Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę S. K. (dalej: Skarżący), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD), z dnia [...] lutego 2017r., wydanej w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:
Na podstawie upoważnienia nr 49/2016 z dnia 7 marca 2016 r. przeprowadzono kontrolę u Skarżącego, której przedmiotem były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacje z zakresu wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Kontrolą objęto okres od 01 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniał średnio do 10 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli z dnia 22 marca 2016 r.
W wyniku kontroli, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., nałożono na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 11.400 złotych z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia były następujące okoliczności i ustalenia dokonane w toku kontroli:
- - nieokazanie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu,
- - okazanie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy,
- - udostępnienie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy,
- - okazanie wykresówki brudnej lub uszkodzonej w stopniu uniemożliwiającym odczytanie danych,
- - naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego,
- - naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania GITD decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.400 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że podnoszone okoliczności mające usprawiedliwić naruszenie norm czasu pracy, w postaci warunków pogodowych, remontów i kolizji na drodze, objazdów wyznaczonych przez policję, dojazdu do bezpiecznego parkingu, błędnego ustawienia grup czasowych przez kierowcę, nie spełniają warunków określonych w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821.85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820 (Dz. Urz. UE L 102 s. 1, dalej: rozporządzenie nr 561/2006).
Wskazał, że kierowcy sporządzili i opisali wydruki z kart kierowcy co do okoliczności wskazanych w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006,, lecz nie przekazali ich przedsiębiorcy. Za niecelowe uznał przesłuchanie kierowców i przedsiębiorcy co do powstałych naruszeń norm czasu pracy, z uwagi na to, że wskazane okoliczności nie mogą być dowodzone za pomocą innych środków dowodowych, jak tylko za pomocą dokumentów, o których mowa w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Odwołując się do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1276/14, podkreślił, że jeżeli w art. 12 w/w rozporządzenia określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z prawem.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw również do zastosowania art. 92 b i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2012 poz. 1265, dalej: u.t.d.), gdyż Skarżący nie wykazał, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywały się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy, jak również okoliczności, których nie mógł przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017r. Sąd Instancji oddalił skargę złożoną przez Skarżącego.
W uzasadnieniu przytaczając treść art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006, wskazał, że w toku kontroli nie okazano trzech wykresówek S. K., wobec czego zasadne było nałożenie kary w wysokości 1500zł.
Powołując się również na powyższy przepis oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r., w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. 2007 nr 159 poz. 1128 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007r.), wskazał, że Skarżący uchybił terminowi na wczytywanie danych odnośnie dwóch kierowców, M. K. i A. Ł., wobec czego zasadne było nałożenie kary w wysokości po 500,0 zł. za każde naruszenie, stosownie do I p.6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d.
Przytaczając również art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L z dnia 31 grudnia 1985 r. 370.8 ze zm., dalej rozporządzenie nr 3821/85), które obowiązywało w chwili zdarzenia, a także art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, wskazał, że organ szczegółowo opisał dane i przedstawił daty zdarzeń, kiedy to na wykresówkach brak było danych o okresach aktywności S. K. na określonych trasach. Jak argumentował, Skarżący uchybienia te próbował tłumaczyć uszkodzeniem i złą pracą tachografu i przedstawił co do tego oświadczenie wystawione przez Z. W., który zmarł, jednakże stacja napraw nie potwierdziła okoliczności naprawy tachografu. Wobec powyższego uznał, że nałożenie kary było zasadne w oparciu o 1 p.6.3.8. załącznika nr 3 u.t.d.
Podkreślił również, że zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 581/2010 do celów art. 10 ust. 5 lit. a ppkt. i Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 90 dni, a w przypadku danych z jednostki pojazdowej, w przypadku dwóch pojazdów okres ten został przekroczony. Z tego też względu zgodnie z 1 p.6.3.12. załącznika nr 3 u.t.d. nałożenie kary było zasadne
Przytaczając natomiast art. 92b ust. 1 u.t.d. oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. uznał, że Skarżący nie wykazał, iż organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 92b u.t.d., nie udowodnił, że dopełnił ciążącego na nim obowiązku i podjął wszelkie możliwe środki w celu zapobieżeniu naruszeń, jak również nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń, oraz że doszło do nich w okolicznościach, w których nie mógł przewidzieć, oraz na które nie miał wpływ.
Z uwagi na powyższe przyjął, iż organ nie naruszył prawa procesowego jak i materialnego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Skarżący, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając
I. naruszenie przepisów postępowania to jest art. 145 § 1 piet 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.) które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji całkowicie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającej się w uznaniu, że Skarżący dopuścił się naruszenia polegającego na okazaniu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, za każdą wykresówkę, określonego pod lp. 6.3.8 załącznika nr 3 u.t.p., podczas gdy otrzymał potwierdzenie usługi naprawy tachografu z serwisu stanowiące podstawę do umorzenia postępowania w tej sprawie.
Z ostrożności procesowej zarzucił także:
- II. naruszenie przepisów prawa materialnego to jest:
A. art. 92a ust. 1 i ust. 6 i przepisu lp. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.p., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz pominięcie wytycznych zawartych w rozporządzeniu 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. jak i nie odniesieniu się do nich,
B. art. 92b oraz 92c u.t.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w niedopuszczeniu możliwości ewentualnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie w sytuacjach kiedy potwierdzono naprawę tachografu w związku z jego błędnym działaniem i nie dopuszczenie dowodu w postaci opinii serwisanta.
Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, wynika iż Skarżący zarzucał również nie uwzględnienie treści załącznika nr 1 rozdział III punktu f ust. 3a rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym dotyczącego dopuszczalnych błędów granicznych urządzeń rejestrujących do wysokości 4% Skarżący podniósł również, że organ nie zastosował, dopuszczalnych błędów granicznych, urządzeń wskazujących i rejestrujących, bowiem zgodnie z załącznikiem 1 rozporządzenia nr 3821/85, z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8), dalej: rozporządzenie 3821/85) rozdział III, wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego, w pkt. f ust. 3a, nie uwzględniono dopuszczalnego błędu 4 %, bowiem gdyby go uwzględniono, nie doszło by do żadnego naruszenia.
Formułując powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
GITD na rozprawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza że skarga kasacyjna okazała się nie uzasadniona.
Nie zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego określone w punkcie I, to jest art. 145 § 1 piet 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które zdaniem Skarżącego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na okazaniu wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, za każdą wykresówkę, ze względu na dokonaną usługę naprawy tachografu.
Skarżący twierdził bowiem, iż naruszenie powstało na skutek uszkodzenia tachografu, który był z tego względu naprawiany w autoryzowanym serwisie tachografów. Celem wykazania powyższej okoliczności Skarżący przedstawił oświadczenie R. W., pracownika powyższego serwisu.
Jak wynika natomiast z ustaleń dokonanych w toku postępowania, R. W., składający wskazane oświadczenie nie żyje. Z tego względu jego przesłuchanie nie było możliwe. Organ natomiast zwrócił się do w/w serwisu celem ustalenia, czy taka naprawa była rzeczywiści dokonywana. Serwis jednakże, nie potwierdził dokonywania napraw tachografu, wskazanego przez Skarżącego.
Podkreślić należy przy tym, iż zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń w zakresie napraw urządzeń rejestrujących (Dz.U. 2005 nr 33 poz. 295), przedsiębiorca który dokonuje napraw, dokumentuje wykonanie czynności z tego zakresu w księdze rejestrowej, prowadzonej w formie pisemnej albo w systemie informatycznym, poprzez umieszczenia tam m.in. nazwy i adresu zleceniodawcy.
Tak więc, niewątpliwie brak wpisu w/w księdze, a tym samym negatywna informacja uzyskana w tej mierze przez organ dowodzi, iż naprawy tachografu nie były dokonywane. Brak jest więc podstaw do uwzględnienia powyższego zarzutu.
Nie zasadne okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego określone w punkcie IIB, wiążące się z poprzedzającym zarzutem naruszenia prawa procesowego.
Skarżący bowiem zarzucił naruszenie art. 92b i art. 92c u.t.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wskazał na niedopuszczalność ich zastosowania wobec potwierdzenia naprawy tachografu w związku z jego błędnym działaniem.
W treści skargi kasacyjnej zarzucił natomiast błędną wykładnię w/w przepisów, wobec zaistnienia przesłanek które umożliwiały zastosowanie tych przepisów, co wskazywało na to, że Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami naruszenia prawa materialnego, należy wskazać organy, jak i Sąd I instancji nie stosowały art. 92b i 92c u.t.d. i z tego też względu nie sposób zarzucić naruszenia w/w przepisów, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący nie wyjaśnił również na czym polega błędna wykładnia tychże przepisów, to też zarzut błędnej ich wykładni nie mógł być poddany ocenie.
Odnosząc się natomiast do braku zastosowania tych przepisów, należy podkreślić, że Skarżący nie podważył, jak już wskazano, ustalonego w sprawie stanu faktycznego, bowiem nie wykazał, iż naprawa tachografu miała rzeczywiście miejsce. W związku z tym brak jest również podstaw do uznania, iż przepisy powyższe nie zostały zastosowane w sprawie, ze względu na dokonaną, jak twierdzi Skarżący, naprawę tachografu.
Nie zasadne okazały się również zarzuty określone w punkcie IIA, to jest naruszenia przepisów prawa materialnego, a więc art. 92a ust. 1 i ust. 6 oraz załącznika nr 3 lp. 6.3.11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz pominięcie wytycznych zawartych w rozporządzeniu 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r. i nie odniesienie się do nich.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Skarżący nie wskazał jakimi wytycznymi określonymi w rozporządzeniu 581/2010 kierował się, formułując powyższy zarzut. Z przytoczonego przez Skarżącego wyroku sądu administracyjnego, wynika natomiast, że Skarżący opierając się na jego treści, zarzuca niepełność ustaleń faktycznych w zakresie momentu przekroczenia przez kierowców maksymalnego okresu na wczytywanie danych z kart kierowców, jak również danych pobranych z pojazdów, bowiem organ nie ustalił jakie dni zostały uznane za dni rejestrowanej działalności i w którym dniu nastąpiło przekroczenie na podstawie zapisów w pamięci, danych.
W związku z powyższymi zarzutami należy podkreślić, iż Skarżący nie uzasadnił należycie powyższych zarzutów. Wskazywał bowiem, w odniesieniu do pobrania danych z karty kierowcy A. Ł., iż pobrania danych z karty kierowcy pobrano po 36 dniach zarejestrowanej działalności, podczas gdy było to 27 i 23 dni. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika natomiast, iż przekroczenie w przypadku tego kierowcy wyniosło 42 i 36 dni. Niezgodność danych podanych przez Skarżącego, brak uzasadnienia twierdzeń podnoszonych przez Skarżącego, uniemożliwiają ocenę zasadności powyższego zarzutu.
Wskazać nadto należy, że Skarżący do kontroli nie przedstawił ewidencji czasu pracy kierowcy z którego wynikają okresy nie podlegające obowiązkowi rejestracji np. w postaci urlopu itp., co uniemożliwiało ustalenie zarówno momentu przekroczenia okresu wczytywania danych jak i dni zarejestrowanej działalności.
Natomiast w przypadku okresu wczytywania danych z urządzenia rejestrującego w przypadku pojazdów, urządzenie rejestrujące zarejestrowało przekroczenie 90 dni aktywności, a więc dni w których w pamięci urządzenia znajdowała się karta kierowcy i była na niej rejestrowana aktywność. Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazał natomiast argumentacji na poparcie swoich twierdzeń, ograniczając się do stwierdzenia, iż w żadnym z wypadków nie doszło do przekroczenia 90 dniowego terminu.
Brak jest również podstaw do uznania zasadności zarzutu odnoszącego się do nie uwzględnienia błędów granicznych, który to zarzut został sformułowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Należy bowiem podkreślić, iż zgodnie z załącznikiem 1 rozdział III, wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego, w pkt. f ust. 3a, rozporządzenia 3821/85, dopuszczalne błędy graniczne przyrządów rejestrujących w użytkowaniu w przypadku długości przebytej drogi wynoszą 4% więcej lub mniej od rzeczywistej długości, przy czym długość ta musi wynosić co najmniej jeden kilometr. Błąd powyższy jest błędem uwzględnianym podczas badania okresowego tachografu, a nie podczas kontroli przestrzegania przepisów z zakresu czasu pracy kierowcy, ustawy o transporcie drogowym, czy przestrzegania przepisów z zakresu wykonywania przewozów. Potwierdzają to zapisy załącznika nr 1 do rozporządzenia 3821/85. Tym samym wielkości tej nie uwzględnia się podczas kontroli.
Wobec uznania zarzutów skargi kasacyjnej za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, zgodnie z art. 184 p.p.s.a., o kosztach orzekając stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). zasądzając od Skarżącego na rzecz GITD zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 1.350 zł.