Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 23 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 3403/17

Uzasadnienie

Wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 427/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T. W. (dalej: skarżący) na informację Zarządu Województwa Pomorskiego z [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że skarżący [...] stycznia 2017 r. złożył wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Utworzenie zakładu produkującego innowacyjne kominkowe urządzenia grzewcze".

Pismem z [...] marca 2017 r. [L.] w L. (dalej: LGD), poinformowała skarżącego, że jego wniosek został wybrany do finansowania, lecz na podstawie miejsca na liście operacji wybranych do finansowania nie mieści się w limicie dostępnych środków w dniu przekazania wniosków o udzielenie wsparcia do zarządu województwa i w wyniku oceny uzyskał 20 punktów. Wskazano, że operacja uzyskała maksymalną liczbę punktów jak operacje mieszczące się w limicie środków podanych w ogłoszeniu o naborze nr [...], jednak biorąc pod uwagę treść § 31 ust. 4 Regulaminu Rady LGD, przyjętego Uchwałą Zarządu nr 17/2016 z dnia 24 listopada 2016 r. i stanowiącego załącznik nr 3 i 4 do Umowy nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. o warunkach i sposobie realizacji strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność – w przypadku równej ilości uzyskanych punktów o miejscu na liście decyduje data i godzina wpływu wniosku do biura LGD – nie spełnia tego wymogu formalnego i operacja znalazła się poza limitem środków.

W wyniku rozpoznania protestu skarżącego, Zarząd Województwa Pomorskiego [...] maja 2017 r. poinformował skarżącego o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu wskazano, że [...] grudnia 2016 r. LGD opublikowała trzy ogłoszenia o naborach wniosków w terminie [...]-[...] stycznia 2017 r. Wszystkie nabory dotyczyły tego samego celu ogólnego i tych samych celów szczegółowych. Różniły się one przedsięwzięciem Lokalnej Strategii Rozwoju (dalej: LSR), w ramach którego mają być realizowane poszczególne operacje. Ogłoszone nabory dotyczyły następujących przedsięwzięć:

1. – nabór nr 3/2017 - "Operacje związane z utworzeniem działalności gospodarczej, z wyłączeniem działalności związanej z turystyką lub rekreacją";
2. – nabór nr 4/2017 - "Operacje związane z utworzeniem działalności gospodarczej przez osoby ze zdefiniowanych grup defaworyzowanych z wyłączeniem działalności związanej z turystyką i rekreacją";
3. – nabór nr 5/2017 - "Operacje związane z utworzeniem działalności gospodarczej, ukierunkowane na usługi związane z turystyką lub rekreacją".

Organ wyjaśnił, że skarżący swój wniosek złożył [...] stycznia 2017 r. w LGD. Zgodnie z § 21 pkt 3 Regulaminu Rady LGD – każdemu wnioskowi zostaje nadane indywidualne oznaczenie, które składa się z kolejnego numeru złożonego wniosku/3K/numer naboru/rok, gdzie "3K" oznacza LGD "[...]". LGD nadała wnioskowi numer [...], co oznacza, że został on złożony w ramach naboru 4/2017, tj. w ramach przedsięwzięcia "Operacje związane z utworzeniem działalności gospodarczej przez osoby ze zdefiniowanych grup defaworyzowanych z wyłączeniem działalności związanej z turystyką i rekreacją". Na fakt złożenia wniosku w ramach naboru 4/2017 wskazują również zapisy pkt A.3 wniosku (wypełnianego przez LGD) oraz pozostałe dokumenty powstałe podczas oceny i wyboru operacji do dofinansowania.

Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w punkcie B.lll. wniosku w pola 1.1-1.3 należało wpisać odpowiednio: Cel ogólny LSR, Cel(e) szczegółowy(e) LSR oraz Przedsięwzięcia z LSR, w które wpisuje się operacja. Elementy zostały upublicznione na stronie internetowej LGD i stanowią załącznik nr 3 do ogłoszenia o naborze nr 4/2017. Skarżący wypełni pola 1.1-1.3, wskazując w pkt B.lll.1.3 Przedsięwzięcie LSR - "Utworzenie nowego przedsiębiorstwa przez osoby ze zdefiniowanych grup defaworyzowanych". Skarżący sam wskazał przedsięwzięcie, w ramach którego realizowana ma być operacja, którego to przedsięwzięcia dotyczył konkurs nr 4/2017, a wniosek został oceniony pod kątem kryteriów dla ww. naboru.

W skardze do Sądu I instancji skarżący podniósł, że złożył wniosek na nabór 3/2017, który dotyczył jego statusu i tylko w tym naborze miał szanse uzyskać unijne wsparcie, a LGD rozpatrzyła jego wniosek z naboru 4/2017. W uzupełnieniu skargi skarżący podniósł, że w generatorze wniosków ARiMR, były dwa różne formularze wniosków: jeden dotyczący naboru 3/2017, drugi - naboru 4/2017. Jego zdaniem zakwalifikowanie go do grupy, w której było więcej chętnych niż środków, jest uzasadnione błędnym zapisem we wniosku, do złożenia którego został zmuszony pod presją jego nieprzyjęcia. Tymczasem dalsze błędne zapisy, tym razem wykonane przez LGD, nie są brane pod uwagę.

Skarżący wskazał, że w punkcie I.2.2. został zaliczony do grupy defaworyzowanej jako osoba poniżej 26 roku życia (ma 63 lata), natomiast w punkcie I.1.3 zaznaczono "ND", choć we wniosku był wykazany wpływ operacji na ochronę środowiska.

Sąd I instancji wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r. oddalił skargę.

Sąd przedstawił regulacje dotyczące zasad przyznawania dofinansowania realizacji projektów z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Następnie przypomniał, że negatywna ocena wniosku skarżącego o dofinansowanie projektu spowodowana była faktem, że na podstawie miejsca na liście operacji wybranych do finansowania nie zmieścił się on w limicie dostępnych środków. Wniosek skarżącego otrzymał maksymalną ilość 20 punktów, podobnie jak trzy inne wnioski, lecz spośród tych czterech wniosków został złożony najpóźniej.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w generatorze wniosków ARiMR były dwa różne formularze wniosków, Sąd wskazał, że [...] grudnia 2016 r. na stronie internetowej LGD zamieszczono informację skierowaną do potencjalnych beneficjentów chcących podjąć działalność gospodarczą w ramach inicjatywy LEADER PROW 2014-2020, że ARiMR zakończyła pracę nad Generatorami Wniosków o przyznanie pomocy dla poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność". W związku z tym LGD przekazała link (https://wopp-19-2-premie.arimr.gov.pl/login/), pod którym znajdował się Generator Wniosku (liczba pojedyncza) dla Operacji w ramach poddziałania 19.2 w zakresie podejmowania działalności gospodarczej. Wniosek ten można było pobrać ze strony internetowej i wydrukować albo wypełnić online przy pomocy Generatora Wniosku.

W związku z tym Sąd za nieprawdziwe uznał stwierdzenie skarżącego, że w generatorze wniosków ARiMR były dwa różne formularze wniosku o przyznanie pomocy na operacje w zakresie podejmowania działalności gospodarczej w ramach poddziałania 19.2. Formularz wniosku był jeden. Dopiero poprzez wypełnienie tego formularza i wskazanie opisu planowanej operacji (część B.III. formularza wniosku) następowało kwalifikowanie wniosku do odpowiedniego naboru.

Sąd wyjaśnił, że we wniosku z [...] stycznia 2017 r. skarżący podał (s. 5, pole 1.3. "Przedsięwzięcie LSR"), że chce utworzyć nowe przedsiębiorstwo przez osoby ze zdefiniowanych grup defaworyzowanych. W polu 1.4 ("Uzasadnienie zgodności z celami LSR i kryteriami wyboru operacji przez LGD") wskazał, że jest osobą trwale bezrobotną 50+, a więc zalicza się do grupy defaworyzowanej zdefiniowanej w LSR dla obszaru LGD. Tym samym, to sam skarżący – poprzez odniesienie się do grup defaworyzowanych – sprecyzował, że bierze udział w naborze nr 4/2017, który dotyczył właśnie tych grup, a nie w naborze nr 3/2017. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że w punkcie I.2.2. wniosku pracownik biura LGD błędnie wpisał "osoba do 26 roku życia", gdyż zgodnie z ogłoszeniem nr 4/2017 do grup defaworyzowanych zaliczono (m.in.) zarówno te osoby, jak i osoby po 50 roku życia (jak skarżący).

Sąd dodał, że w załączniku nr 2 do ogłoszenia nr 4/2017 jako dokument obligatoryjny wskazano dokument potwierdzający wiek beneficjenta. W załączonych do skargi dokumentach znajduje się m.in. kserokopia dowodu osobistego, a więc dokument, który obowiązkowo należało załączyć, aby ubiegać się o pomoc w ramach naboru nr 4/2017. W przypadku naboru nr 3/2017 wymogu takiego nie przewidziano.

Zgodnie z § 21 Regulaminu Rady LGD – złożenie wniosku w biurze LGD potwierdza pracownik biura na kopii pierwszej strony wniosku. Potwierdzenie zawiera datę i godzinę złożenia wniosku, liczbę złożonych wraz z wnioskiem załączników, jest opatrywane pieczęcią LGD i podpisane przez osobę przyjmującą w biurze LGD (ust. 2). Każdemu wnioskowi zostaje nadany indywidualne oznaczenie (znak sprawy), który składa się z kolejnego numeru złożonego wniosku/3K/numer naboru/rok, gdzie 3K oznacza LGD "[...]" (ust. 3). Kierując się tymi wskazaniami LGD nadała wnioskowi skarżącego numer [...], co wskazuje, że został on złożony w ramach naboru 4/2017, a nie 3/2017. Po nadaniu wnioskowi tego numeru skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń, a zarzuty w tym zakresie pojawiły się dopiero po otrzymaniu informacji z [...] marca 2017 r., że wniosek został wybrany do finansowania, jednakże nie mieści się w limicie dostępnych środków. Tym samym, w ocenie Sądu, nie można mówić o błędzie pracownika biura LGD na etapie rejestracji wniosku.

Sąd wskazał, że zarówno w proteście, jak i w piśmie procesowym z [...] czerwca 2017 r. skarżący podnosił, iż do złożenia wniosku w ostatniej chwili został niejako zmuszony, zaś zakwalifikowanie wniosku do niewłaściwego naboru miało wynikać z presji, jaką na niego wywierał pracownika biura LGD. Oceniając te zarzuty Sąd stwierdził, że są one gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.

Resumując Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i dlatego orzekł o oddaleniu skargi.

W skardze kasacyjnej zaskarżono wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez LGD oraz przyznanie skarżącemu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przypisanych.

Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.

W ramach zarzutów kasacyjnych skarżący w pierwszej kolejności podniósł zarzut nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; ze zm.: dalej: p.p.s.a.), gdyż skarżący został pozbawiony możności obrony swych praw wskutek niedoręczenia mu w toku postępowania przed WSA odpisu pisma procesowego organu z [...] lipca 2017 r. wraz z załącznikami.

Kolejne podstawy skargi kasacyjnej dotyczą:

1. I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. 1. art. 47 § 1 i art. 75 p.p.s.a. przez niedoręczenie skarżącemu odpisu pisma Organu z [...] lipca 2017 r. i załączników, co uniemożliwiło skarżącemu odniesienie się do stanowiska organu zawartego w tym piśmie oraz do załączników, a w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącego możności obrony swych praw i nieważnością postępowania;
3. 2. art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających dokumentów - wniosków o przyznanie pomocy (wraz z załącznikami) składanych przez inne podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy w ramach naborów 3/2017 i 4/2017 organizowanych przez LGD, które były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie (tj. w szczególności wątpliwości co do różnic pomiędzy dokumentacją obowiązującą w naborach na oba przedsięwzięcia);
4. 3. art. 113 § 1 p.p.s.a. przez zamknięcie rozprawy, pomimo że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona wskutek braku przeprowadzenia niezbędnych dowodów, o których mowa powyżej w pkt 2;
5. 4. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niepełne rozstrzygnięcie sprawy, tj. brak uwzględnienia obowiązków związanych z naborem wniosków wynikających z ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. poz. 378; dalej: ustawy o RLKS), w tym w szczególności art. 23 ust. 2 i ust. 5 ustawy o RLKS dotyczących obowiązków w zakresie wezwania do wyjaśnień, usunięcia braków lub poprawienia oczywistych omyłek;
6. 5. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niepełne i błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w uzasadnieniu wyroku, w szczególności przez:
7. - brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych w piśmie z [...] sierpnia 2017 r., a dotyczących załącznika nr 1 do ogłoszenia nr 3/2017, załącznika nr 2 do wniosku w ramach przedsięwzięcia nr 3/2017; oparcie ustaleń faktycznych wyroku na informacjach zamieszczonych na stronach internetowych bez zapoznania się z dokumentami (formularzami wniosków o przyznanie pomocy i załączników do wniosków), których te informacje dotyczyły, oraz na nieudowodnionych twierdzeniach organu; brak należytego ustalenia i oceny różnic obowiązujących w naborach na przedsięwzięcia nr 3/2017 i 4/2017 prowadzonych przez LGD – w tym w szczególności w zakresie danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy i biznesplanie oraz w załącznikach do wniosków w ramach poszczególnych przedsięwzięć; pominięcie, że kopię dowodu osobistego należało dołączyć do wniosków w ramach obu przedsięwzięć (nr 3/2017 i 4/2017) zgodnie z zapisem w pkt A – "załączniki dotyczące podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy, 1. Dokument tożsamości" w instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy (w aktach sprawy – załącznik do pisma organu z [...] lipca 2017 r.; brak uwzględnienia obowiązków związanych z naborem wniosków o przyznania pomocy wynikających z art. 23 ust. 2-5 ustawy o RLKS; ocenę, że skoro skarżący w polu 1.4. wniosku wskazał, że jest osobą trwale bezrobotną 50+, to jego wniosek kwalifikuje się do przedsięwzięcia 4/2017, pomimo iż ww. okoliczność może być podana także w uzasadnieniu wniosku w ramach przedsięwzięcia 3/2017; przyjęcie, że LGD prawidłowo zakwalifikowała wniosek do przedsięwzięcia nr 4/2017;
8. 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 23 ust. 5 ustawy o RLKS przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i oddalenie skargi pomimo naruszenia (niezastosowania) przez organ i LGD przepisów art. 23 ust. 2 i 5 ustawy o RLKS.
9. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
10. 7. art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wybór projektów do dofinansowania został dokonany w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz przy zapewnieniu wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Zarządu Województwa Pomorskiego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Równocześnie oświadczając, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej dotyczy nieważności postępowania, do której miało dojść w wyniku pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw w postępowaniu przed Sądem I instancji (przesłanka z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) w związku z niedoręczeniem mu odpisu pisma procesowego organu z [...] lipca 2017 r. wraz z załącznikami.

Odnosząc się do tego zarzutu należało stwierdzić, że analiza akt sprawy sądowej wskazuje, iż istotnie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 47 § 1 i art. 75 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie skarżącemu pisma procesowego organu z [...] lipca 2017 r. Niemniej, by uchybienie to mogło zostać zakwalifikowane jako przyczyna procesowa nieważności postępowania konieczne jest stwierdzenie, że owa nieprawidłowość procesowa skutkowała niemożnością obrony swych praw przez skarżącego kasacyjnie. Zależności tego rodzaju Naczelny Sąd Administracyjny w okolicznościach niniejszej sprawy jednak nie stwierdza.

Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie, pozbawienie możliwości obrony swych praw przez stronę polega na tym, że strona na skutek uchybień procesowych organu bądź sądu administracyjnego lub strony przeciwnej nie może brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w danej instancji. W celu ustalenia, czy doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw należy rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie ustalić, czy uchybienie to miało wpływ na możliwość działania strony w tym postępowaniu, zaś finalnie zbadać, czy pomimo wystąpienia tych okoliczności strona miała możliwość obrony swoich praw.

W związku z powyższym przyjmuje się, że pozbawienie strony możności obrony jej praw będzie miało miejsce jedynie w razie łącznego spełnienia wszystkich wyżej wymienionych przesłanek (por. wyroki NSA: z 28 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2397/10; z 18 września 2015 r., II OSK 174/14; z 19 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1079/15; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy przede wszystkim zauważyć, że odpis pisma prezentującego argumentację organu, tj. odpowiedź na skargę z 16 czerwca 2017 r. została przez WSA w Gdańsku skarżącemu doręczony. Skarżący miał zatem możliwość zapoznania się ze stanowiskiem organu. Z kolei niedoręczone skarżącemu pismo procesowe organu z [...] lipca 2017 r., stanowiło ustosunkowanie się organu do argumentacji skarżącego zawartej w piśmie z [...] czerwca 2017 r. dotyczącej tego, że w generatorze wniosków ARiMR miały być dwa różne formularze wniosków (jeden dotyczący naboru 3/2017, a drugi naboru 4/2017).

Zatem było ono odpowiedzią na uprzednio przedstawione argumenty skarżącego. Organ, odpowiadając na nie w piśmie z [...] lipca 2017 r., przedstawił zatem własny, odmienny punkt widzenia co do kwestii poruszonych przez skarżącego. W efekcie obie strony wypowiedziały się przed Sądem I instancji co do wywołanej przez skarżącego kwestii. Spełniona więc została zasada wysłuchania obu stron co do danej okoliczności będącej przedmiotem postępowania. Dodać należy, że niedoręczenie przedmiotowego pisma nie pozbawiło skarżącego uczestnictwa w postępowaniu bądź jego istotnej części.

Skarżący bowiem osobiście uczestniczył w posiedzeniu Sądu z [...] sierpnia 2017 r., podczas którego – jak wynika z protokołu rozprawy – został zreferowany przebieg sprawy, a skarżący mógł przedstawić swoje stanowisko, w tym ustosunkować się do twierdzeń strony przeciwnej.

Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż postępowanie przed Sądem I instancji nie jest dotknięte wadą nieważności.

W kolejnym zarzucie skargi kasacyjnej podniesiono naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów, tj. wniosków innych podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy w ramach naborów 3/2017 i 4/2017, które były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie dotyczących różnic pomiędzy dokumentacją obowiązującą w naborach na oba przedsięwzięcia, także związany z tym zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. przez zamknięcie rozprawy, pomimo że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona wskutek braku przeprowadzenia ww. niezbędnych dowodów.

Nie są to zarzuty usprawiedliwione.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, między innymi, że sądy administracyjne, co do zasady, nie dokonują własnych ustaleń przeprowadzając kontrolę legalności aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, w tym co do prawidłowości ustalania istotnych okoliczności faktycznych. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 106 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że decyzja co do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, z uwagi na użyte słowo "może", została pozostawiona do swobodnego uznania sądu. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a skarżący wykaże, że zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyrok NSA: z 13 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 1886/07; z 24 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 528/09; z 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1108/09; z 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1475/07), co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Konsekwencją uznania za chybiony zarzutu naruszania art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezasadność zarzutu naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. przewodniczący prawidłowo zamknął rozprawę, gdy sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.

Zarzuty sformułowane w punkcie I.4 i I.6 petitum skargi kasacyjnej należy rozpoznać łącznie, ponieważ dotyczą tych samych kwestii, tj. naruszenia art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 23 ust. 2 i 5 ustawy o RLKS poprzez niepełne rozstrzygnięcie sprawy i błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, pomimo naruszenia obowiązków w zakresie wezwania do wyjaśnień, usunięcia braków lub poprawienia oczywistych omyłek wniosku.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o RLKS – w przypadku gdy w dokumentach, o których mowa w ust. 1, zarząd województwa stwierdzi braki lub będzie konieczne uzyskanie wyjaśnień, zarząd województwa wzywa LGD do uzupełnienia braków lub złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni.

W myśl art. 23 ust. 5 ustawy o RLKS – w razie stwierdzenia, że wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zawiera braki lub oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa podmiot ubiegający się o wsparcie do usunięcia tych braków lub poprawienia oczywistych omyłek w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Przy czym należy pamiętać, że w zgodnie z art. 23 ust. 6 ustawy o RLKS – usunięcie braków we wniosku o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, lub poprawienie w nim oczywistych omyłek nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji.

Naczelny Sad Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie mieliśmy do czynienia z brakami czy oczywistymi omyłkami wniosku skarżącego o udzielenie wsparcia o jakich mowa w art. 23 ust. 2 i 5 ustawy o RLKS. Przede wszystkim podnieść należy, że zmiana kwalifikacji naboru wniosku z 4/2017 na nabór 3/2017 byłaby niewątpliwie zmianą dotyczącą istotnej modyfikacji wniosku, a to – jak wskazano wyżej w świetle art. 23 ust. 6 ustawy o RLKS – jest niedopuszczalne. Tak więc już z tej przyczyny Sąd I instancji nie miał podstaw, wychodząc poza zakres zarzutów skargi i jej wniosków na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., aby doszukiwać się naruszeń w postępowaniu organów poprzez niezastosowanie przepisów art. 23 ust. 2 i 5 ustawy o RLKS.

Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodać przy tym należy, że omawiana regulacja prawna nie nakłada na wojewódzki sąd administracyjny obowiązku szczegółowego odniesienia się do wszystkich argumentów powołanych w skardze i pismach procesowych, jeżeli argumentacja sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności (por. wyrok NSA: z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1695/06), co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Sąd I instancji w szczegółowym uzasadnieniu wyjaśnił, jak doszedł do wniosku, że w generatorze ARiMR był jeden, a nie dwa formularze wniosku. Niemniej jednak kluczowe dla wyniku niniejszej sprawy były następujące okoliczności. Pierwsza to sposób wypełnienia części B.III. formularza wniosku, który decydował o kwalifikowaniu wniosku do odpowiedniego naboru. Skarżący podał w nim (pole 1.3. "Przedsięwzięcie LSR"), że chce utworzyć nowe przedsiębiorstwo przez osoby ze zdefiniowanych grup defaworyzowanych. W polu 1.4 ("Uzasadnienie zgodności z celami LSR i kryteriami wyboru operacji przez LGD") wskazał, że jest osobą trwale bezrobotną 50+, a więc zalicza się do grupy defaworyzowanej zdefiniowanej w LSR dla obszaru LGD. Bez znaczenia pozostawało to, że w punkcie I.2.2. wniosku pracownik biura LGD błędnie wpisał "osoba do 26 roku życia", gdyż zgodnie z ogłoszeniem nr 4/2017 do grup defaworyzowanych zaliczono zarówno te osoby, jak i osoby po 50 roku życia (jak skarżący).

Druga okoliczność dotyczy tego, że wnioskowi skarżącego został nadany numer 7/3K/4/2017, który jasno wskazywał, że został on złożony w ramach naboru 4/2017, a nie 3/2017. Przy czym istotne jest to – co także wskazuje Sąd I instancji – że skarżący zarzuty co do błędnej kwalifikacji wniosku zaczął dopiero podnosić po otrzymaniu informacji, że jego wniosek nie mieści się w limicie dostępnych środków. Trafnie tym samym Sąd uznał, że nie można w takiej sytuacji mówić o błędzie pracownika biura LGD na etapie rejestracji wniosku.

Reasumując zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony.

W ostatnim z zarzutów kasator zarzucił naruszenie art. 37 ustawy wdrożeniowej, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wybór projektów do dofinansowania został dokonany w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz przy zapewnieniu wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Jest to zarzut nieusprawiedliwiony.

W orzecznictwie trafnie podnosi się, że dla zapewnienia realizacji zasad: równego dostępu do pomocy oraz przejrzystości kryteriów stosowanych przy ocenie projektów, jak również rzetelności i bezstronności ich oceny o jakich mowa w art. 37 ustawy wdrożeniowej, konieczne jest, by formułowane przez właściwe instytucje zarzuty, na których opierają one negatywną ocenę projektu, były szczegółowo i w sposób niebudzący wątpliwości uzasadnione. Uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego środka zaskarżenia. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie, dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie (por. np. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1051/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym wyroku trafnie uznano, że zasady te w niniejszej sprawie zostały zachowane.

Mając powyższe na uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Podstawy, na których ją oparto, nie są bowiem usprawiedliwione i nie podważają skutecznie stanowiska Sądu I instancji, że ocena projektu nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.