Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 106/17 odrzucił skargę K. Ch. na postanowienie P. P. S.A. C. O. F. w K. z [...] września 2016 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. P. P. S.A. C. O. F. w K. utrzymała w mocy własne postanowienie uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez skarżącego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv. Postanowienie to zawierało pouczenie o braku możliwości wniesienia skargi do WSA.
Pismem z 27 grudnia 2016 r. zobowiązany wniósł skargę na postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uzasadniając odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskazał, że jest ona niedopuszczalna. W stanie prawnym obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r. przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowił, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten został jednak zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) z mocą obowiązującą od 15 sierpnia 2015 r. (art. 2 ustawy zmieniającej) i w konsekwencji, zgodnie z jego aktualnym brzmieniem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Sąd I instancji zaznaczył, że postanowieniem zaskarżonym w sprawie utrzymano w mocy postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W myśl przywołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. postanowienia takie zostały zaś wyłączone spod kontroli sądowoadministracyjnej.
Zdaniem WSA, zaskarżone postanowienie nie może zatem zostać poddane kontroli sądu administracyjnego, zaś skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł K. Ch. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz orzeczenia o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie tj. odrzucenie skargi na działania organu (tzn. P. P. S.A.) w postępowaniu administracyjnym z powołaniem się na jej niedopuszczalność, a także nierozpoznawalnie istoty sprawy poprzez błędne przyjęcie, iż skarga została złożona na postanowienie P. P. S.A. C. O. F. w K. z 21 września 2016 r. gdy bezspornym jest, że skarżący oparł przedmiotową skargę o normę art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. i przed wniesieniem skargi wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, a po otrzymaniu od organu odpowiedzi w terminie złożył skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na wstępie należy przypomnieć, że akt objęty odrzuconą skargą to, postanowienie P. P. S.A. C. O. F. w K. wydane na skutek zażalenia skarżącego na postanowienie tego organu z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie uznania zarzutu zobowiązanego za nieuzasadniony w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W podstawie prawnej postanowienia I instancji wskazano art. 34 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W przypadku wniesienia zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postępowanie dotyczące stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest częścią postępowania egzekucyjnego (jednym z etapów) prowadzonego przez organ egzekucyjny (patrz: wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 2442/14).
Odnosząc się zaś do kwestii prawidłowości odrzucenia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę na postanowienie organu w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Skarga została złożona w sprawie, która mocą przepisów prawa została wyłączona spod kognicji sądów administracyjnych. W tym zakresie wskazać należy, że przyjęta w art. 2 Konstytucji RP konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego z którego wyprowadzane jest prawo do procesu zakłada, że prawo do obrony sądowej następuje na drodze regulowanej przepisami prawa procesowego. Granice wyznaczenia prawa do procesu przed sądem administracyjnym reguluje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem warunkiem dopuszczalności skargi jest to, aby sprawa podlegała kontroli sądu administracyjnego, a więc mieściła się w ustawowym katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Przepis ten w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w związku z nowelizacją ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonaną ustawą nowelizacyjną z dnia 9 kwietnia 2015 r. wyłączał kontrolę przez sądy administracyjne postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Kwestionując prawidłowość odrzucenia skargi przez WSA skarżący kasacyjnie wskazał na nieprawidłowe zastosowanie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy nowelizującej. Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że po dniu 15 sierpnia 2015 r., tj. po wejściu w życie ustawy nowelizującej ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zmianie uległa m.in. treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, iż przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości, że sposób rozumienia tego przepisu przyjęty przez autora skargi kasacyjnej, tj. stwierdzenie, że data wszczęcia postępowania egzekucyjnego decyduje o tym, które brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. będzie miało zastosowanie, nie jest prawidłowy. Z mocy art. 2 ustawy nowelizującej, art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r., przy czym chodzi tu o wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, którego moment określa data wniesienia skargi. Wykładnia użytego przez ustawodawcę w art. 2 ustawy nowelizującej niedookreślonego zwrotu "do postępowań wszczętych....." nie może się obyć bez uwzględnienia istoty (przedmiotu) ustawy nowelizacyjnej, której celem była zmiana reguł postępowania sądowoadministracyjnego (tak też NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1043/16).
Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącego, że sprawa została wszczęta z momentem zgłoszenia przez skarżącego zarzutów. Autor skargi kasacyjnej nie zauważa bowiem, że analizowany przepis jest przepisem regulującym kwestie intertemporalne związane z nowelizacją ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która normuje wyłącznie jedną kategorię postępowania - postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne) – art. 1 p.p.s.a. Skoro zatem celem ustawy nowelizacyjnej było zmodyfikowanie reguł postępowania sądowego, to nie można zaakceptować stanowiska strony wnoszącej skargę kasacyjną odnośnie terminu wszczęcia sprawy.
W świetle powyższych wywodów stwierdzić więc należy, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte już po wejściu w życie przepisów znowelizowanych, nastąpiło bowiem wraz z wniesieniem skargi, czyli jak wynika z daty stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której skarżąca nadała w polskiej placówce pocztowej przedmiotowy środek odwoławczy (koperta – karta akt sądowych nr 6), tj. w dniu 26 grudnia 2016 r. W przedstawionych okolicznościach nie powinno budzić wątpliwości, że do toczącego się w niniejszej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego zastosowanie ma art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, które weszło w życie po 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie zaś z nowo obowiązującą treścią powołanego przepisu, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Zaskarżone postanowienie organu dotyczy właśnie stanowiska wierzyciela, odnośnie zgłoszonego zarzutu, a więc z tego względu wniesiona skarga na to rozstrzygnięcie nie podlega kontroli sądu administracyjnego i w konsekwencji podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, skoro zarzut skargi kasacyjnej okazał się nieuzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.