Uzasadnienie
I
Pismem z dnia 13 sierpnia 2020 r. C. Sp. z o.o. we W. (dalej jako: "skarżąca") wniosła o wyłączenie sędziego NSA Wojciecha Kręcisza, w sprawie o sygn. akt II GSK 3537/17 ze skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 558/16 w sprawie ze skargi skarżącej na decyzje Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2016 r., w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Uzasadniając wniosek o wyłączenie skarżąca wskazała, że w/w sędzia był w składzie orzekającym w sprawie o sygnaturze akt II GSK 3573/17 i II GSK 4336/17, w której stroną była skarżąca. Wskazała także, że wyroki te odnoszą się do identycznego stanu faktycznego i prawnego, jak w niniejszej sprawie. W opinii skarżącej wniosek o wyłączenie sędziego jest uzasadniony, bowiem sędzia wyraził pogląd na sprawę przed wydaniem orzeczenia, co powoduje, że powinien być wyłączony od orzekania, z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy złożył w formie pisemnej wyjaśnienia, o jakich mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.").
W oświadczeniu z dnia 18 sierpnia 2020 r. sędzia NSA Wojciech Kręcisz stwierdził, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Ponadto w sprawie brak jest również podstaw do wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy, wymienione w art. 18 p.p.s.a.
II
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134).
Z treści wniosku złożonego w dniu 13 sierpnia 2020 r. wynika, że podstawy do wyłączenia wskazanego sędziego od orzekania w sprawie strona upatruje w zaistnieniu okoliczności, o której mowa w art. 19 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Za okoliczność określoną w cytowanym przepisie skarżąca uznaje fakt, że sędzia, którego dotyczy wniosek ma już wyrobiony pogląd na temat tego typu spraw i orzekał w innych sprawach skarżącej, co wywołuje uzasadnione podejrzenie, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że musi wywoływać uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, co powoduje konieczność jego wyłączenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywane przez skarżącą okoliczności nie stanowią żadnej z określonych w art. 18 § 1 i 3 oraz art. 19 p.p.s.a. przesłanek wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie o sygn. akt II GSK 3537/17. Przesłanki wyłączenia sędziego nie może, bowiem stanowić okoliczność, że brał on udział w rozpoznawaniu innych spraw skarżącej wyrażając przy tym określone poglądy prawne. Wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych – które z mocy regulacji konstytucyjnych (art. 184 Konstytucji RP) i ustawowych (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2132 ze zm.) w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji – zawsze wiąże się z określoną oceną prawną tychże działań organów administracji publicznej, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie.
Przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach – nawet między tymi samymi stronami postępowania – byłoby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłoby do paraliżu sądownictwa, gdyż z istoty sądowego rozstrzygania spraw wynika, że przynajmniej dla jednej ze stron postępowania określone orzeczenie sądowe lub wyrażony w nim pogląd jest niekorzystne, co – w razie przyjęcia poglądów prezentowanych w przedmiotowym wniosku o wyłączenie sędziego – uprawniałoby tę niezadowoloną z rozstrzygnięcia stronę do żądania wyłączenia sędziego, który ją podjął od rozpoznania każdej kolejnej sprawy, w której występowałby ten sam lub zbliżony problem prawny (por. postanowienie NSA z 16 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 339/10).
Okoliczność orzekania wnioskowanego do wyłączenie sędziego w innych sprawach ze skarg kasacyjnych skarżącej byłaby przesłanką jego wyłączenia jedynie w przypadkach określonych w art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (to jest w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator), art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. (to jest w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie) i art. 18 § 3 p.p.s.a. (to jest w przypadku rozpoznawania skargi o wznowienie postępowania sądowego, jeżeli sędzia ten brał udział w wydaniu orzeczenia objętego tą skargą o wznowienie).
Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w przypadku sędziego NSA Wojciecha Kręcisza zachodziła którakolwiek z okoliczności określonych w cytowanych przepisach. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych okoliczności, które byłyby tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności w niniejszej sprawie wskazanego wyżej sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Istnieniu takich okoliczności zaprzeczył również sam sędzia w pisemnych wyjaśnieniach złożonych na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Tego rodzaju okoliczności nie dostrzega również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego rozpoznającego jego skargę kasacyjną jest bezzasadny, co musiało skutkować oddaleniem na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a.