Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/GL 78/17 oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] listopada 2013 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych w lokalu "J. " w J., który nie był kasynem gry. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że organizatorem i urządzającym gry na automatach bez wymaganej koncesji jest spółka.
Oględziny urządzeń pokazały, że w przypadku automatu HOT SPOT nr [...], jest on wyposażony w monitor LCD, 11 przycisków funkcyjnych, akceptator banknotów, kieszeń na wygraną, a także informację o właścicielu (A.sp. z o.o.). Automat [...] posiada identyczne wyposażenie z tą różnicą, że nie jest wyposażony w kieszeń na wygrane.
Przeprowadzona przez kontrolujących funkcjonariuszy gra kontrolna na urządzeniu nr [...] zainicjowana została kwotą 10 zł, za którą grający uzyskał 100 pkt. kredytowych i czas gry 9 min. 59 sek. Rozegrana gra karciana A. II została uruchomiona poprzez przycisk "Zręcznościowo graj". Rozegrano cztery rozdania po czym gra stała się nieaktywna pomimo pozostałych 9 min. gry.
Gra kontrolna na urządzeniu nr [...] zainicjowana została kwotą 10 zł, za którą grający uzyskał 100 pkt. kredytowych i czas gry 9 min. 59 sek. Również na tym urządzeniu rozegrana została gra karciana A. II uruchomiona poprzez przycisk "Zręcznościowo graj". Rozegrano cztery rozdania po czym gra stała się nieaktywna pomimo pozostałych 9,10 min. gry.
Naczelnik Urzędu Celnego w Rybniku, działając m.in. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: u.g.h.), nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.
Decyzją z [...] listopada 2016 r. Dyrektor IC w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dyrektor IC stwierdził, że gry na spornych urządzeniach są grami na urządzeniach elektronicznych, zawierającymi element losowości, w trakcie których można uzyskać wygrane rzeczowe w postaci punktów umożliwiających dalszą grę lub rozpoczęcie nowej gry. Urządzającym gry na tym automacie poza kasynem gry była spółka, która z tego względu podlegała regulacji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Dyrektor IC nie uwzględnił zarzutów spółki, że decyzja została wydana na podstawie nienotyfikowanych Komisji Europejskiej przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 204 z 21 lipca 1998 r., s. 37 ze zm.; dalej: dyrektywa 98/34/WE).
Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora IC.
WSA powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 16 maja 2015 r. sygn. akt II GPS 1/16, w której określono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz że dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. WSA dodał, że we wskazanej uchwale NSA przyjął również, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest podstawą nałożenia kary pieniężnej na urządzającego gry na automatach poza kasynem gry bez względu na to, czy podmiot taki legitymuje się koncesją. WSA podkreślił, że na podstawie art. 269 p.p.s.a. uchwala ta wiąże w każdej sprawie, w której występuje zagadnienie prawne nią objęte.
Podsumowując Sąd podał, że skoro zatem za urządzającego gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. uznana powinna zostać osoba stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry, a taki stan rzeczy został w przedmiotowej sprawie bezspornie wykazany w odniesieniu do skarżącej, tym samym zasadnie organy stwierdziły, że za urządzającego gry na automacie poza kasynem gry należy uznać właściciela urządzeń. Dyrektor Izby Celnej przeprowadził w tym kierunku postępowanie w sposób wyczerpujący i przekonująco odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Sąd zaprezentowane przez organ stanowisko i jego argumentację podziela, w tym w zakresie nieobjętym zarzutami skargi. Organy podatkowe nie naruszyły w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego, a ponadto działały z poszanowaniem reguł postępowania.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie oraz uchylenie w całości wyroku i wydanych w sprawie decyzji, a także o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi – w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) spółka zarzuciła:
- 1) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 14 ust. 1 u.g.h. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że można go zastosować w sprawie, w sytuacji gdy przepis ten w dacie czynu nie był poddany obowiązkowej notyfikacji, a jest "przepisem technicznym" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i jako taki nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych - zarówno fizycznych, jak i prawnych, a przepis ten stanowi normę dopełniającą podstawę wymierzenia sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.;
a na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu:
- 2) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i przyjęcie jako podstawy prawnej wymierzenia kary normy zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., która jest skierowana do podmiotów mających koncesję na prowadzenie kasyna, w sytuacji gdy sprawa powinna być rozstrzygana w świetle dyspozycji z art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 u.g.h. (dot. urządzania gier hazardowych bez koncesji).
W uzasadnieniu spółka przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Wadliwości wyroku WSA autor skargi kasacyjnej upatruje przede wszystkim w tym, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowi normę dopełniającą art. 14 ust. 1 u.g.h., a z kolei ten przepis jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu.
Problem relacji pomiędzy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. został rozstrzygnięty uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16. Punkt 1 sentencji tej uchwały stanowi, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy".
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu uchwały, że funkcja realizowana przez art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nadaje temu przepisowi samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 u.g.h., co uzasadnia – wbrew twierdzeniom spółki – pogląd o braku podstaw do odmowy stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął także zagadnienie związane z problemem prawnym podniesionym w zarzucie 2 petitum skargi kasacyjnej, dotyczącym powołanej przez organ podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej. Uchwała w punkcie 2 sentencji stanowi, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Należy zatem stwierdzić, że powołana przez organ podstawa prawna nałożenia kary była prawidłowa, a pogląd spółki, że w opisanym stanie faktycznym powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest błędny.
Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.