Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 194/13, oddalił skargę G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części zezwolenia w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. skarżącej zostało udzielone zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych w 45 punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa [...]. Określony w tej decyzji termin rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach był następnie, na wniosek strony, dwukrotnie przedłużany i w konsekwencji ostatecznie został określony na dzień 30 maja 2010 r.
W związku z powzięciem informacji od Naczelnika Urzędu Celnego w S. i K., że spółka nigdy nie rozpoczęła działalności w 17 punktach gier wymienionych w decyzji, Dyrektor Izby Celnej w S. (DIC) postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w części a mianowicie, w zakresie punktów, w których nie podjęto działalności.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. wydaną na podstawie na podstawie art. 8, art. 129 ust. 1 oraz art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540 ze zm., dalej u.g.h.) oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 1540 ze zm., dalej O.p.) DIC stwierdził wygaśnięcie w części zezwolenia z dnia [...] listopada 2007 r., poprzez wykreślenie punktów gier oznaczonych w załączniku nr 1 do tej decyzji numerami: 1, 3, 4, 5, 10, 12, 30, 31, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40. w związku z nierozpoczęciem działalności w tych punktach gier w terminie określonym w zezwoleniu.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 2 u.g.h. Wskazał, że spółka skorzystała dwukrotnie z uprawnienia do przesunięcia terminu rozpoczęcia działalności. Po raz pierwszy, jeszcze pod rządami ustawy z dnia 29 lipca1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z późn. zm., dalej u.g.z.w. lub dawna ustawa), następnie - po wejściu w życie ustawy o grach hazardowych. Według organu, uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydany w połączonych sprawach C 213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i in., a także konfrontując treść dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm., dalej powoływana jako: dyrektywa nr 98/34/WE) art. 48 ust. 2 u.g.h. (dotyczący wyłącznie wygaśnięcia zezwolenia w związku z nierozpoczęciem przez stronę działalności) nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu ww. dyrektywy.
Przepis ten nie dotyczy bowiem ani produktu, ani usługi w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 ww. dyrektywy, a jedynie odnosi się do zezwolenia. W konsekwencji art. 48 ust. 2 u.g.h. nie podlegał notyfikacji. Następnie DIC odwołał się do art. 129 ust.1 u.g.h., zgodnie z którym działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Organ wskazał, że w tym kontekście nie można pominąć przepisu przejściowego zawartego w art. 121 u.g.h., który wyraźnie stanowi, że do wygaśnięcia, w związku z nierozpoczęciem działalności, zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie u.g.h., stosuje się art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
W ocenie DIC, nie ulega wątpliwości, że przepis art. 121 u.g.h. może mieć zastosowanie wyłącznie w stosunku do podmiotów, które w ogóle nie podjęły (nie rozpoczęły) działalności w zakresie objętym ustawą o grach hazardowych. Dalej organ podniósł, że strona uzyskując zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych nabyła prawo do swobodnego prowadzenia działalności objętej zezwoleniem na okres 6 lat. W zezwoleniu został określony, zgodnie z wnioskiem strony, termin rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach gier. Tymczasem, pomimo dwukrotnego przedłużania terminu spółka nie rozpoczęła działalności objętej zezwoleniem w wymienionych punktach gier w nieprzekraczalnym terminie rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach gier, tj. do dnia [...] listopada 2010 r. Podsumowując, organ stanął na stanowisku, iż prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 48 ust. 2 u.g.h., gdyż stan faktyczny w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazywał, że w punktach gier objętych sentencją decyzji będącej przedmiotem odwołania strona nie podjęła działalności objętej zezwoleniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalając skargę spółki na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270, dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Według Sądu I instancji, wydanie na rzecz skarżącej spółki zezwolenia w dniu [...] listopada 2007 r. a następnie jego zmiana decyzjami z dnia [...] lutego 2009 r., [...] maja 2010 r. i [...] lipca 2010 r. stworzyło sytuację, w której zaistniało tzw. zdarzenie prawne złożone, to jest takie, które składa się z kilku oddalonych od siebie w czasie zdarzeń i zostaje zrealizowane, gdy zajdzie ostatni fakt należący do stanu faktycznego tego złożonego zdarzenia. Według WSA w S., skoro ostatnie zdarzenie prawne, czyli wydanie decyzji o przedłużeniu terminu rozpoczęcia działalności nastąpiło w oparciu o przepisy obecnie obowiązującej ustawy o grach hazardowych, choć decyzja o zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych sięga przepisów ustawy dawnej (u.g.z.w), to należy uznać, że do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia stosować trzeba przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a więc art. 48 ust. 2 u.g.h.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 48 ust. 2 wskazanej ustawy, a nie art. 36 ust. 5 u.g.z.w. Odwołując się do konkretnych orzeczeń sądów administracyjnych WSA w S. wskazał, że podziela zaprezentowany tam pogląd, że przepis art. 121 u.g.h. (a w konsekwencji art. 36 ust. 5 u.g.z.w.) może znaleźć zastosowanie wyłącznie do podmiotów, które w ogóle nie podjęły działalności w zakresie objętym ustawą o grach hazardowych, a nie w sytuacji, gdy została ona podjęta w niektórych wyznaczonych punktach. Sąd I instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu, że przepis art. 48 ust.2 u.g.h. miał w sprawie zastosowanie oraz że przepis ten, w świetle wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawie Fortuna i inni, nie jest przepisem technicznym, a więc nie podlegał notyfikacji Komisji Europejskiej. Zdaniem WSA w S., niepodejmowanie przez spółkę działalności w 17 punktach gier pomimo wielokrotnego przedłużania - zgodnie z wnioskiem skarżącej - terminu rozpoczęcia działalności, nie można w żaden sposób łączyć ze skutkami ustawy o grach hazardowych, uniemożliwiającej prowadzenie gier o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry.
Przyczyny powodujące częściowe niepodejmowanie działalności przez spółkę są bowiem rezultatem przyjętego przez nią sposobu zarządzania i kierowania interesami majątkowymi przedsiębiorstwa i nie wynikają ze skutków prawnych wprowadzenia nowych uregulowań ustawowych. Według Sądu I instancji, niezasadne w tym aspekcie sprawy są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61 i art. 7 Konstytucji RP, albowiem braku woli skarżącej w pełnym wykorzystaniu udzielonego zezwolenia nie można utożsamiać z naruszeniem norm Ustawy Zasadniczej. W ocenie WSA w S., zarzuty spółki w tym aspekcie, są zbyt daleko idące.
Spółka G. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, którą oparła na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.
Domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. oraz zasądzenie kosztów postępowania, wyrokowi temu zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj.
1) art. 3 § 1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w nienależytej kontroli WSA w S. nad prawidłowością postępowania przeprowadzonego przez DIC, który wydał zaskarżoną decyzję, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji wydanej przy naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniu prawa materialnego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na jego bezzasadnym niezastosowaniu, a w konsekwencji nieuchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, pomimo tego, że została ona oparta na błędnych ustaleniach faktycznych oraz wydania z naruszeniem licznych przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego, które polegało w szczególności na obrazie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r., przepisów art. 91 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, przepisu art. 48 ust.2 oraz art. 121 u.g.h.;
3) art. 151 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na bezzasadnym zastosowaniu tego przepisu i oddaleniu skargi pomimo tego, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa materialnego, wobec czego skarga powinna zostać uwzględniona.
oraz prawa materialnego poprzez:
- 1) naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569);
- 2) obrazę art. 91 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w takim jego zakresie, w jakim Sąd zaakceptował fakt, że organ, wbrew wskazanym przepisom, udzielił prymatu i zastosował art. 48 ust.2 u.g.h., pomimo że stoi on w kolizji z postanowieniami wiążącej Polskę umowy międzynarodowej oraz dyrektywy nr 98/34/WE;
- 3) obrazę przepisu 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady ochrony praw podmiotowych słusznie nabytych, ochrony interesów w toku, zaufania obywateli do państwa prawa oraz zasady przyzwoitej legislacji, poprzez zaakceptowanie faktu, że w przedmiotowej sprawie organ zastosował art. 48 ust.2 u.g.h.;
- 4) obrazę przepisu art. 7 Konstytucji RP i wyrażonej w nim zasady legalizmu działania administracji publicznej, poprzez zaakceptowanie faktu, że organ zastosował art. 48 ust.2 u.g.h.;
- 5) obrazę przepisu art. 48 ust.2 u.g.h. poprzez jego bezzasadne zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy żaden przepis ustawy o grach hazardowych nie wskazuje na możliwość jego zastosowania, co w obliczu art. 129 ust.1 u.g.h. nakazuje stosować przepisy dotychczasowe;
- 6) naruszenie art. 121 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów postawionych w jej petitum.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za trafny należało uznać postawiony w niej zarzut naruszenia prawa materialnego przez wadliwe zastosowanie w sprawie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie gier przepisów ustawy nowej (o grach hazardowych) zamiast przepisów ustawy dawnej - o grach i zakładach wzajemnych.
Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji udzielającej skarżącej kasacyjnie spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w części obejmującej punkty gier, w których strona nie podjęła działalności.
Autor skargi kasacyjnej wskazując na przepisy powołane w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., kwestionuje prawidłowość ich zastosowania (niezastosowania) twierdząc, że w sprawie niniejszej, w której skarżąca spółka w ogóle podjęła działalność w zakresie objętym ustawą o grach hazardowych, nie uruchomiła jedynie wszystkich punktów w wyznaczonym terminie – do wygaszenia działalności w tej części nie znajduje zastosowania art. 48 ust. 2 u.g.h. ale art. 36 ust.5 u.g.z.w., co strona wiąże z treścią art. 121 u.g.h. Z powyższym zarzutem powiązany jest zarzut naruszenia prawa procesowego sformułowany w punkcie 2 petitum skargi. Z uwagi na ich komplementarny charakter zasadnym jest łączne ich rozpoznanie.
Podzielając powyższe zarzuty należy wskazać, że art. 129 ust. 1 u.g.h. zawiera ogólną zasadę intertemporalną, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowej (przed 1 stycznia 2010 r.) prowadzona jest, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Z kolei art. 121 u.g.h. zwiera szczególny przepis przejściowy, dotyczący jednej tylko kwestii wygaśnięcia zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowej w związku z nierozpoczęciem działalności w terminie. W takiej sytuacji stosuje się art. 36 ust. 5 ustawy dawnej (o grach i zakładach wzajemnych). Przepis ten stanowi, że zezwolenia wygasają, jeżeli w terminie jednego roku od dnia ich udzielenia nie podjęto działalności objętej zezwoleniem.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że "niepodjęcie działalności" to sytuacja, w której uprawniony w ogóle nie zaczął jej prowadzić w ani jednym punkcie (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 480/08). W takim przypadku zezwolenie wygasa. Natomiast rozpoczęcie działalności tylko w niektórych punktach nie stanowi stanu jej "niepodjęcia" i nie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia. Należy zauważyć, że ustawa o grach i zakładach wzajemnych była względniejsza dla uprawnionego. Nie przewidywała bowiem wygaśnięcia zezwolenia w części, w jakiej nie rozpoczęto działalności, tak więc uprawniony nie był zagrożony wygaśnięciem zezwolenia nawet w części, jeżeli "podjął działalność", tzn. rozpoczął jej prowadzenie choćby w jednym punkcie.
W ustawie nowej (o grach hazardowych) kwestie wygaśnięcia zezwolenia w przypadku nierozpoczęcia działalności w terminie uregulowane są inaczej.
W myśl art. 48 ust. 1 u.g.h., termin rozpoczęcia działalności może być jednokrotnie przedłużony o nie więcej niż 6 miesięcy, a zgodnie z art. 48 ust. 2 tej ustawy, w razie nierozpoczęcia działalności w terminie zezwolenie wygasa w całości lub w tej części, w której nie podjęto działalności.
Dodać należy, że na mocy art. 135 ust. 1 u.g.h. zezwolenia wydane na podstawie ustawy dawnej (o grach i zakładach wzajemnych) mogą być zmieniane na zasadach określonych w ustawie o grach hazardowych, przy czym zgodnie z art. 135 ust. 2 u.g.h., nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gry. Zatem zmiana terminu rozpoczęcia działalności objętej zezwoleniem wydanym na podstawie ustawy dawnej może nastąpić na podstawie art. 48 ust. 1 u.g.h., co oznacza, że termin ten może być przedłużony jeden raz i nie więcej niż o 6 miesięcy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, żaden przepis ustawy o grach hazardowych nie upoważnia do wniosku, że zezwolenie wydane przed 1 stycznia 2010 r., tj. na podstawie ustawy dawnej, traci swój status "zezwolenia udzielonego przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych" z tego powodu, że działając na podstawie art. 48 ust. 1 u.g.h., po 1 stycznia 2010 r. przedłużono termin na rozpoczęcie działalności objętej tym zezwoleniem.
W szczególności nie znajduje oparcia w prawie wniosek, że zezwolenie takie staje się zezwoleniem udzielonym po 1 stycznia 2010 r. i stosuje się do niego przepisy ustawy nowej, w tym art. 48 ust. 2 stanowiący, że zezwolenie wygasa w części, w której nie podjęto działalności w terminie (por. przykładowo wyrok NSA z 30 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 370/13).
Nie można zatem uznać za trafną argumentację Sądu I instancji, że na gruncie rozpatrywanej sprawy mamy do czynienia z zaistnieniem tzw. zdarzenia prawnego złożonego, co uzasadniałoby stosowanie ustawy o grach hazardowych.
Jest niesporne, że zezwolenie będące przedmiotem sprawy niniejszej udzielone zostało spółce decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Tak więc zaakceptowanie przez Sąd I instancji zastosowania w sprawie niniejszej art. 48 ust. 2 u.g.h. i stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w części, w jakiej nie podjęto działalności, było błędne i naruszało prawo materialne. W tym stanie rzeczy omówiony zarzut kasacyjny należało uznać za usprawiedliwiony.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska autora skargi kasacyjnej, że art. 48 ust.2 u.g.h. oraz art. 129 ust.1 tejże ustawy mają charakter przepisów technicznych, wymagających notyfikacji. Skarżący kasacyjnie nie zwrócił uwagi na treść art. 129 ust. 1u.g.h., który pozwala na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, na "starych" zasadach, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. Przepis ten, zgodnie z funkcją przepisów przejściowych, utrzymuje więc przez pewien czas dotychczasowe warunki prowadzenia działalności w tym zakresie, a nie wprowadza zakazów czy ograniczeń w zakresie prowadzenia takiej działalności. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela stanowisko NSA wyrażone m.in. w wyroku z dnia 21 października 2015 r., II GSK 1629/15, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych (art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust.
- 1) nie mają technicznego charakteru i nie wymagały notyfikacji.
Nie wymagał również notyfikacji art. 48 ust. 2 u.g.h. Niemniej jednak przepis ten nie mógł być zastosowany w rozpatrywanej sprawie z powodów wskazanych w niniejszym wyroku.
Pozostałe zarzuty kasacyjne, dotyczące art. 151 p.p.s.a oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., z uwagi na brak ich uzasadnienia, nie mogą zostać rozpoznane merytorycznie ani uwzględnione. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, zaś niespełnienie tego wymogu ustawowego stanowi brak elementu konstrukcyjnego skargi kasacyjnej, co uniemożliwia jej rozpoznanie w zakresie dotkniętym brakiem. Przepis art. 151 p.p.s.a jest tzw. przepisem wynikowym i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie nie powiązała naruszenia tego przepisu z wytykiem naruszenia konkretnych przepisów, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybił Sąd I instancji.
Z kolei przepis art. 3 p.p.s.a. w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. bez powiązania z innymi przepisami procesowymi, takiego zaś powiązania autor skargi kasacyjnej nie czyni.
Uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny zastosował art. 188 p.p.s.a.: uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę - uchylając zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) – pkt 3 wyroku oraz na podstawie art. 225 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku).