Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 815/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
W skardze kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia J. R. zawarł m. in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Zarządu Województwa P. z [...] września 2013 r.
Wyjaśnił, iż z dniem 11 marca 2014 r. został wpisany do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Decyzja ta - w ocenie autora wniosku - nie pozostanie bez wpływu na sytuację organizacyjno-ekonomiczną skarżącego i stanowi istotne utrudnienie w prowadzeniu dotychczasowej działalności gospodarczej. Nie jest wykluczone, że z tego względu będzie musiał ograniczyć swoją działalność i dotychczasowe zatrudnienie. Może to spowodować konieczność reorganizacji, a także likwidację tego profilu działalności. Podniósł także, iż utraci wszelkie korzyści związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Niewstrzymanie powołanych decyzji skutkować będzie wyrządzeniem znacznej szkody oraz uniemożliwi wykonanie szeregu kolejnych projektów, których realizację zakładał.
W ocenie wnioskodawcy, trudną do odwrócenia szkodą jest również osłabienie i obniżenie jego ugruntowanej pozycji na rynku podmiotów realizujących szkolenia oraz inne inwestycje ze środków unijnych. Dodatkowo podniósł, iż uwzględnienie wniosku leży w interesie społecznym. Nieuwzględnienie wniosku będzie w konsekwencji skutkować wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, co objawia się przede wszystkim znacznym obciążeniem finansowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne.
W sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Województwa P. z [...] września 2013 r., zobowiązującej skarżącego, jako beneficjenta projektu pn. "M." do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885; dalej: Ufp). Niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków skarżący upatruje w grożących mu poważnych konsekwencjach ekonomicznych. Argumentacja na poparcie złożonego wniosku nakierowana jest przede wszystkim na wyrażenie stanowiska, iż wpisanie skarżącego do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, które stanowiło konsekwencję wydanej wobec skarżącego decyzji ostatecznej, określającej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu, może zachwiać działalnością gospodarczą skarżącego oraz wymusić konieczność jej reorganizacji a także wpłynąć na osłabienie ugruntowanej pozycji na rynku podmiotów realizujących szkolenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego samo wpisanie skarżącego do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich nie uzasadnia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykluczenie z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich jest instytucją wprowadzoną art. 207 ust. 4 Ufp. Rozporządzenie Ministra Finansów z 23 czerwca 2010 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz.U. z 2010 r., Nr 125, poz. 846; dalej: rozporządzenie) w § 3 ust. 3 pkt 1 stanowi, że podmiot wykluczony podlega wpisowi m.in. w dniu, w którym decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 Ufp, stała się ostateczna. Decyzja wydana na podstawie art. 207 Ufp nie zawiera rozstrzygnięcia odnośnie wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych, prowadzonego przez Ministra Finansów.
Prawodawca nie uzależnia także wpisu od prawomocności decyzji. Należy przy tym mieć na względzie, że prowadzony przez Ministra Finansów rejestr ma zwiększyć skuteczność stosowania przepisów dotyczących wykluczenia beneficjentów z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Dane pozyskane z rejestru umożliwią instytucjom zaangażowanym w realizację projektów ustalenie istnienia lub nieistnienia przeszkód prawnych dla dokonywania przysporzeń na rzecz konkretnych beneficjentów (por. NSA w postanowieniu z 13 sierpnia 2014 r., II GZ 415/14). Wykluczenie z możliwości otrzymania środków, przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich i wpis do rejestru podmiotów wykluczonych jest dodatkowym, wynikającym z mocy prawa skutkiem wydania ostatecznej decyzji. Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych nie stanowi wykonania decyzji o zwrocie, a jedynie odrębny skutek jej wydania.
Wpis do tego rejestru nie ma zatem związku ani z wykonaniem, ani ze wstrzymaniem wykonania decyzji. Dla uzasadnienia wstrzymania wykonania decyzji, określającej kwotę przypadającą do zwrotu, niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę spełnienia określonych w ustawie przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonania decyzji oparte wyłącznie na braku możliwości uzyskania jakiegokolwiek dofinansowania w przyszłości z powodu dokonanego wpisu, który, co należy wyraźnie podkreślić, jest skutkiem samoistnym, następującym z mocy prawa, nie świadczy zatem o automatycznym spełnieniu przesłanek ustawowych określonych w art. 61 § 3 ppsa.
W odniesieniu do pozostałych argumentów zaprezentowanych w uzasadnieniu wniosku, które na tle głównie podnoszonej okoliczności, jaką jest dokonanie wpisu skarżącego do Rejestru podmiotów wykluczonych (...) potraktowane zostały zupełnie marginalnie, należy podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanym przypadku wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja jest na tyle szczególna, że w jego konkretnym przypadku - prawem przewidziane skutki decyzji - spowodują niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku bliżej nieokreślonymi poważnymi komplikacjami w prowadzonej działalności, nie świadczy o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 ppsa.
Z wymienionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.