Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 1 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1509/21, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, obecnie: Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę "A." Sp. z o.o. w L. (dalej: Skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 4 grudnia 2020 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawą cofnięcia Skarżącej zezwolenia z [...] maja 2016 r., zmienionego decyzją z [...] października 2018 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "B." położonej w L. przy ul. [...] był art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499 ze zm., dalej: p.f.), w związku z art. 101 pkt 4 p.f. dotyczący naruszenia przez przedsiębiorcę fundamentalnych zasad działania apteki ogólnodostępnej, które skutkuje utratą przez przedsiębiorcę rękojmi należytego prowadzenia apteki.
WSA w Warszawie podzielił stanowisko organów Inspekcji Farmaceutycznej, że Skarżąca uczestniczyła w odwróconym łańcuchu dystrybucji produktów leczniczych. W ramach prowadzenia apteki ogólnodostępnej, Skarżąca dokonywała w kontrolowanym okresie od uzyskania zezwolenia do dnia kontroli, sprzedaży znacznych ilości produktów leczniczych ratujących życie i zdrowie, na rzecz spółek prowadzących podmioty lecznicze oraz jednocześnie hurtownie farmaceutyczne. Taki model działania umożliwiał przedsiębiorcom nabywającym leki, przesuwanie towaru w ramach tzw. przesunięć międzymagazynowych z zakładów leczniczych do swoich hurtowni farmaceutycznych, a następnie dalszą odsprzedaż tych produktów leczniczych.
W ocenie Sądu pierwszej instancji taki model działania jest niezgodny z przepisami ustawy - Prawo farmaceutyczne, a jednocześnie jest szkodliwy społecznie, w związku z utrudnianiem pacjentom dostępu do deficytowych produktów leczniczych.
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Pismem z 10 września 2026 r. "[...]" w W. (dalej: [...]) na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika.
W uzasadnieniu wniosku [...] wskazało, że postępowanie dotyczy zakresu działalności statutowej [...]. Ponadto przedmiot postępowania oraz rozstrzygnięcie Sądu w sprawie będzie miało doniosły wpływ na działalność przedsiębiorców prowadzących apteki. Zgodnie z § 7 Statutu do celów statutowych [...] należy m.in. wspieranie rynku farmaceutycznego oraz udzielanie wsparcia prawnego przedsiębiorcom prowadzącym apteki.
II
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek [...] zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 zd. 1 w zw. z art. 9 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym także w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zgodnie z art. 193 zd. 1 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli sprawy te dotyczą zakresu jej statutowej działalności.
Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: jej status, fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] w złożonym wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym wykazało, że zaszły wymienione powyżej przesłanki.
Wnioskodawca posiada status organizacji społecznej (innej organizacji społecznej i zawodowej), o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. Jest zrzeszeniem mającym na celu wspieranie przedsiębiorców prowadzących apteki (§ 1 Statutu). Za dopuszczeniem [...] do udziału w postępowaniu przemawiają również jego cele statutowe, do których należy między innymi: wspieranie rynku farmaceutycznego i jego stabilnego rozwoju; wspieranie przedsiębiorców prowadzących apteki; udzielanie wsparcia prawnego i pomocy prawnej przedsiębiorcom prowadzącym apteki; ochrona praw i interesów przedsiębiorców prowadzących apteki; działanie na rzecz poprawy aptek oraz eliminowania barier prawnych i administracyjnych (§ 7 Statutu).
W ocenie NSA powyższe cele [...] wpisują się w zakres tego postępowania, a dopuszczenie [...] do udziału w postępowaniu przyczyni się do zapewnienia prawidłowej kontroli administracji publicznej. Jednocześnie nie stwierdzono, że [...] to działa jedynie w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., dopuścił "[...]" w W. do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania.