Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1265/06, po rozpoznaniu skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kary w wysokości 100 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego, zaś w pozostałej części oddalił skargę.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy:
D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] nałożył na M. J. prowadzącego działalność gospodarczą - Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej "T.", karę pieniężną w łącznej kwocie 5300 zł, w tym 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, 2000 zł za samowolną zmianę wskazań urządzeń pomiarowo - kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego lub na potrzeby własne, 100 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego, 200 zł za nie okazanie wykresówek.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania M. J., uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej samowolnej zmiany wskazań urządzeń pomiarowo - kontrolnych zainstalowanych w pojeździe, oraz w części dotyczącej nie okazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego okoliczność nie prowadzenia pojazdu i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, poza tym utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadną skargę w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 100 zł. z tytułu nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego z uwagi na naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Zdaniem WSA, stwierdzenie przez organ naruszenia przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.) nie mogło stanowić podstawy nałożenia kary, o której mowa w lp. 1.11.9 ust. 1 lit. c załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), dalej: ustawa o transporcie, ponieważ art. 92 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, przewiduje jedynie sankcję za naruszenie przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Rozporządzenie Rady (EWG) jest prawem wspólnotowym wtórnym, które w ocenie Sądu I instancji, nie może być utożsamiane z umową międzynarodową.
Sąd I instancji podniósł, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż naruszenie polegające na nieprawidłowym działaniu przyrządu kontrolnego w związku z nieuzasadnionym użyciem kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu, zostało zakwalifikowane również jako naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879). W zakresie takiej kwalifikacji naruszenia organ nie przedstawił w ogóle swego stanowiska, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a., uniemożliwiając w ten sposób Sądowi I instancji przeprowadzenie kontroli legalności decyzji w tej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał także, że rozstrzygnięcie w zakresie nałożenia kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych odpowiada prawu. Zdaniem Sądu I instancji, obowiązkiem skarżącego, wykonującego przewóz drogowy, było uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Odpowiedzialności przedsiębiorcy za wskazane naruszenie nie wyłącza okoliczność, że niewypełnienie karty opłaty było następstwem niewykonywania przez kierowcę powierzonych obowiązków. Stosownie bowiem do art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie, karze podlega ten kto wykonuje transport, w tym wypadku skarżący.
M. J. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wniósł by przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie Sąd skierował wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, celem zbadania zgodności art. 93 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie z art. 41 Konstytucji. Ponadto skarżący domagał się o uchylenia zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna odpowiadać określonym wymaganiom formalnym i materialnym. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymagania ogólne, przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46 oraz art. 47 p.p.s.a.. Do drugiej grupy należą wymagania szczególne, stanowiące o istocie skargi kasacyjnej, które jak podkreśla się w doktrynie - mają charakter materialny (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, str. 466-467). Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy zaliczyć: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, 2) wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, 3) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, 4) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
O ile niespełnienie wymagań wymienionych w pierwszej kolejności, przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., to niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych wyłącznie dla skargi kasacyjnej, wymienionych w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz" nie podlega sanacji. Brak jednego z tych istotnych elementów sprawia, iż wniesione pismo nie może być uznane za skargę kasacyjną, co wyłącza możliwość nadania dalszego biegu i prowadzi do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a..
Jednym ze szczególnych wymagań skargi kasacyjnej jest dokładne wskazanie zakresu, w jakim orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zaskarżane. Określenie, czy skarga kasacyjna dotyczy całości czy jedynie części orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego decyduje o jej przedmiocie oraz prawomocności orzeczenia sądu pierwszej instancji w części niezaskarżonej. Orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego w części niezaskarżonej staje się bowiem prawomocne i może być uchylone w postępowaniu kasacyjnym tylko w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.).
Istotnym elementem skargi kasacyjnej jest także przytoczenie podstawy kasacyjnej wraz z jej uzasadnieniem. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub właściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2004 r. (sygn. akt GSK 10/04 Monitor Prawniczy 2004, nr 9, poz. 392), uznał, że "...przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny sądu ograniczony jest do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym naruszenie to polegało.
Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.". Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd oraz wyjaśnić na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna M. J. nie w pełni odpowiada warunkom określonym w art. 176 p.p.s.a.
Spośród wymagań materialnych wymienionych w art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie zawiera oznaczenie zaskarżonego orzeczenia.
W skardze kasacyjnej nie wskazano natomiast, czy orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało zaskarżone w całości czy w części oraz nie przytoczono podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a..
Obowiązek wskazania, czy kwestionowane orzeczenie jest przedmiotem zaskarżenia w całości, czy w części związany jest z tym, że NSA nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej ani wnioskować czego oczekuje strona skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do wykładni zakresu zaskarżenia ani jego kierunków i dlatego skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. postanowienie NSA z 16 marca 2004 sygn. akt FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13 z glosą A. Skoczylasa OSP 2004, z. 6, poz. 73).
W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej ani w jej petitum, ani w uzasadnieniu nie wskazał czy wyrok WSA zaskarżony został w całości czy w części.
Jak już wyżej wspomniano jednym z istotnych elementów skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstawy kasacyjnej z jej uzasadnieniem. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 p.p.s.a. Analiza treści skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że zawiera ona wyłącznie żądanie zwrócenia się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 93 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie z art. 41 ust. 1 Konstytucji RP.
W sytuacji gdy w skardze kasacyjnej nie został sformułowany żaden zarzut, dotyczący zaskarżonego orzeczenia to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało przyjąć, że pismo nie spełnia jednego z wymogów materialnych stawianych skardze kasacyjnej.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, poza kwestią nieważności postępowania, jest związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Może zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia wyraźnie wskazanych podstaw kasacyjnych, odnoszących się do orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skoro w skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie czy orzeczenie WSA jest zaskarżone w całości, czy w części oraz nie sformułowano prawidłowo podstaw kasacyjnych, to skarga ta jako nie zawierająca wszystkich elementów materialnych określonych w art. 176 p.p.s.a., była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 180 w związku z art.178 p.p.s.a.