Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 października 2012 r.., sygn. akt V SA/Wa 1094/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], którą zobowiązano Miasto [...] do zwrotu dotacji celowej pobranej w 2010 r. z budżetu państwa w nadmiernej wysokości na realizację zadania własnego polegającego na udzieleniu uczniom pomocy materialnej o charakterze socjalnym - w wysokości 43 693,68 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Miasto [...] złożyło wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że wydatek kwoty 43693,68 zł jest dla Miasta znaczącym obciążeniem finansowym. Zwrot dotacji będzie oznaczał istotne zwiększenie wydatków bieżących budżetu, co uniemożliwi zachowanie relacji łącznej kwoty spłat rat kredytów i pożyczek. Dotacja została już rozdysponowana. Obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach gminy, konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji gminy.
Skarżący wskazał, że aktualne pozostają wszystkie okoliczności podniesione przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, złożonym w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Sytuacja Gminy nie zmieniła się, a wręcz stale się pogarsza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, przy czym możliwość wstrzymania wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z przepisu tego wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie we wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji, którą Wojewoda [...] zobowiązał Miasto [...] do zwrotu dotacji celowej na realizację zadania własnego polegającego na udzieleniu uczniom pomocy materialnej o charakterze socjalnym w wysokości 43 693,68 zł wraz z odsetkami. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymanie wykonania wskazanej we wniosku decyzji jest uzasadnione.
Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 1094/12) wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Wprawdzie skutek wynikający ze wspomnianego postanowienia (tj. wstrzymanie wykonania decyzji) upadł wraz z wydaniem przez Sąd pierwszej instancji wyroku oddalającego skargę Miasta [...], jednakże wyrażone wówczas stanowisko odnośnie do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji pozostaje nadal aktualne i wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny uznaje je za własne.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II GZ 371/11 – treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W niniejszej sprawie wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. polegałoby na zwrocie dotacji celowej udzielonej skarżącemu miastu. W myśl art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.
Z treści art. 127 ustawy o finansach publicznych wynika z kolei, że dotacja celowa to dotacja udzielana na podstawie obowiązującego prawa, która powinna zawsze służyć realizacji określonego zadania publicznego organu administracji, na którym ciążą różnorakie zadania publiczne określone w przepisach prawa ustrojowego i ustawach dotyczących poszczególnych dziedzin administracji publicznej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązek natychmiastowego zwrotu kwoty wynikającej z decyzji organu I instancji spowodowałby zakłócenie w finansach gminy, konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji gminy. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest również okoliczność, że przedmiotowa dotacja celowa została już w dużej mierze rozdysponowana w postaci pomocy socjalnej dla uczniów (zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych rozliczeniem dotacji przekazanych w 2010 r. wykorzystane zostały środki w wysokości 218 468,39 zł). W tej sytuacji należy uznać, że wykonanie decyzji organu I instancji może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, a zatem wystąpiła przesłanka wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. o numerze [...].
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji