Postanowienie NSA z 1 grudnia 2006 r., II GSK 357/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Y. Sp. z o.o. w W.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1345/06 w zakresie odrzucenia skargi

Skład

sędzia NSA Jan Grabowski przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi Y. Sp. z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 13 stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "żółty telefon" nr R-128654 postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1345/06, na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę Y. Sp. z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 13 stycznia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "żółty telefon" nr R-128654 uznając, że nie został od niej uiszczony wpis stały.

W uzasadnieniu WSA w Warszawie podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 uznał przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, za niezgodny z art. 221 p.p.s.a. oraz z art. 2 Konstytucji RP, w związku z czym przepis ten utracił moc z dniem 17 marca 2006 r.

Zdaniem WSA w Warszawie, reprezentujący stronę skarżącą adwokat, wnosząc skargę od wyżej wymienionej decyzji, zobowiązany był na podstawie art. 219 w związku z art. 221 p.p.s.a., do uiszczenia wpisu stałego od skargi, w wysokości 1000 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 11 cytowanego rozporządzenia. Z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi do dnia, w którym upłynął termin do wniesienia skargi, podlegała ona odrzuceniu.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Y. Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 221 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie do skargi, która jest wnoszona do sądu za pośrednictwem organu i odrzucenie tej skargi bez wezwania do uiszczenia opłaty w sytuacji, gdy przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do pism wnoszonych bezpośrednio do sądu administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
2. naruszenie przepisów postępowania, to jest § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia w związku z art. 233 zdanie 1 p.p.s.a. poprzez jego pominięcie, choć to ten przepis określa warunki wnoszenia opłaty stałej od skargi, w szczególności warunkuje wniesienie owej opłaty od wskazania sygnatury akt WSA, chociaż nie została ona jeszcze nadana; oraz
3. naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w związku z § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia poprzez odrzucenie skargi i tym samym odmówienie skarżącemu prawa do sądu z uwagi na nieuiszczenie opłaty sądowej w sytuacji, gdy przepisy prawa de lege lata uniemożliwiają mu uiszczenie tej opłaty sądowej bez znajomości sygnatury sprawy, a sygnatura ta nie jest ustalona.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że przepis art. 221 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do pism, które są kierowane bezpośrednio do sądu administracyjnego, a nie może mieć zastosowania do skargi, która jest wnoszona za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zdaniem skarżącej, obowiązek uiszczenia opłaty stałej od skargi w terminie do jej wniesienia w sposób określony w § 5 cytowanego rozporządzenia jest niewykonalny, z uwagi na to, że w chwili wnoszenia skargi do organu sygnatura przyszłych akt sądowych nie jest jeszcze znana. Na poparcie powyższego poglądu, skarżąca powołała się na stanowisko wyrażone przez Krajową Radę Sądownictwa w opinii z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie projektu rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna jest bezzasadna.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Rozpoznawana skarga kasacyjna opiera się na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, to jest przepisów art. 221 p.p.s.a. i § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia w związku z art. 233 zdanie 1 p.p.s.a. oraz na zarzucie naruszenia przepisów art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w związku z § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia.

NSA w pełni podziela stanowisko WSA w Warszawie, który na podstawie art. 221 p.p.s.a. odrzucił skargę Y. Sp. z o.o. w W., wniesioną przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, bez wezwania do uiszczenia wpisu stałego. Zgodnie z treścią przepisu art. 220 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W zdaniu drugim tego przepisu ustawodawca przewidział możliwość wezwania wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, jednakże przepis ten nie ma zastosowania do pism podlegających opłacie stałej. Postępowanie w sprawie nienależycie opłaconego pisma, podlegającego opłacie stałej zostało bowiem uregulowane w przepisie art. 221 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, pisma wnoszone do przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.

Wnosząc skargę w niniejszej sprawie, która bezspornie podlega opłacie stałej, pełnomocnik skarżącej – adwokat bezzasadnie podnosi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że powyższa zasada dotyczy tylko sytuacji, gdy pismo jest wnoszone bezpośrednio do sądu administracyjnego, nie dotyczy natomiast sytuacji, gdy skarga jest wnoszona za pośrednictwem organu administracji, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego I instancji został wyraźnie uregulowany w treści przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a., w myśl którego skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Możliwość wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego została przewidziana w przepisie art. 98 (Rozdział 3. Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w myśl którego, w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest dnia 1 stycznia 2004 r., skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 p.p.s.a. Błędne zatem skarżący wyciąga wnioski z treści art. 221 p.p.s.a twierdząc, że przepis ten odnosi się wyłącznie do pism, które są kierowane bezpośrednio do sądu administracyjnego, a nie może mieć zastosowania do skargi, która jest wnoszona za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Skarga jest bowiem w myśl przepisu art. 230 § 2 p.p.s.a. jednym z pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym, a tryb jej wniesienia (za pośrednictwem organu administracji) został ustanowiony w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.

Zdaniem skarżącej, obowiązek uiszczenia opłaty stałej od skargi w terminie do jej wniesienia w sposób określony w § 5 cytowanego rozporządzenia jest niewykonalny, z uwagi na to, że w chwili wnoszenia skargi do organu sygnatura przyszłych akt sądowych nie jest jeszcze znana. Na poparcie powyższego poglądu, skarżąca powołała się na opinię Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie projektu rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że jest on bezzasadny. Powoływany na jego uzasadnienie przepis art. 233 zdanie 1 p.p.s.a. zawiera delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W myśl § 5 ust. 1 wydanego na tej podstawie rozporządzenia przy uiszczaniu wpisu – zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu – należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. Logiczne jest, że w momencie złożenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracji, nie jest jeszcze znana sygnatura akt sądowych, skoro organ, zgodnie z wymogiem określonym w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Uiszczając wpis od skargi wystarczyło zatem wskazać datę i numer zaskarżonej decyzji oraz organ, który ją wydał. Powoływanie się przez skarżącą na nieznajomość sygnatury przyszłych akt sądowych nie może więc usprawiedliwiać nieuiszczenia wpisu w terminie przewidzianym do wniesienia skargi. Nie jest przy tym obowiązkiem równoczesne dokonanie opłaty wraz z wniesieniem pisma (w tym również skargi), lecz uiszczenie opłaty w takim terminie, jaki jest dopuszczalny do złożenia pisma podlegającego takiej opłacie (por. uchwała SN z dnia 25 września 1970 r., III CZP 58/70, opubl. w: OSNC 1971, nr 9, poz. 146).

Na marginesie tylko należy podkreślić, że załączoną do skargi kasacyjnej opinię Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 18 maja 2005 r., przedstawioną na poparcie stanowiska skarżącej w sprawie, należy potraktować za nieaktualną z uwagi na uznanie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, że przepis § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia jest niezgodny z art. 221 p.p.s.a. oraz z art. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten został również powoływany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Zupełnie bezzasadne w kontekście powyższych rozważań są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące uniemożliwienia skarżącej realizacji prawa do sądu, zagwarantowanego w przepisach art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżącej przysługiwał bowiem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, w myśl przepisu art. 53 § 1 p.p.s.a. Termin ten dotyczył także – co słusznie podkreślił WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – uiszczenia wpisu stałego od skargi. Strona skarżąca miała zatem w pełni umożliwioną realizację przysługującego jej z mocy Konstytucji RP prawa do sądu. Przy wniesieniu skargi, profesjonalny pełnomocnik wiedząc, że zaskarża decyzję wydaną w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, znając treść przepisów cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinien liczyć się z obowiązkiem uiszczenia wpisu stałego oraz konsekwencjami jego nieuiszczenia w terminie. Na gruncie rozpoznawanej sprawy wpis stały od skargi wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika nie został uiszczony, co skutkowało jej odrzuceniem.

Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.