa wynika nie tylko z treści wniosku o płatności za 2013 rok, ale także z oświadczeń skarżącej, które powyższy fakt w swoich pismach, w tym w skardze złożonej w niniejszej sprawie przyznaje.
Okoliczność ta została również stwierdzona i podlegała rozważaniu w zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji. Istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest również czy pominięcie we wniosku o przyznanie płatności za 2013 rok trzech wariantów upraw objętych wnioskiem za rok 2012 należy traktować jako oczywisty błąd, który zgodnie z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) na 1122/2009 podlega nieograniczonej w czasie korekcie. Przepis ten stanowi, że wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.
W kontrolowanej sprawie skarżąca we wniosku o przyznanie płatności za 2013 roku zadeklarowała tylko jeden wariant uprawy, podała w sposób prawidłowy deklarowaną powierzchnię realizacji tego wariantu, prawidłowo określiła nie tylko stawkę za jeden hektar, ale także łączną wysokość płatności. Nadto podała, że jest to wniosek kontynuacyjny co również było zgodne z stanem rzeczywistym, albowiem w poprzednim okresie również otrzymywała płatność w ramach tego wariantu. Tym samym pominięcie trzech innych wariantów nie może być uznane za oczywisty błąd w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Z treści wniosku nie wynika w żaden sposób, że skarżąca obejmowała nim również warianty 2.10, 2.2 i 6.4, które były objęte wnioskiem o płatność za 2012 rok i za które otrzymała płatności. Nie tylko nie zaznaczono tych wariantów we wniosku z dnia [...] maja 2013 roku, ale także nie podano innych danych jakie winny znaleźć się we wniosku o przyznanie płatności, a w szczególności deklarowana powierzchnia jak i wnioskowana wysokość samej płatności.
Sąd I instancji wskazał, że z samego zaznaczenia we wniosku, iż jest to wniosek kontynuacyjny, nie można wywodzić, że są nim objęte wszystkie warianty upraw, jak we wniosku za uprzedni okres (w niniejszej sprawie jak za rok 2011 i 2012). Producent ma bowiem prawo do podjęcia w chwili składania wniosku decyzji jakie warianty upraw mają być objęte przyznaną płatnością. Nie muszą to być wszystkie warianty objęte wnioskiem za rok ubiegły, za które otrzymał płatności. Tym samym nie nakłada to na organ obowiązku sprawdzenia w chwili składania wniosku czy producent rolny objął nim wszystkie warianty upraw jak w roku poprzednim. Na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności i tylko w przypadku stwierdzenia braków formalnych wezwania wnioskodawcy do ich usunięcia stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a. Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi tylko i wyłącznie wnioskodawca.
W ocenie Sądu I instancji nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 77 i art. 80 k.p.a. Rozpatrując zakres obowiązków wymienionych w tych przepisach należy mieć na uwadze treść art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności. Regulacje prawne dotyczące postępowania w sprawach o przyznanie płatności nie nakładają na organ odpowiedzialności za treść merytoryczną wniosku. Organ przeprowadza postępowanie według określonych reguł w graniach zakreślonych przez wniosek w odniesieniu do objętych wnioskiem płatności z uwagi na wnioskowy charakter postępowania o przyznanie płatności. Nie jest uprawniony do przyznawania płatności nie objętych wnioskiem.
Obowiązująca w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zasada działania organu tylko na wniosek jest wyrazem dobrowolności uczestniczenia producenta rolnego w poszczególnych programach wsparcia finansowego. Organ będący dysponentem środków przeznaczonych na dopłaty nie jest uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu tj. podejmowania czynności i przyznawania płatności w zakresie płatności nie objętej wnioskiem. Tak jak podkreślił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma on obowiązku dopilnowania, aby wniosek strony w optymalnym stopniu uwzględniał interesy ekonomiczne wynikające z przepisów prawa producenta rolnego. Producent rolny, występujący jako beneficjent spornej pomocy finansowej, tratowany jest jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony swoich praw, ale przede wszystkim w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań.
Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym błąd nie zaznaczenia we wniosku wszystkich wariantów upraw był zawiniony przez pełnomocnika skarżącej z uwagi na obciążenie pracą i chorobą oczu, stwierdził, iż zarzut ten również nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu zasadnie organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że producent rolny ma możliwość wypełnienia wniosku o przyznanie płatności osobiście jak i przez ustanowionego pełnomocnik, ale ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża wnioskodawcę.
Sąd rozpoznający skargę nie podzielił zarzutów skarżącej odnoszących się do preambuł aktów prawnych. Organ przedstawił, że postanowienia zawarte w preambule danego aktu prawnego nie tylko wyjaśniają okoliczności wydania aktu, ale także określają cel jakim powinien osiągnięciu on służyć. Tym samym mają istotne znaczenie na wynik wykładni poszczególnych przepisów tego aktu prawnego.
M.Z. na orzeczenie Sądu I instancji złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o zmianę tego orzeczenia i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. Ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. do ponownego rozpoznania i orzeczenie o kosztach na jej rzecz.
Skargą kasacyjną skarżąca zarzuciła:
- I. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
- - art. 21 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz pkt 26, 75 i 93 preambuły do w/w Rozporządzenia oraz poprzez przyjęcie, iż pominięcie przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych wariantów 2,10,2.2 i 6.4 pomimo przedstawionych w skardze okoliczności, tj. m.in. iż skarżąca sporządziła przy pomocy profesjonalnego dorady rolnośrodowiskowego plan działania obejmujący rok 2013, poddaje certyfikacji, o błędzie dowiedziała się wskutek wezwania do złożenia wyjaśnień, a przedmiotowy wniosek wypełniany był z pomocą urzędnika organu pozwanego znającego intencje i plany skarżącej – miało charakteru oczywistego błędu.
- II. Naruszenie przepisów postępowania:
- - art. 21 ust. 2 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Regionalnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich polegające na pominięciu okoliczności faktycznych i braku wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentacje wniesionych zarzutów.
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z.G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Przystępując do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej podnieść należy, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej obligatoryjnym elementem, jest ponadto przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 96 oraz postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04; z dnia 1 września 2004 r., FSK 161/04; z dnia 24 maja 2005 r., FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym naruszenie to polega (błędna wykładnia, niewłaściwe zastosowanie). Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy zaś wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych.
Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Sąd ten nie jest więc uprawniony do formułowania za stronę przyczyn, jakie spowodowały postawienie określonego zarzutu, jak również nie jest rzeczą Sądu domyślanie się w tym zakresie intencji strony.
Przytoczenie powyższych uwag było w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezbędne, zważywszy na konstrukcję i uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Jednakże żaden ze sformułowanych w niej zarzutów naruszenia prawa przez Sąd I instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Oznacza to, że skarga kasacyjna nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, kasator zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez pominięcie okoliczności faktycznych i brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego.
W tym miejscu wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich nieco inaczej aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w k.p.a. statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Przepis art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jednakże w myśl ust. 2 pkt. 3 powyższego przepisu organ administracyjny udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również (ust. 2 pkt 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W tym postępowaniu organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z akt sprawy wynika, że organy nie uchybiły zasadom proceduralnym określonym w art. 21 ust. 2 ustawy. Wskazywane przez stronę skarżącą okoliczności dotyczące tego, iż o popełnionym błędzie dowiedziała się strona z wezwania organu do złożenia wyjaśnień, a także podnoszona przez skarżącą okoliczność wskazująca na to, że nie objęcie wnioskiem kontynuacyjnym wszystkich pakietów zgłoszonych we wcześniejszym wniosku jest niekorzystne dla skarżącej, nie może skutkować uznaniem, iż Sąd I instancji wadliwie zaakceptował stanowisko organów w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a tym samym naruszył wskazane wyżej zasady proceduralne.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 2014 roku nie wskazała do płatności pakietów: wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe, pakiet wariant 2.2 - uprawy rolnicze oraz pakiet wariant 6.4 - sady tradycyjne, które to pakiety były zadeklarowane we wniosku z roku poprzedniego. Jednocześnie skarżąca we wniosku kontynuacyjnym wskazała, że zadeklarowana powierzchnia uległa zmniejszeniu o 83,41% w stosunku do roku 2012. Ponadto uwzględniając treść § 23 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007 - 2013 zauważyć należy, że wniosek o kolejne płatności rolnośrodowiskowe winien być złożony w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a jeżeli rolnik nie zamierza ubiegać się w danym roku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu, to zamiast wniosku o jej przyznanie składa na odpowiednim formularzu, informację o gruntach, na których realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie tego wariantu w danym roku.
Przy czym wniosek taki do takiego wniosku także znajduje zastosowanie regulacja z ust. 2 § 23 rozporządzenia, a więc także co do określenia terminu do składania tegoż wniosku. Oznacza to, że złożona w dniu 28 sierpnia 2013 roku przez pełnomocnika skarżącej, informacja na druku udostępnionym przez ARiMR, dotycząca gruntów, na których skarżąca realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe, została złożona z uchybieniem wskazanego wyżej terminu, a tym samy nie mogła być brana pod uwagę przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
W ocenie NSA również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego jest bezzasadny. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że strona wnosząca skargę kasacyjną formułując taki zarzut odwołuje się do ustaleń faktycznych i wskazuje na naruszenie art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych związanych z faktem sporządzenia wniosku przy pomocy profesjonalnego doradcy rolnośrodowiskowego.
W związku z powyższym przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.
Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
W tym stanie rzeczy podkreślić należy, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika na czym miałaby polegać błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie wskazanego wyżej przepisu prawa, a w szczególności nie wynika jaka miałaby być prawidłowa wykładnia i na czym polegał błąd subsumcji.
Tak więc uwzględniając stan faktyczny przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygania stwierdzić należy, że brak jest podstaw do twierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia powołanego w petitum skargi kasacyjnej przepisu prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.