Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 298/04 została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 8 czerwca 2004 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 20 kwietnia 2004 r. Organ I instancji odmówił wydania zezwolenia J. K. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa i powyżej 4,5% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w lokalu gastronomicznym "A.", powstałym po przebudowie dawnej bramy wjazdowej do nieruchomości położonej przy ulicy [...] w O. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że przy rozstrzyganiu sprawy organy obu instancji uwzględniły przepisy art. 18 ust. 6 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231) zwana dalej ustawą o wychowaniu w trzeźwości.
Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca ubiegający się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych winien legitymować się dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży alkoholu. Organ administracyjny I instancji stwierdził, iż lokal powstały po przebudowie bramy wjazdowej jest współwłasnością członków wspólnoty mieszkaniowej i to było przyczyną decyzji odmownych obu organów. Zdaniem organu uprawnienie strony do wyłącznego korzystania z lokalu, w którym miałaby być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych powstanie dopiero po zniesieniu współwłasności na drodze sądowej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. K. wystąpił z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia, które dotyczyło sprzedaży napojów alkoholowych w dwóch odrębnych punktach sprzedaży, albowiem punkty te mieszczą się w dwóch samodzielnych lokalach użytkowych wskazanych przez stronę jako lokal gastronomiczny A. Wymagałaby więc taka sytuacja wydania dwóch oddzielnych decyzji administracyjnych w tym przedmiocie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. K zarzucił naruszenie art. 18 ust 6 pkt 2 i ust 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości w związku z art. 140, art. 195, art. 206 Kodeksu cywilnego oraz art. 755 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie przedstawił dokumentu stwierdzającego posiadanie przez niego tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży. Podkreślił, iż lokal ten stanowi przedmiot postępowania sądowego o zniesienie współwłasności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględniając skargę podkreślił, iż ustawodawca wprowadzając wymóg przedłożenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu nie wyjaśnił, co należy rozumieć pod tym pojęciem. Sąd mając na uwadze przepisy Kodeksu cywilnego uznał, że chodzi w istocie o każdy tytuł oparty na prawie, także o charakterze obligacyjnym, który pozwala na dysponowanie lokalem. Może to być zatem własność, współwłasność, najem, użytkowanie, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego.
Sąd analizując pojęcie współwłasności wywodzi, iż każdy ze współwłaścicieli może korzystać z całej rzeczy, ale nie ma prawa do jej wyodrębnionej części fizycznej. Skoro skarżący jest współwłaścicielem służy mu ex lege prawo do korzystania z przedmiotu współwłasności.
Sąd wskazał również, iż skarżący oprócz tego że jest współwłaścicielem nieruchomości, dysponuje również uchwałą Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 12 czerwca 2003 r. w której wyrażona jest zgoda na sprzedaż alkoholu w lokalu Ambrozja oraz ustalona jest odpłatność za użytkowanie nieruchomości wspólnej w wysokości 1000, 00 zł. miesięcznie na rzecz tejże wspólnoty.
Sąd stwierdził, że organy niewyjaśniając statusu prawnego ww. uchwały wspólnoty mieszkaniowej naruszyły w ten sposób zasadę prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a. oraz inne przepisy k.p.a. normujące sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy – art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
W ocenie Sądu I instancji organy naruszyły art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. nie wyjaśniając w uzasadnieniu dlaczego i z jakich względów uznały uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej tylko i wyłącznie za jeden z obligatoryjnych dokumentów, które winien zawierać wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a mianowicie pisemną zgodę właścicieli (art. 18 ust 6 pkt 3) a nie także za uchwałę, która konkretyzuje sposób korzystania z lokalu użytkowego powstałego z przebudowy bramy wjazdowej. Organy nie wskazały jakie okoliczności legły u podstaw uznania i przyjęcia w ustaleniach stanu faktycznego, iż treść powołanej uchwały w powiązaniu z dokumentami świadczącymi o uiszczaniu przez skarżącego na rzecz wspólnoty należności za wyłączne korzystanie z rzeczy wspólnej, nie uprawnia do przyjęcia, że wolą współwłaścicieli wyrażoną w uchwale było wydzielenie skarżącemu odpowiedniej części nieruchomości objętej współwłasnością do wyłącznego użytku. Brak oceny tych dowodów, zdaniem Sądu kwalifikuje proces rozpoznawczy jako wadliwy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. od powyższego wyroku wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
Skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) dalej jako p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na przyjęciu, że decyzję, objętą wyrokiem, wydano z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. opierając ją na niepełnym stanie faktycznym i nie wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 12 czerwca 2003 r. uznano wyłącznie za zgodę na sprzedaż napojów alkoholowych, odmawiając jej konkretyzacji sposobu korzystania ze spornego lokalu.
Wnoszący skargę kasacyjną w uzasadnieniu tejże skargi podnosi, iż Sąd w swoich rozważaniach całkowicie pominął fakt, że sytuację prawną właścicieli lokali mieszkalnych (użytkowych) określają nie tylko przepisy kodeksu cywilnego (art. 140 i nast. Kodeksu cywilnego), ale również jako lex-specialis wobec kodeksu cywilnego przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 tej ustawy w razie wyodrębniania własności lokali właścicielowi przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali.
Nie można żądać zniesienia współwłasności, dopóki trwa odrębna własność lokali (współwłasność przymusowa). Ponieważ nie jest dopuszczalne pomijanie wzajemnych zależności, wynikających z faktu zamieszkania w jednym budynku, ustawodawca nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek powstrzymywania się od działań, które uniemożliwiają bądź utrudniają pozostałym współwłaścicielom korzystanie z nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności.
Zdaniem organu wnoszącego skargę kasacyjną współwłasność jest stosunkiem pochodnym od własności, co prowadzi do wniosku, że nie stanowi samodzielnej instytucji prawnej. Charakter współwłasności wyklucza więc możliwość uznania współwłasności lokalu za tytuł prawny, uprawniający do ubiegania się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.
W ocenie organu w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób jednoznaczny ocenił on charakter uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 12 czerwca 2003 r., co powoduje, iż bezpodstawne są stwierdzenia Sądu I instancji odnośnie naruszenia przepisów k.p.a. Organ uznał, iż należy uchwałę traktować wyłącznie jako dokument o którym mowa w art. 18 ust 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, czyli jako pisemną zgodę właścicieli lokalu przy ulicy [...] w O. na sprzedaż napojów alkoholowych. Zdaniem skarżącego Sąd nie ma racji zarzucając organom obu instancji, że nie ustaliły i nie przyjęły, iż treść przedmiotowej uchwały pozwala na przyjęcie, że wolą współwłaścicieli, było wydzielenie stronie części nieruchomości objętej współwłasnością do wyłącznego użytku, skoro ta materia jest ewidentnie instytucją z zakresu prawa cywilnego, do rozstrzygania której właściwy jest sąd powszechny.
Zdaniem organu również fakt ponoszenia opłat na rzecz współwłaścicieli, wobec ich zgody na sprzedaż napojów alkoholowych, nie implikuje uzyskania tytułu prawnego do lokalu.
W ocenie organu również zarządzenie tymczasowe Sądu Rejonowego w O. nie rozstrzyga tytułu prawnego do nieruchomości wspólnej i wbrew twierdzeniom Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze O. oceniło ten dowód, uznając, że dla legitymowania się tytułem prawnym zarządzenie tymczasowe jest bez znaczenia.
Wnoszący skargę kasacyjną reasumując uznał, iż wydając decyzję nie uchybił obowiązkowi rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz, że decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. K. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie podało w skardze kasacyjnej żadnych konkretnych przepisów ustawy p.p.s.a., jakie miałyby zostać naruszone w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Wnoszący odpowiedź na skargę kasacyjną zgodził się z uzasadnieniem wyroku Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Wnoszący skargę kasacyjną oparł tą skargę na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to miało polegać, na przyjęciu w wydanym wyroku, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., z którym to stanowiskiem nie zgadza się organ wnoszący skargę kasacyjną.
Zgodnie z jednolitym poglądem utrwalonym zarówno w doktrynie prawniczej, jak też przede wszystkim w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawę skargi kasacyjnej opartej na art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. może stanowić wyłącznie zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania sądowo –administracyjnego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, gdyż tych ostatnich sąd administracyjny nie stosuje, lecz jedynie ocenia prawidłowość ich zastosowania przez organ administracji, który wydał zaskarżona decyzję.
W przedmiotowej sprawie organ wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał w petitum skargi żadnych konkretnych przepisów postępowania sądowo-administracyjnego, które miałby naruszyć Sąd I instancji w taki sposób, że mogłoby to mieć wpływ na wynik postępowania – co zresztą trafnie podnosi pełnomocnik strony zainteresowanej w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
W przypadku oparcia skargi kasacyjnej na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca jest zobowiązana powołać konkretne przepisy postępowania sądowo- administracyjnego, którym uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia żadnego z wyżej wymienionych warunków.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w § 2 wskazanego przepisu, nie wchodzi w rachubę.
W tej sytuacji, wobec braku prawidłowego określenia przez stronę skarżąca podstaw skargi kasacyjnej przewidzianych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz przy braku zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy ustalonym przez Sąd pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku.
Skoro zatem skarga kasacyjna nie znajduje uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.