Uzasadnienie
postanowienia z dnia 21 stycznia 2020 r.
Wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2582/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła A. Sp. z o.o. we W..
O dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika wniósł Z. w W. (dalej "Z."). W uzasadnieniu wskazał, że do jego zadań należy m.in. występowanie w imieniu członków do przedstawicieli organów administracji państwowej, samorządu terytorialnego i władz sądowych wszystkich szczebli, w sprawach związanych z interesem pracodawców, a także udział na podstawie odrębnych przepisów w postępowaniach sądowych i administracyjnych mających wpływ na prawa członków Z.. Stroną postępowania jest zaś członek Z.. Podkreślił też, że za jego udziałem przemawia interes społeczny – umożliwienie organizacji społecznej wypełniania uprawnień statutowych, jak również podejmowanie działań w celu ochrony praw reprezentowanej przez siebie grupy podmiotów. Pomiędzy celami statutowymi Z. a przedmiotem sprawy zachodzi ścisły prawny związek. Jego wstąpienie do postępowania przyczyni się do bardziej wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz do pełniejszego uwzględnienia interesu społecznego i słusznych interesów podmiotów będących właścicielami aptek. Z. podkreślił również, że przepis stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji budzi poważne wątpliwości konstytucyjne, a więc postępowanie powinno być prowadzone z zachowaniem najwyższych standardów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Złożony wniosek podlegał uwzględnieniu. W świetle art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.", udział w postępowaniu w charakterze uczestnika może zgłosić m. in. organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
O legitymacji procesowej organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje zatem nie tylko jej prawny status tj. to, że jest ona organizacją powołaną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale też związek przedmiotu sprawy z jej statutowym zakresem działalności. Ponadto, udział organizacji społecznej musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego, to jest sprzyjać realizacji sądowej kontroli administracji. Wreszcie, za wstąpieniem organizacji do postępowania winien przemawiać cel publiczny, dla którego została powołana (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09).
Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że w odniesieniu do Z. spełnione zostały przedstawione przesłanki. Z. posiada mianowicie status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a. Ponadto, zrzesza osoby prawne prowadzące działalność apteczną oraz podmioty prowadzące działalność usługową na rzecz podmiotów prowadzących działalność apteczną (§ 3 ust. 1 Statutu). Za dopuszczeniem Z. przemawiają również jego cele statutowe, do których należy: występowanie w imieniu członków do przedstawicieli organów administracji państwowej, samorządu terytorialnego i władz sądowych wszystkich szczebli, w sprawach związanych z interesem pracodawców (§ 5 pkt 3 Statutu), a także udział na podstawie odrębnych przepisów w postępowaniach sądowych i administracyjnych mających wpływ na prawa członków Z. (§ 5 pkt 16 Statutu).
Przedmiot niniejszego postępowania stanowi odmowa zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W ocenie NSA, zadanie Z., jakim jest reprezentowanie jego członków przed organami państwa i udział w postępowaniach sądowych mających wpływ na prawa członków Z., związane jest niewątpliwie z niniejszym postępowaniem.
Ponadto, brak podstaw, by twierdzić, że Z. działa jedynie w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów. Zdaniem NSA, jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu przyczyni się do zapewnienia szerszej kontroli administracji publicznej.
Z wyżej powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 33 § 2 w zw. art. 193 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.