Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę G. M. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy oraz orzekł o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu sądowego.
I
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Zarządzeniem z dnia [...] maja 2015 r. wezwano G. M. (dalej: skarżący) do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 1 000 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 9). Wezwanie, o którym mowa odebrała w dniu [...] czerwca 2015 r. M. C. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 11).
Skarżący uiścił wpis w dniu [...] czerwca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wobec skutecznego doręczenia zarządzenia z dnia [...] maja 2015 r. dorosłemu domownikowi G. M. w dniu [...] czerwca 2015 r., skarżący był zobowiązany uiścić wpis od wniesionej skargi do dnia [...] czerwca 2015 r. Skarżący uiścił wpis dopiero w dniu [...] czerwca 2015 r., a zatem po upływie zakreślonego 7-dniowego terminu, w związku z czym, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.
II
W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia G. M. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, podnosząc na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.:
- 1. art. 72 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata, podczas gdy doręczenie było nieskuteczne, gdyż nastąpiło do rąk osoby nieuprawnionej do odbioru oraz poprzez błędne przyjęcie, iż strona korespondencji jest osobą fizyczną, a nie przedsiębiorcą;
- 2. art. 67 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy strona postępowania był przedsiębiorca, a doręczający przesyłkę nie zastał go pod adresem siedziby przedsiębiorcy; nie sprawdził, po pierwsze czy osoba odbierająca korespondencję jest pracownikiem przedsiębiorcy, a po drugie czy jest osobą uprawnioną do odbioru przesyłek; nie pozostawił awiza wzywającego do odebrania przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym, co spowodowało uznanie, iż przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków skutecznie doręczono i w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi wobec nieuzupełnienia jej braków w terminie.
Przy skardze kasacyjnej skarżący przedłożył bilety lotnicze potwierdzające okoliczność nieobecności w Polsce w terminie [...]-[...] czerwca 2015 r. oraz oświadczenie pani M. C., która odebrała przesyłkę z wezwaniem do uiszczenia wpisu.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i podlega uwzględnieniu.
W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Stosownie zaś do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis podlega odrzuceniu.
Wobec tego uznanie, czy zachodzi podstawa do odrzucenia skargi z przyczyn formalnych zależy od oceny skuteczności doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu. W tym miejscu wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest doręczanie pism bezpośrednio adresatowi do rąk własnych (art. 67 §1 p.p.s.a.), jednak przepis art. 72 p.p.s.a. przewiduje tzw. doręczenie zastępcze.
Zgodnie z treścią art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Należy w tym miejscu zauważyć, że przepis powyższy nie wymaga, aby dorosły domownik musiał być upoważniony przez adresata do odbioru jego korespondencji. Jednak jak wskazuje się w orzecznictwie, warunkiem skuteczności doręczenia zastępczego jest wyrażenie zgody przez odbierającego i wyraźne podjęcie się oddania pisma adresatowi. Doręczenie to opiera się na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób zostało dokonane prawidłowo (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 124/14, publ. CBOSA).
Przy czym w każdym przypadku sąd powinien dysponować pełną i wiarygodną informacją co do tego, czy osoba taka podjęła się wykonania tej czynności, a zobowiązanie się do oddania pisma adresatowi powinno być wyrażone w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Doręczenie zastępcze stanowiąc wyjątek od reguły nie może być interpretowane rozszerzająco ze względu na daleko idące konsekwencje dla adresata pisma.
Z akt postępowania administracyjnego, którymi dysponował Sąd pierwszej instancji nie wynika, by M. C., której podpis widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. - 11 akt sądowych), była domownikiem skarżącego, a tym bardziej, by podjęła się doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było rozważenie, czy doręczenie skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu można uznać za prawidłowe, skoro odebrała je osoba określona przez doręczyciela jako dorosły domownik, mimo tego, że z materiałów którymi dysponował Sąd wynikało, że wezwanie zostało skierowane na adres wskazywany przez skarżącego jako siedziba prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Sytuacja taka nie pozwalała zatem jednoznacznie stwierdzić, czy M. C. jest domownikiem w rozumieniu art. 72 p.p.s.a., również z uwagi na fakt, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak informacji, że osoba ta podjęła się doręczenia przesyłki skarżącemu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności winny zostać rozważone przez Sąd pierwszej instancji przy badaniu skuteczności doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu.
Skarżący podniósł w skardze kasacyjnej, że M. C. nie jest ani jego pracownikiem, ani osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, ani też jego domownikiem. Powyższe wynika również z oświadczenia M. C., w którym wyjaśnia ona, że odebrała przesyłkę pomyłkowo.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach niniejszej sprawy nienależycie rozważono, czy doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.