Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2420/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
R. C. od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 29 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że ma informację o jego śmierci.
Na skutek wezwania Sądu kasacyjnego, Urząd Stanu Cywilnego W. w dniu 27 czerwca 2019 r. nadesłał odpis skrócony aktu zgonu R. C. Z dokumentu tego wynika, że skarżący zmarł w dniu [...] listopada 2017 r.
Następnie, w wykonaniu wezwania Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. poinformował, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. o nałożeniu na R. C. kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry nie została wykonana.
Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie należało umorzyć z przyczyn niżej wskazanych.
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Co do zasady obowiązek zapłaty kary pieniężnej – nałożonej, jak w niniejszej sprawie, przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej - jest obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji. W prawie administracyjnym nie występuje bowiem generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa (tak też m.in. NSA w postanowieniu z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II GSK 3700/17).
Naczelny Sąd Administracyjny miał przy tym na uwadze, że mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej o nałożeniu kary mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji, zadaniem Sądu jest ocena, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07).
Sąd kasacyjny w niniejszej sprawie uznał jednak, że wobec śmierci skarżącego - adresata decyzji wymierzającej karę pieniężną - zachodziły przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że gdyby zaskarżona decyzja została wykonana, a w wyniku sądowoadministracyjnej kontroli tej decyzji okazało się, że jest ona sprzeczna z prawem, to zachodziłaby możliwość domagania się zwrotu kwoty uiszczonej tytułem tej kary. Skoro skarżący zmarł, roszczenie o zwrot tej kwoty przechodziłoby na spadkobierców (tak też NSA w postanowieniu z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07). W tym sensie wykonana decyzja o nałożeniu kary za urządzanie gier na automatach dotyczyłaby interesu prawnego spadkobierców R. C. Wówczas, do czasu ich zgłoszenia się, postępowanie w sprawie należałoby zawiesić.
W rozpoznawanej sprawie ten przypadek jednak nie miał miejsca. Zaskarżona decyzja nie została bowiem wykonana, a obowiązek zapłaty kary pieniężnej pozostał wyłącznie obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.