Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 744/08 oddalił skargę M. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...]w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] października 2007 r. w C. na ul. H. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] C. Samochodem kierował J. Cz. wykonujący transport drogowy osób na rzecz M. D. Podczas kontroli kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Komendant Powiatowy Policji w C. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] nałożył na M. D. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] marca 2008 r., z uwagi na błędne ustalenie dotyczące posiadania przez przedsiębiorcę licencji, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji
Następnie Komendant Powiatowy Policji w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] nałożył na M. D. karę pieniężną w wysokości 8 500 zł, w tym 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nie zgłoszonym do licencji oraz 500 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
W uzasadnieniu organ wskazał, że transport dzieci w dniu [...] października 2007 r. wykonywany był samochodem osobowym marki [...], nr rej. [...] nie zgłoszonym do licencji M. D. nr [...] albowiem jedynym zgłoszonym pojazdem był autobus o nr rej. [...]. Przewoźnik drogowy zobowiązany jest zgłaszać na piśmie organowi, który wydał licencję wszelkie zmiany, między innymi zmianę pojazdu, którym przewoźnik wykonuje transport drogowy, w terminie do 14 dni, od powstania tych zmian. Organ I instancji podkreślił też, iż kierujący pojazdem J. Cz. podczas kontroli nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w C., uznając nałożenie kary pieniężnej za zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę M. D. stwierdził, że w dniu [...] października 2007 r. kierowca J. C. na zlecenie przedsiębiorcy M. D. przewoził dzieci nie zgłoszonym do licencji pojazdem marki [...]. Przewóz ten odbywał się w wyniku złożonego przez Szkołę Podstawową nr 3 w C. wniosku o wynajem autokaru.
WSA wskazał, że istotą sporu w sprawie jest charakter dokonanego przewozu. Zdaniem M. D., przewóz ten był nieodpłatny natomiast organy wymierzyły karę jak w przypadku przewozu zarobkowego. Sąd podniósł, że skarżący w trakcie rozprawy przyznał, że przewóz dzieci miał mieć charakter zarobkowy jednak zmienił zdanie gdy okazało się, że należący do niego autobus uległ awarii. Skarżący potwierdził, że od początku zamierzał dokonać niezgodnego z prawem zarobkowego przewozu albowiem nie posiadał pojazdu zgłoszonego do licencji, którym mógłby go wykonać.
Zdaniem WSA, twierdzenie o rezygnacji z zamiaru zarobkowego przewiezienia dzieci stoi w sprzeczności z treścią podpisanej przez skarżącego i opatrzonej pieczęcią umowy najmu autokaru, precyzyjnie określającej warunki płatności (cyt."1 zł 20 gr za 1 km + 7% Vat + 15 zł za 1 godz. postoju"), która została przesłana do szkoły po wykonaniu usługi.
W związku z tym Sąd uznał, że skarżący zawarł ze szkołą umowę zlecenia, która nie musi przybrać formy pisemnej a brak podpisu jednej ze stron nie może być uznany za dowód jej nieistnienia. Formularz umowy wypełniony i podpisany przez skarżącego stanowił złożonie przez niego oświadczenia woli, a brak innych ustaleń co do warunków przewozu przesądza o zawarciu umowy na warunkach określonych przez skarżącego i o zarobkowym charakterze tego przewozu. Zdaniem WSA, zamiarem skarżącego było dokonanie odpłatnego przewozu, a od tego zamiaru odstąpił dopiero w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego.
M. D. zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżący zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia WSA, nie wskazując żadnych podstaw kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna odpowiadać określonym wymaganiom formalnym i materialnym. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymagania ogólne, przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46 oraz art. 47 p.p.s.a.. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy: oznaczyć sąd, do którego jest skierowana; podać imię i nazwisko lub nazwę stron; ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczyć rodzaj pisma; zamieścić osnowę skargi kasacyjnej; zamieścić podpis autora skargi, wymienić załączniki; oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń.
Ponadto do skargi kasacyjnej należy dołączyć: pełnomocnictwo, odpis lub odpisy skargi kasacyjnej oraz odpisy załączników.
Skarga kasacyjna powinna spełniać także wymagania szczególne, stanowiące o jej istocie, które jak podkreśla się w doktrynie - mają charakter materialny (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, str. 466-467). Jeżeli nie zostaną one spełnione, w ogóle nie można traktować takiego pisma jako skargi kasacyjnej. Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
O ile niespełnienie wymagań wymienionych w pierwszej kolejności, przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., to niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych wyłącznie dla skargi kasacyjnej, wymienionych w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz" nie podlega sanacji.
Brak jednego z tych istotnych elementów skargi kasacyjnej sprawia, iż wniesione pismo nie może być uznane za skargę kasacyjną, co wyłącza możliwość nadania dalszego biegu i prowadzi do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Jednym ze szczególnych wymagań skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstawy kasacyjnej wraz z jej uzasadnieniem.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego.
W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub właściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2004 r. (sygn. akt GSK 10/04 Monitor Prawniczy 2004, nr 9, poz.392), uznał, że "...przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny sądu ograniczony jest do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym naruszenie to polegało. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować."
Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna M. D. nie w pełni odpowiada warunkom określonym w art. 176 p.p.s.a.
Spośród wymagań materialnych wymienionych w art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie zawiera jedynie oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wniosek o jego uchylenie, i wskazanie że zostało ono zaskarżone w całości.
Jak już wyżej wspomniano jednym z istotnych elementów skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstawy kasacyjnej wraz z jej uzasadnieniem. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że "...doszło do naruszenia prawa i wniesienie skargi kasacyjnej jest konieczne, a jej żądania w pełni uzasadnione.", nie wskazując, na której z wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych opiera się skarga kasacyjna. Tymczasem prawidłowe wskazanie podstawy kasacyjnej w ramach art. 174 pkt 1 p.p.s.a. polega na określeniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone przez sąd, jak również sposobu ich naruszenia, to znaczy wskazaniu, czy naruszenie nastąpiło przez błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2004 r. FSK 355/04 nie publikowane).
Z kolei przyjęcie za podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania wymaga nie tylko powołania konkretnego przepisu regulującego postępowanie sądowoadministracyjne, ale również wykazania, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie nie tylko nie powołano podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., ale nawet nie podjęto próby określenia, czy zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie prawa materialnego, czy przepisów postępowania, oraz o którą z form naruszenia chodzi. Zaniechanie wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia powoduje, że pismo nie spełnia jednego z wymogów materialnych stawianych skardze kasacyjnej.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, poza kwestią nieważności postępowania, jest związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Może zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia wyraźnie wskazanych podstaw kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 176 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.