Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 listopada 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1617/13 oddalił skargę Gminy Ł. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Gmina Ł. (dalej: skarżąca) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu skarżąca podniosła, że kwota żądana przez organ w wysokości [...] zł stanowi poważną pozycję w budżecie gminy, zaś jej egzekucja spowoduje zachwianiem jej kondycji finansowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Finansów z 10 maja 2013 r. zasługuje na uwzględnienie.
W treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz.270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) ustawodawca przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Użyte w cyt. przepisie prawa wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym).
Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać, czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. czy wystąpiło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenie skutków. Wymaga jednak podkreślenia, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). W doktrynie podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu gminy w przypadku wyegzekwowania przez organ żądanej kwoty [...] zł. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się do mogących zaistnieć sytuacji wprost do sytuacji finansowej skarżącej gminy, mogą być przyjęte za podstawę wstrzymania wykonania decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji celowej pobranej w nadmiernej części.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13 wskazał, że "gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Rezerwa celowa gminy przeznaczona jest na realizację zadań z zakresu zarządzania kryzysowego, a więc nie może być przeznaczona na inny cel. Ustanowiona w budżecie gminy rezerwa ogólna może być przeznaczona w toku wykonywania budżetu na jakiekolwiek rodzaje wydatków budżetowych. Jednakże nie należy przez to rozumieć zupełnej swobody w rozdysponowaniu takiej kwoty, gdyż wykonywanie budżetu związane jest ściśle z realizowaniem zadań własnych jak i zleconych na podstawie poszczególnych ustaw.
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Gminę M. do budżetu państwa nienależenie uzyskanej części subwencji oświatowej ogólnej na 2008 rok w wysokości [...]złotych, spowoduje zaciągnięcie kolejnych pożyczek powodujących zwiększenie deficytu i trudność w utrzymaniu płynności finansowej Gminy".
Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Gminę Ł. do budżetu państwa dotacji celowej pobranej w wysokości [...]zł spowoduje trudności w utrzymaniu płynności finansowej Gminy. Powyższe stanowi uzasadniony powód, który jest przesłanką umożliwiającą zastosowanie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por: postanowienia NSA z 1 grudnia 2011 r., II GSK 2092/11).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również wskazane w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności przemawiają za zasadnością żądania sformułowanego w tym wniosku bez konieczności powielania sformułowań tam zawartych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] przemawiają również te same racje, które uzasadniały wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji w toku postępowania sadowo-administracyjnego (postanowienie WSA w Warszawie z 10 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1617/13 k. 19 akt sądowych). Sąd wskazał, w tym postanowieniu, że zwrot dotacji będzie oznaczał istotne zwiększenie wydatków bieżących budżetu i zmniejszenie nadwyżki operacyjnej budżetu, co uniemożliwi zachowanie w roku 2014 relacji łącznej kwoty spłat rat kredytów i pożyczek z art. 234 ustawy o finansach publicznych, a tym samym uniemożliwi uchwalenie budżetu gminy na 2014 rok.
Natomiast nie uchwalenie tego budżetu spowoduje brak możliwości kontynuowania inwestycji z udziałem środków UE rozpoczętych w latach poprzednich. Zaniechanie tychże inwestycji spowoduje z kolei konieczność zwrotu środków otrzymanych tytułem dofinansowania, co może całkowicie zachwiać finansami gminy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.