Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Op 443/15, oddalił skargę P. Spółki z o.o. we Wrocławiu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Funkcjonariusze Urzędu Celnego w Opolu [...] listopada 2013 r. przeprowadzili w lokalu R. przy placu Wolności [...] w N. w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 471, dalej: u.g.h.). W wyniku kontroli, stwierdzono eksploatowanie w tym lokalu urządzenia do gier o nazwie Super Bank SB nr [...], należącego do skarżącej, a umieszczony i użytkowany w tym lokalu na podstawie umowy zawartej [...] października 2013 r. pomiędzy kontrolowanym, a Spółką. Szczegółowy opis urządzenia oraz przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli, zawierające opis czynności z przeprowadzonego eksperymentu przez funkcjonariuszy zawarte zostały w protokole z dnia [...] listopada 2013 r.
W toku wszczętego postępowania karno-skarbowego uzyskano opinię z dnia [...] lipca 2014 r. biegłego przy Sądzie Okręgowym w C. z zakresu informatyki i telekomunikacji - Remigiusza Rydza, w której stwierdzono, że badane podczas kontroli urządzenie jest automatem do gier, w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym, a wyposażenie automatu umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej.
Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu decyzją z dnia [...] maja 2015 r. wymierzył spółce karę pieniężną w kwocie 12 000 zł na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1, art. 91 u.g.h.
Spółka złożyła odwołanie.
Dyrektor Izby Celnej w Opolu decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu, ze zgromadzonego w sprawie materiału (zwłaszcza z protokołu z przeprowadzonego eksperymentu i z opinii biegłego sądowego) wynika, że gry urządzane na ww. automacie miały charakter losowy. Wobec tego, nałożenie na spółkę kary pieniężnej było zasadne.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz przepisy przejściowe art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji brak jego notyfikacji Komisji Europejskiej nie wyklucza jego stosowania. Organ zauważył, że TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-2013/11, C-214/11 9 C-217/11 wypowiedział się jedynie o technicznym charakterze wskazanych przepisów. Organ podkreślił ponadto, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności art. 89 u.g.h. z Konstytucją RP.
WSA w Opolu oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), nie znalazł dostatecznych podstaw proceduralnych ani materialnych do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Stwierdził w szczególności, że brak notyfikacji przepisów u.g.h. nie wyklucza dopuszczalności stosowania art. 89 tej ustawy. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA uznał m.in., że brak jest podstaw do twierdzenia o dalej idących konsekwencjach wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE (dalej: TSUE) z 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 niż te, które wyraźnie wynikają z treści tego orzeczenia, a w wyroku tym TSUE nie odniósł się do art. 89-90 u.g.h. W ocenie WSA, wspomniane przepisy nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, ponieważ art. 89 u.g.h.: 1) nie opisuje produktu, a sankcje w nim przewidziane wiążą się z urządzaniem gier niezgodnie z zasadami, 2) nie stanowi "innych wymagań" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, 3) nie ustanawia żadnego zakazu, lecz zapewnia respektowanie zasad określonych innymi przepisami u.g.h.
WSA dodał, że związek art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. z art. 14 u.g.h. nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę ich zastosowania jako podstawy do nałożenia kary pieniężnej. WSA wskazał też, że w wyroku z 11 marca 2015 r. (sygn. akt P 4/14) Trybunał Konstytucyjny (dalej: TK) orzekł, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej i stwierdził, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania z perspektywy prawa krajowego. Zatem skoro mocą wyroku TK, w którym rozważano także problematykę braku notyfikacji, kwestionowane przez skarżącą przepisy zostały uznane za zgodne z Konstytucją, to nie ma podstaw prawnych do odmowy ich stosowania w sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi co do istoty na podstawie art. 188 p.p.s.a, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
- I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- 1. art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (dalej: dyrektywa 98/34/WE) oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. oraz ww. przepisów dyrektywy 98/34/WE wyrażającą się mylnym założeniem, że kara pieniężna z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. mogła być zastosowana względem skarżącej, podczas gdy przepisy te wskutek zaniechania przez Polskę obowiązku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, jako nienotyfikowana "regulacja techniczna" nie mogą być stosowane, a tym samym nie mogą być prawną podstawą nałożenia na skarżącą ujemnej sankcji finansowej; z powyższym błędem wiąże się mylne niezastosowanie przez Sąd wynikającej z przepisów dyrektywy 98/34/WE w świetle wykładni TSUE sankcji bezskuteczności względem art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., co przesądza o niezasadności wymierzonej kary pieniężnej,
- 2. art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez błędną wykładnię rzeczonych przepisów, jak również niewłaściwe ich zastosowanie wskutek nieprawidłowego przyjęcia, że pomimo uznania art. 14 ust 1 u.g.h. za przepis techniczny, między tymże przepisem a przepisem art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jako sprzężonej normy sankcjonującej, nie zachodzi konieczność odmowy zastosowania normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jako urzeczywistniającej nienotyfikowany zakaz z art. 14 ust. 1 u.g.h., podczas gdy przepis z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jako norma sankcjonująca zakaz urządzania gier poza kasynem gry prowadzi do urzeczywistnienia nienotyfikowanego art. 14 ust. 1 u.g.h. jako jego podstawowej, zasadniczej normy sprzężonej sankcjonowanej, co wyklucza zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie ust. 2 pkt 2 tego przepisu, w konsekwencji braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, co czyni niezasadnym wymierzenie kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu, zgodnie z wiążącą wykładnią TSUE dokonaną wyrokiem z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni) oraz wyrokiem z 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05 (Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej);
- 3. obrazę prawa materialnego w postaci art. 1 pkt 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TfUE) w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z wiążącą wykładnią dokonaną wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni) przez uznanie przez WSA, że wyrokowi TSUE w sprawie "Fortuna i inni" nie można przypisać waloru rozstrzygnięcia co do technicznego charakteru niektórych przepisów u.g.h. w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a w konsekwencji niezastosowanie przez WSA wiążącej wykładnie dokonanej przez TSUE wyrokiem z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni), w której to wykładni prawnie wiążąco dla sądu krajowego i w sposób jednoznaczny stwierdzono "techniczny" charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. i w konsekwencji sankcjonującego art. 89 u.g.h. oraz przepisów tego rodzaju, co jest wystarczające dla sądu krajowego dla celów wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, respektującego zasadę poszanowania i zapewnienia stosowania przepisów europejskich, który to obowiązek oraz wytyczne WSA zaskarżonym wyrokiem niewątpliwe naruszył, w szczególności wskutek błędnego przyjęcia przez WSA, że kwestia oceny charakteru przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. nie została wciąż rozstrzygnięta przez TSUE, co stanowi zakwestionowanie wagi orzeczenia interpretacyjnego z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 jako części wspólnotowego porządku prawnego - acquis communautaire - obejmującego wykładnię prawa unijnego o charakterze powszechnym w wyroku stanowiącym, że przepisy u.g.h. o charakterze technicznym bezwzględnie podlegały obowiązkowi notyfikacji;
- II. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
- 1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy przy rozważeniu całokształtu sprawy istniały podstawy do uchylenia decyzji i uwzględnienia skargi, gdyż art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jako norma sankcjonująca wespół z sankcjonowanym nim art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi "regulację techniczną", co powoduje, iż zgodnie z koncepcją norm sprzężonych, w braku możliwości zastosowania norm sankcjonowanych niemożliwe jest również zastosowanie norm sankcjonujących, co wyklucza w stanie faktycznym sprawy wymierzenie skarżącej jakiejkolwiek kary pieniężnej z art. 89 u.g.h.;
- 2. art. 66 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.; dalej: ustawa o TK) przez mylne uznanie jakoby orzeczenie TK z 11 marca 2015 r. (P 4/14) wskazywało na brak przeszkód do stosowania art. 14 ust. 1 u.g.h. i z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h., gdy tymczasem rozstrzygnięcie to dotyczyło problematyki ważności oraz obowiązywania przepisów (ich konstytucyjności), nie zaś ich zgodności z prawem unijnym, a tym samym powinności odmowy ich stosowania, co do której wypowiedział się już w szeregu orzeczeń wyłącznie kompetentny w tej materii TSUE (wyraźnie przesądzając o bezskuteczności nienotyfikowanych norm technicznych), z czym wiąże się błędne nierozróżnienie pomiędzy nieważnością przepisu prawnego a jego nieskutecznością, podczas gdy jedynie ta druga sankcja dotyczy "przepisów technicznych", które nie zostały notyfikowane, powodując niemożność ich zastosowania, natomiast przepisy te obowiązują i nadal pozostają w obrocie prawnym, nie mogą być jednak aplikowane wobec jednostek, zaś każdy sąd czy organ może (ma obowiązek) samodzielnie odmówić ich zastosowania (wyrok TSUE z 9 marca 1978 r. Simmenthal).
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IC (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W tej sprawie skarga kasacyjna zarzuca WSA naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Istota zarzutów naruszenia prawa materialnego sprowadza się do twierdzenia, że: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie mogły być w sprawie zastosowane, ponieważ są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE (sprzężonymi z art. 14 u.g.h., który został uznany za przepis techniczny w wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11), które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej na etapie ich tworzenia, a także 2) WSA nie zastosował się do wykładni dokonanej we wspomnianym wyroku TSUE, w którym stwierdzono "techniczny" charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. i w konsekwencji sankcjonującego go art. 89 u.g.h..
Natomiast zarzuty naruszenia przepisów postępowania zmierzają do wykazania, że WSA: 1) błędnie przyjął, iż w wyroku z 11 marca 2015 r. (sygn. akt P 4/14) TK uznał, że nie ma przeszkód do stosowania art. 14 ust. 1 u.g.h. i z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h., 2) niezasadnie oddalił skargę w sytuacji, gdy kara pieniężna została nałożona na podstawie przepisów technicznych, które nie mogły być zastosowane z uwagi na brak ich uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna skarżącej nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano stosownymi zarzutami ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji i zaakceptowanych przez WSA, które legły u podstaw decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej. Z ustaleń tych wynika, że: 1) skarżąca urządzała gry na automacie poza kasynem gry, 2) urządzane gry były grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., 3) skarżąca nie miała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych wydanego na podstawie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle tych ustaleń organy administracji prawidłowo uznały, że skarżąca podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., stanowiącym że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Taka kwalifikacja działania skarżącej skutkowała wymierzeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h..
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej odnoszącego się zarówno do technicznego charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jak i zależności jaka w ocenie skarżącej zachodzi pomiędzy tym przepisem, a nakazem określonym w art. 14 ust. 1 u.g.h.. Kwestia ta była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16). Zgodnie z punktem 1 sentencji tej uchwały art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz możliwości jego stosowania w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h..
Obowiązek respektowania przez sąd administracyjny przytoczonego stanowiska wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie znajduje powodów do zainicjowania postępowania przed składem poszerzonym NSA w celu podjęcia uchwały o odmiennej treści. W konsekwencji podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, oparte o brak notyfikacji wskazanych przepisów, okazały się nieskuteczne.
Nietrafny jest zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przepisów prawa Unii Europejskiej przez niezastosowanie się do stanowiska TSUE w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 w zakresie "technicznego" charakteru art. 14 ust. 1 i art. 89 u.g.h.. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie, niestosowanie norm u.g.h., w sytuacji całkowitego zignorowania istoty reglamentacji dostępu do działalności w dziedzinie hazardu, nie może być "legitymizowane" wyrywkowym interpretowaniem stanowiska TSUE zawartego w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11. Przypomnienia wymaga, że oceny relacji pomiędzy art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. należy dokonywać na tle konkretnych spraw administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie pozostaje w tak ścisłym funkcjonalnym związku z technicznym przepisem art. 14 u.g.h., który zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.
Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ma wszelkie cechy przepisu nakładającego sankcję administracyjną, za zachowania niezgodne z prawem, których nie można zamknąć jedynie w zakazie urządzania gier poza kasynem gry. Sens kary administracyjnej tkwi bowiem m.in. w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów. Dzięki temu norma sankcjonująca motywuje adresatów norm sankcjonowanych do poszanowania prawa np. do płacenia podatku od gier, itp. Tymczasem skarżąca, bez dostrzegania ogółu uwag TSUE, wyłącznie ze sformułowania o technicznym charakterze art. 14 ust. 1 u.g.h. zdaje się wyprowadzać wniosek, że działalność w dziedzinie hazardu może być prowadzona bez jakichkolwiek ograniczeń (por. wyrok NSA z 10 października 2017 r. o sygn. akt II GSK 1555/17).
Nie mógł zostać uwzględniony również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia, w sytuacji gdy karę pieniężną nałożono na podstawie nienotyfikowanego Komisji Europejskiej przepisu technicznego, o którym mowa w art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE. Jak wskazano wyżej, przepis, na podstawie którego nałożono na skarżącą karę pieniężną (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie nie było zatem wyłączone na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE.
Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 66 ustawy o TK. Zgodnie z tym przepisem Trybunał orzekając jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi. Przepis ten określa granice, w jakich orzekał TK przy rozpoznawaniu składanych do niego środków prawnych. Adresatem tego przepisu nie był natomiast WSA, który w zaskarżonym wyroku nie dokonał wykładni tego przepisu, ani go nie stosował.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Miarkując wysokość wynagrodzenia pełnomocnika organu, Sąd kierował się dyspozycją art. 207 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu zbadać należy m.in. nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2018 r. było kilka jednorodnych skarg kasacyjnych skarżącej, co wiązało się z mniejszym nakładem pracy pełnomocnika organu przy sporządzeniu odpowiedzi na skargę kasacyjną.