Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2632/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej WSA, bądź Sądem I instancji) oddalił skargę A w Łodzi (zwanego dalej Związkiem) na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przynależności do właściwej międzynarodowej federacji sportowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Związek, kwestionując w całości to orzeczenie i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów:
- - prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w związku z:
- 1. art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. z 2017 r. poz. 1463 ze zm.), zwanej dalej ustawą, poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Sportu i Turystyki Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., podczas gdy decyzje te naruszały przepis art. 12a ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że Związek nie należy do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski;
- 2. art. 82 ust. 2 i art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy poprzez brak uchylenia ww. decyzji organów obu instancji, podczas gdy decyzje te naruszały przepis art. 82 ust. 2 ustawy o sporcie poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że powołany przepis statuuje obowiązek spełnienia przez polskie związki sportowe istniejące w dacie wejścia w życie ustawy wszystkich wymagań wskazanych w art. 11 tej ustawy;
- - postępowania, to jest art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z:
- 3. art. 6, art. 8 i art. 16 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organów obu instancji, podczas gdy decyzje te naruszały przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na jego wynik poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych przez błędną wykładnię art. 82 ust. 2 ustawy i w konsekwencji wszczęcie postępowania administracyjnego i zastosowanie w przedmiotowej sprawie dyspozycji art. 12b ust. 2 ustawy oraz przez błędną wykładnię art. 12a ust. 1 ustawy odwoływanie się do pojęcia "międzynarodowej federacji sportowej" określonego w Karcie Olimpijskiej, która to Karta nie stanowi przepisów prawa powszechnie obowiązującego w Polsce;
- 4. art. 15 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organów obu instancji, podczas gdy decyzje te naruszały przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na jego wynik poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wobec bezkrytycznego przyjęcia stanowiska przedstawionego w decyzji z dnia [...] maja 2016 r., brak przeprowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że Związek nie przynależy do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski;
- 5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną wyroku, w tym w szczególności brak uzasadnienia przyjętego przez Sąd I instancji kierunku interpretacji art. 12a ust. 1 oraz art. 82 ust. 2 i art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy i ograniczenie się w tym zakresie jedynie do ogólnikowego powołania poglądów judykatury.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:
- - uchylenie wyroku WSA w całości, uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania;
- - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;
- - przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie zgodności przepisów art. 12a ust. 1, art. 12b ust. 1 i 2 oraz art. 82 ust. 2 i 3 (w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 23 lipca 2015 r., Dz.U. z 2015 r. poz. 1321) w zakresie, w jakim przepisy te statuują obowiązek spełnienia przez polskie związki sportowe, istniejące i legalnie działające w dacie wejścia w życie ustawy wymogu przynależności do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, pod rygorem pozbawienia ich statusu polskiego związku sportowego i przekształcenia z mocy prawa w związek stowarzyszeń – z przepisami art, 2, art. 7, art. 31 ust. 1-3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 12 i art. 58 ust. 1 oraz art. 68 ust. 5 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego. Ponadto organ stwierdził, że wniosek skarżącego o skierowanie w niniejszej sprawie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego jest niezasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. W tym ostatnim przepisie jako wymóg formalny wskazano przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wyrok Sądu I instancji, oddalający skargę Związku na decyzję, którą Minister Sportu i Turystyki utrzymał w mocy decyzję własną o stwierdzenia braku przynależności Związku [...] do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskiej lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Rozstrzygnięcia te zostały wydane na podstawie art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r. poz. 176 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym polski związek sportowy jest obowiązany należeć do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski (dalej MKOl) albo ujętej w wykazie, o którym mowa w art. 11 ust. 2a, W niniejszej sprawie nie stwierdzono zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, przechodząc natomiast do oceny złożonej skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że wśród podniesionych zarzutów znalazło się naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Mając na względzie istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy oraz komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione łączne odniesienie się do podniesionej w tym zakresie argumentacji. Podkreślenia przy tym wymaga, że stanowisko Związku zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostało przedstawione w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie – potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi.
|W pierwszej kolejności należało rozpatrzeć zarzuty skargi kasacyjnej kwestionujące przyjętą przez WSA (za organem) wykładnię art. 12a ust. 1 | |ustawy skutkującą uznaniem, że skarżący Związek nie spełnił przesłanki przynależności do właściwej międzynarodowej federacji sportowej | |działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez MKOl. W rezultacie rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od | |ustalenia, czy w świetle omawianego przepisu chodzi wyłącznie o bezpośrednią przynależność do ww. międzynarodowej federacji, czy też do | |wypełnienia obowiązku w ww. zakresie przez skarżącego dojdzie także poprzez członkostwo w organizacji, która należy do innej organizacji | |uznanej przez MKOl. Zagadnienie to należy powiązać z kolejnym powołanym w skardze kasacyjnej przepisem ustawy – to jest art. 11 ust. 2 pkt 4 | |ustawy o sporcie, w którym mowa jest o zaświadczeniu o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim| |lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez MKOl, załączanym do wniosku o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego.
Jest to | |o tyle istotne, że już decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Minister udzielił zarządowi Związku [...] upomnienia z powodu niedostosowania | |działalności do wymogów określonych w ustawie o sporcie, a mianowicie nieprzedstawienia zaświadczenia o przynależności tego Związku do | |międzynarodowej federacji sportowej uznanej przez MKOl, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy, oraz zażądał od władz Związku | |niezwłocznego podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem, tj. przedstawienie zaświadczenia o przynależności Związku| |do międzynarodowej federacji sportowej uznanej przez MKOl, o którym mowa w tym przepisie, w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja | |stanie się ostateczna. Skarga Związku na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymującą w mocy to ostatnie | |rozstrzygnięcie, została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 3372/14.
Podobnie, skarga kasacyjna| |Związku od tego orzeczenia została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. o sygn. akt II GSK 2593/15, w| |którym za nietrafny uznano m. in. zarzut naruszenia ww. art. 11 ustawy. W tym miejscu należy również przytoczyć podobny wyrok NSA z dnia 3 | |września 2015 r. o sygn. akt II GSK 1662/14, wydany co prawda w odniesieniu do innego polskiego związku sportowego, lecz w identycznym stanie | |prawnym i faktycznym co przywołane wyżej orzeczenia (dostępny, jak wszystkie powołane uzasadnieniu orzeczenia, na |
|http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Mianowicie, w tym ostatnim orzeczeniu NSA, pprzechodząc do kwestii spełnienia przez ten związek wymogu | |przynależności do międzynarodowej federacji sportowej zauważył, że cyt. "art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie nie określa kryteriów uznania | |przez MKOl międzynarodowych federacji sportowych w tym zakresie zastosowanie będą miały odpowiednie regulacje tej organizacji przede wszystkim| |Karta Olimpijska. Zasady i kryteria uznania przez MKOl międzynarodowej federacji sportowej są określone w art. 25 Karty Olimpijskiej, zgodnie | |z którym w celu rozwoju i propagowania Ruchu Olimpijskiego MKOl może uznać za międzynarodowe federacje międzynarodowe pozarządowe organizacje | |zarządzające jednym lub kilkoma sportami na szczeblu światowym i obejmujące organizacje kierujące takimi sportami na szczeblu krajowym. | |Statuty, sposób postępowania i działalność międzynarodowych federacji w Ruchu Olimpijskim muszą być zgodne z Kartą Olimpijską, włącznie z | |przyjęciem i wdrażaniem Światowego Kodeksu Antydopingowego.
Jednocześnie każda międzynarodowa federacja zachowuje niezależność i samodzielność| |w administrowaniu swoim sportem. Zgodnie z postanowieniami Karty Olimpijskiej MKOl może uznać stowarzyszenia międzynarodowych federacji (art. | |3 pkt 3 Karty Olimpijskiej) oraz pozarządowe organizacje związane ze sportem, działające na szczeblu międzynarodowym, których statuty i | |działalność są zgodne z Kartą Olimpijską (art. 3 pkt 5). Te ostatnio wymienione organizacje nie są jednak międzynarodowymi organizacjami | |sportowymi i członkostwo w nich nie stanowi spełnienia wymogu przynależności do międzynarodowej federacji sportowej". Ze względu na powyższe | |nie mogła odnieść skutku argumentacja skargi kasacyjnej, kwestionującej odwoływanie się w zakresie pojęcia "międzynarodowej federacji | |sportowej" do Karty Olimpijskiej, zwłaszcza że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie akceptuje się sytuację, w której polskie | |ustawodawstwo odnosi się do zasad i kryteriów wskazanych w Karcie Olimpijskiej.
W art. 25 Karty wyraźnie bowiem wskazano, że w celu rozwoju i | |propagowania Ruchu Olimpijskiego MKOl może uznać za Międzynarodowe Federacje międzynarodowe pozarządowe organizacje zarządzające jednym lub | |kilkoma sportami na szczeblu światowym i obejmujące organizacje kierujące takimi sportami na szczeblu krajowym (por. wyrok NSA z dnia 14 | |kwietnia 2016 r. o sygn. akt II GSK 2407/14). Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie nie widzi podstaw do kwestionowania tych | |przepisów. Ponadto, w odniesieniu do charakteru prawnego Karty Olimpijskiej WSA trafnie powołał się na poglądy piśmiennictwa, wskazując że | |Karta Olimpijska jest podstawowym dokumentem zawierającym zasady ruchu olimpijskiego, statutem MKOl i określa wzajemne prawa i obowiązki MKOl,| |międzynarodowych federacji sportowych, narodowych komitetów olimpijskich oraz komitetów organizacyjnych igrzysk olimpijskich, jak również | |statuuje podstawowe zasady dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej.
W doktrynie podnosi się, że jedną z istotnych cech prawa sportowego w | |wymiarze globalnym jest m.in. samoregulacja, międzynarodowy charakter oraz jego dwutorowość - polegająca na współistnieniu reguł prawa | |związków sportowych, publicznego i ponadnarodowego (Kazimierz Romaniec, Zjawisko niekompatybilności pozaprawnych regulacji sportowych z | |regulacjami prawnymi w: Kompatybilność pozaprawnych regulacji sportowych z regulacjami prawnymi, red. Andrzej Szwarc, Wydawnictwo Nauka i | |Innowacje, Poznań 2014, s. 78; por. też Klaus Vieweg, Fascynacja prawem sportowym, s. 4-31 /Faszination |
|Sportrecht/,http://www.irut.de/Forschung/ ForschungsstelleSportrecht.html). |
|W kontekście powyższych rozważań brak podstaw by zakwestionować trafne stanowisko Sądu I instancji o tym, że skoro ustawa o sporcie nie | |określa kryteriów uznawania przez MKOl międzynarodowych federacji sportowych, to w tym zakresie należy odwołać się do Karty Olimpijskiej. | |Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, WSA – mając na uwadze treść art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy – prawidłowo przyjął, że | |międzynarodowa federacja sportowa, do której należy polski związek sportowy powinna działać w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim, tj. | |ujętym w programie letnich lub zimowych igrzysk olimpijskich lub paraolimpijskich, zauważając jednocześnie, że dopuszczalna jest jednak także | |przynależność do innej międzynarodowej federacji sportowej, a więc działającej w sporcie "nieolimpijskim", jednakże pod warunkiem jej uznania | |przez MKOl. W tym przedmiocie w doktrynie zauważa się, że wprowadzenie w art. 12a ust. 1 ustawy obowiązku członkostwa polskiego związku | |sportowego w międzynarodowej federacji sportowej pozwala przyjąć, "że intencją prawodawcy było danie wyrazu akceptacji autorytetu de facto | |MKOl.
Od uznania danej międzynarodowej federacji sportowej przez MKOl zostało uzależnione spełnienie wskazanego obowiązku". Jednym z | |argumentów przemawiającym za wprowadzeniem do porządku prawnego tego rozwiązania jest konstatacja, że stanowi ono kontynuację wymogu z art. 11| |ust. 2 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym do wniosku o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego (dalej PZS) należy przedstawić | |zaświadczenie o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej | |przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. W tym miejscu należy odwołać się do uzasadnienia projektu ustawy o sporcie, w którym zaznacza się, że| |"(...) jedynie przy spełnieniu powyższej przesłanki uzasadnione jest utworzenie i istnienie PZS (...) jeżeli w danym sporcie, w którym | |istnieje określony PZS, nie ma w ogóle możliwości uzyskania właściwej przynależności, wówczas mamy do czynienia z sytuacją, gdy istnienie | |danego PZS nie jest uzasadnione z punktu widzenia ustawy o sporcie" (Daria Pałucka, Obowiązek przynależności polskiego związku sportowego do | |międzynarodowej organizacji sportowej, Ius.Novum 2016/4, s. 225-236 oraz Program Lex).
Tym samym nie mógł również odnieść skutku zarzut | |naruszenia art. 82 ust. 2 ustawy, który stanowi, że polskie związki sportowe, o których mowa w ust. 1, a także osoby prawne będące ich | |członkami dostosują swoją działalność, w szczególności obowiązujące w nich statuty oraz regulaminy, do wymagań niniejszej ustawy w terminie 2 | |lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Natomiast wyrazem realizacji tej zasady jest upomnienie, jakiego – z powodu niedostosowania | |działalności do wymogów określonych w ustawie o sporcie – Związkowi udzielił Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. | |(ww. prawomocny wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 3372/14). |
|W odniesieniu do zarzutów Związku co do przynależności do Światowej Federacji [...], realizującej decyzję 101 sesji MKOl, należy przyznać rację | |Sądowi I instancji, który wskazuje że pojęcie "międzynarodowych federacji", tj. "International Federations" na gruncie przepisów Karty | |Olimpijskiej zostało wyraźnie odróżnione od innych międzynarodowych organizacji sportowych. Zasady i kryteria uznania przez MKOl | |międzynarodowej federacji zostały określone w art. 25 Karty Olimpijskiej. Zgodnie z tym postanowieniem, w celu rozwoju i propagowania Ruchu | |Olimpijskiego, MKOl może uznać za Międzynarodowe Federacje międzynarodowe pozarządowe organizacje zarządzające jednym lub kilkoma sportami na | |szczeblu światowym i obejmujące organizacje kierujące takimi sportami na szczeblu krajowym. Statuty, sposób postępowania i działalności | |międzynarodowych federacji w Ruchu Olimpijskim muszą być zgodne z Kartą Olimpijską, włącznie z przyjęciem i wdrażaniem Światowego Kodeksu | |Antydopingowego.
Podlegając powyższym zapisom, każda Międzynarodowa Federacja zachowuje niezależność i samodzielność w administrowaniu swoim | |sportem. Trafnie również WSA zwrócił uwagę, że w postanowieniach Karty Olimpijskiej jest także mowa o możliwości uznania przez MKOl | |stowarzyszeń Międzynarodowych Federacji (art. 3 pkt 3 Karty), działających na szczeblu międzynarodowym, których statuty i działalność są | |zgodne z Kartą (art. 3 pkt 5 Karty). Te ostatnio wymienione organizacje nie są jednak międzynarodowymi organizacjami sportowymi i członkostwo | |w nich nie stanowi spełnienia wymogu przynależności do międzynarodowej federacji sportowej. Brak zatem podstaw, zdaniem Naczelnego Sądu | |Administracyjnego, aby za wystarczający do spełnienia przesłanki z art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy - a zatem także i z 12a ust. 1 ww. ustawy – | |uznać sam wymóg "uznawalności" przez MKOl, bez uwzględnienia rodzaju podmiotu.
W rezultacie Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że | |prawnie relewantny w świetle art. 12a ust. 1 ustawy jest wyłącznie status organizacji międzynarodowej, której członkiem jest skarżący | |kasacyjnie. Prawidłowo ocenił również WSA, że organizacja, do której bezpośrednio należy Związek nie została dotychczas uznana za | |międzynarodową federację sportową. Tym samym Związek nie spełnia wymogu, o jakim mowa w art. 12a ust. 1 ustawy. Jest to o tyle istotne, że w | |projekcie ustawy o sporcie wskazano, że opisane wyżej rozwiązania zmierzają do konsolidacji polskiego sportu oraz dają rękojmię zachowania | |przez polskie związki sportowe odpowiednich standardów etyczno-prawnych – jako że uznanie przez MKOl uwarunkowane jest przestrzeganiem | |postanowień Karty Olimpijskiej, Światowego Kodeksu Antydopingowego oraz globalnym charakterem danego sportu. Celem wprowadzenia w ustawy o | |sporcie powyższych wymagań było ustanowienie jednolitych standardów dla wszystkich polskich związków sportowych. |
|W tej sytuacji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Związku co do tego, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 11 ust. 2 pkt 4 a,| |art. 12a ust. 1 i art. 82 ust. 2 ustawy. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej nie ma zatem, zdaniem Naczelnego Sądu | |Administracyjnego, podstaw do stosowania w stanie faktycznym i prawnym wykładni celowościowej. Nie sposób kwestionować przy tym zasług, | |sukcesów i potrzeby istnienia polskich związków sportowych w zakresie sportów nieolimpijskich. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega również | |bardzo istotne znaczenie społeczne tych sportów i działalności związków sportowych je reprezentujących. Jednak w zakresie kwestii będących | |przedmiotem sporu w niniejszej sprawie orzecznictwo sądów administracyjnych nie może zastępować prawodawcy, inna jest bowiem rola ustrojowa | |tychże sądów (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1018/06, POP 2008/4/49).
Tego rodzaju działania wykraczają poza | |kontrolę działalności administracji publicznej z uwzględnieniem kryterium legalności (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o | |ustroju sądów administracyjnych), wynikającym z pozycji ustrojowej sądów administracyjnych (art. 184 Konstytucji). Należy podkreślić, iż | |kwestia ewentualnej potrzeby zmiany omawianych rozwiązań jest podnoszona w doktrynie jako wniosek de lege ferenda (Daria Pałucka, Obowiązek | |przynależności polskiego związku sportowego do międzynarodowej organizacji sportowej, Ius.Novum 2016/4, s. 234).
Natomiast sąd administracyjny| |nie może w tym zakresie zmieniać, ani "uzupełniać" obowiązującej regulacji prawnej poprzez dokonanie wykładni prawotwórczej (wyrok NSA z dnia | |19 lipca 2019 r. o sygn. akt I OSK 2472/17). |
|Nie mogły również odnieść skutku podniesione pod poz. 3, 4 skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Podzielając | |przedstawioną przez WSA wykładnię przepisów prawa materialnego, nie sposób było uznać za zasadne ściśle powiązanych z tą problematyką | |zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 (pkt 1) lit. c poprzez brak uchylenia wydanych w sprawie decyzji, gdyż, wbrew | |stanowisku Związku, w tym zakresie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 8, art. 16 oraz art. 15 § 3 k.p.a. Kwestia ewentualnego naruszenia | |przez organ przepisów postępowania administracyjnego była bowiem zdeterminowana wykładnią przepisów prawa materialnego – która została | |dokonana przez Sąd I instancji w sposób prawidłowy. |
|W odniesieniu do argumentacji z poz. 5 skargi kasacyjnej należy podkreślić, że orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż wadliwość | |uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w | |taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, | |oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia | |motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy | |strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK | |1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi | |Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z | |prawem zaskarżonego aktu.
Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w | |taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok | |został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały | |wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11). Analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie może budzić | |wątpliwości, że Sąd I instancji zrealizował w pełni powyższe wymagania – gdyż wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie | |przyjęty przez WSA, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. | |Natomiast okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. | |141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu.
Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd I | |instancji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego | |Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r. o sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r. o sygn. akt II FSK 358/12), a taką | |właśnie próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. | |Odnosząc się do uzasadnienia wniosku strony skarżącej kasacyjnie o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w przedmiocie | |zgodności ww. przepisów ustawy z przepisami art, 2, art. 7, art. 31 ust. 1-3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 12 i art. 58 ust. 1 oraz art. 68 ust. 5| |Konstytucji RP, należy wskazać, że Rzecznik Praw Obywatelskich w pismach do Ministra Sportu i Turystyki (z dnia 22 września 2015 r. oraz 4 | |grudnia 2015 r.) zwracał uwagę, że przyjęte przez polskiego ustawodawcę rozwiązanie wydaje się wątpliwe w kontekście art. 2 Konstytucji RP, w | |tym z zasadą ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz może doprowadzić do pogorszenia warunków organizacji rywalizacji.| |Jednakże pomimo wyrażenia takiego poglądu i upływu kilku lat Rzecznik Praw Obywatelskich, posiadając stosowne kompetencje do zainicjowania | |kontroli konstytucyjności ustawy, nie zakwestionował dotychczas konstytucyjności budzących wątpliwości skarżącego kasacyjnie przepisów w | |trybie stosowanego wniosku do Trybunału Konstytucyjnego.
W tych okolicznościach również i Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi potrzeby | |kierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego we wskazanym przez stronę zakresie. W rozpoznawanej sprawie nie wyłoniły się bowiem | |kwestie, które nie mogłyby być rozstrzygnięte samodzielnie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak już zaznaczano, sąd nie musi też kierować | |pytania do Trybunału, jeżeli jest przekonany, że mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisy są zgodne z Konstytucją. Związane z | |wątpliwościami strony kwestie co do zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o sporcie zostały wyjaśnione w wyroku Naczelnego Sądu | |Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020 r. o sygn. akt II GSK 3958/17 – z którym skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza. W| |tym zakresie, odnosząc się do reguł konstytucyjnej zasady proporcjonalności, należy się również powołać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z | |dnia 26 kwietnia 1995 r. o sygn. akt K 11/94 (OTK 1995 r., Nr 1, poz. 12), który wskazuje m.in. że rozważania w tym zakresie "powinny (...) | |udzielać odpowiedzi na trzy pytania: czy wprowadzona regulacja ustawodawcza jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków; czy | |regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana oraz czy efekty wprowadzanej regulacji pozostają w | |proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela (tzw. proporcjonalność, wspomniana już np. w orzeczeniu TK z 26 stycznia 1993 r., U | |10/92, OTK 1993, s. 32)".
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że celem wprowadzenia w ustawie o sporcie kwestionowanych przez Związek | |wymagań było ustanowienie jednolitych standardów dla wszystkich polskich związków sportowych. Przyjmuje się, że o utworzeniu polskiego związku| |sportowego decyduje w istocie nie polski ustawodawca, bądź upoważniony organ władzy publicznej, a w szczególności Minister Sportu i Turystyki,| |lecz Międzynarodowy Komitet Olimpijski, który jest międzynarodową organizacją pozarządową i nie podlega prawu polskiemu. Tym samym, MKOl jako | |podmiot zewnętrzny wobec państwa polskiego, decyduje de facto, czy dany związek może mieć status polskiego związku sportowego. Stanowisko to | |Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za dopuszczalne wobec przyjętego w polskim sporcie modelu organizacyjnego.
Należy przy tym wyrazić pogląd,| |że zrzeszanie się polskich związków sportowych jest instytucją odrębną od politycznej idei wolności zrzeszania się obywateli określonej w | |Konstytucji. Celem istnienia polskiego związku sportowego jest stworzenie organizacji w pewnym sensie typu samorządowego, umożliwiającej | |korzystanie z przyznanych przez ustawodawcę praw wyłącznych wynikających m.in. art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie oraz wykonywanie zleconych | |zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności | |pożytku publicznego i o wolontariacie (zob. np. art. 29 ust. 7 ustawy o sporcie). Nie jest zatem trafne odwołanie się w zakresie formułowanego| |przez skarżącego kasacyjnie pytania do treści art. 12 i art. 58 Konstytucji RP, gwarantujących wolność zrzeszania się.
Dodatkowo należy | |ponownie podkreślić, iż związek nadal będzie mógł działać, a uznanie przez MKOl należy uznać za wymóg usprawiedliwiony i adekwatny w zakresie | |nadania określonemu związkowi szczególnego statusu polskiego związku sportowego. W uzasadnieniu projektu ustawy o sporcie zaznaczono, że | |omawiane unormowanie zmierza do konsolidacji polskiego sportu. Koresponduje to z obowiązującą na gruncie prawa sportowego zasadą | |hierarchiczności organizacji uprawiania sportu, która dotyczy nie tylko prawa polskiego, ale jest także kontynuowana na szczeblu | |międzynarodowym (Kazimierz Romaniec, Zjawisko niekompatybilności pozaprawnych regulacji sportowych z regulacjami prawnymi w: Kompatybilność | |pozaprawnych regulacji sportowych z regulacjami prawnymi, red. Andrzej Szwarc, Wydawnictwo Nauka i Innowacje, Poznań 2014, s. 71-83). Nie | |sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie co naruszenia przez kwestionowane regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez | |pozbawienie praw słusznie nabytych.
Związek nie został bowiem pozbawiony możliwości istnienia i prowadzenia działalności, a jedynie odmiennie| |zostały określone niektóre warunki, jakie muszą być spełnione, by jej działalność była zgodna z prawem. Ponadto, jak to już wyżej wskazano, | |ustawodawca wprowadzając zmiany zapewnił niezbędny czas na dostosowanie działalności istniejących już związków do wymagań ustawy i zapewnił w | |tym zakresie odpowiednią ochronę sądową (Roman Hauser, Aspekty administracyjnoprawne w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie w: red. | |Andrzej Szwarc, Ustawa o sporcie, Poznań 2011, s. 38). Trzeba mieć także na uwadze, że z powołanej zasady nie wynika adresowany do ustawodawcy| |zakaz zmiany przepisów określających sytuację prawną osoby w zakresie, w jakim sytuacja ta nie wyraża się w przysługującym tej osobie prawie | |podmiotowym.
Ponadto zasada ochrony praw słusznie nabytych nie ma charakteru absolutnego, tj. nie wyklucza stanowienia regulacji, które znoszą| |lub ograniczają prawa podmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2015r., II GSK 1662/14). |
|Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. | |O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z §| |14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za| |czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od strony skarżącej na rzecz organu zwrot kosztów zastępstwa | |procesowego (360 zł) udzielonego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną oraz uczestniczył w rozprawie przed NSA,| |a także prowadził sprawę w postępowaniu przed WSA. |
|s. Zbigniew Czarnik s. Małgorzata Korycińska s. Sylwester Miziołek |