Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2685/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie oddalił skargę D.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: N.K.D., na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
W dniu [...] czerwca 2013 r. w miejscowości G., na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki DAF oraz naczepy marki Schmitz, którym kierował K. W. M., wykonujący przewóz drogowy mięsa świeżego drobiowego ze S. do N. w imieniu przedsiębiorcy - skarżącego.
W trakcie kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego w zespole pojazdów wyniósł 10,55 tony w sytuacji, gdy dopuszczalna wartość to 8 ton. Kierowca winien więc okazać wypis z zezwolenia kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego, czego nie dokonał. Mając to na uwadze W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WWITD) stwierdził naruszenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku osi o 2,55 t, którego konsekwencją jest sankcja - określona w art. 140ab ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d." - za brak zezwolenia kategorii I w postaci kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, którą organ nałożył decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r.
GITD, decyzją z dnia [...] maja 2014 r., na skutek odwołania D.K., utrzymał w mocy zakwestionowane przez niego rozstrzygnięcie. Zdaniem organu, w ustalonym stanie faktycznym sprawy karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii I, które stosownie do Ip. 1 załącznika nr 1 do P.r.d. wydawane jest na przejazd po drogach gminnych, powiatowych, wojewódzkich wskazanych w zezwoleniu, pojazdu nienormatywnego o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. GITD podniósł, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowiskach kontroli pojazdów z dnia [...] lutego 2013 r., który zatwierdza miejsce do ważenia pojazdów. Ważenie odbyło się za pomocą wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P., z terminami ważności do 30 czerwca 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia.
Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, a kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Zdaniem GJTD, zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 P.r.d. Również strona nie przedłożyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak wymaganego zezwolenia.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. WSA w Warszawie oddalił skargę D. K. na decyzję GITD z dnia [...] maja 2014 r. stwierdzając, że w działaniu organów wydających decyzje brak jest nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały również motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Właściwie określono stronę prowadzonego w sprawie postępowania, wskazując, że podmiotem wykonującym przejazd jest ten, na rzecz kogo jest on wykonywany. Prawidłowo określono pojazd, którym wykonywany był przejazd.
Sąd wskazał, że zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. W sprawie kontrolowany w dniu [...] czerwca 2013 r. zespół pojazdów poruszał się po odcinku drogi wojewódzkiej nr [...], który zalicza się do dróg o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej wyniósł 10,55 t i został przekroczony o 2,55 t. Mając na uwadze wynik ważenia pojazdu, jego kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii I, którego kierowca w czasie kontroli nie okazał. Kierowca uczestniczył w kontroli, zapoznał się z instrukcją obsługi wag oraz procedurą ważenia. Zespół pojazdów był ważony jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Podpisał protokół kontroli, oświadczając, że dane w nim zawarte są zgodne ze stanem faktycznym i nie wniósł żadnych uwag.
Sąd podkreślił, że protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Następnie Sąd podniósł, że z punktu widzenia przewoźnika (podmiotu wykonującego przejazd) kwestie załadunkowe nie są istotne dla jego odpowiedzialności administracyjnej. Czynnością, za którą odpowiada przewoźnik jest bowiem przewóz. Wprawdzie odpowiedzialność ta może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności z uwagi na to, że odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji, np. załadunkowych, za które ponosiłyby odpowiedzialność podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że ponosi on odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych parametrów kontrolowanego pojazdu.
Materiał dowodowy sprawy pozwala przyjąć, że skarżący, jako przewoźnik, miał rzeczywisty wpływ na rozmieszczenie ładunku. Przewożone mięso można było prawidłowo rozmieścić oraz zabezpieczyć je przed przesunięciem. Obowiązujące regulacje prawne wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu. Niedostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie. Skarżący nie przedstawił dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby go z odpowiedzialności za naruszenia. W konsekwencji nie może zarzucać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej.
D.K. zakwestionował powyższy wyrok w całości w skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie i rozpoznanie skargi przez uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji. Środek zaskarżenia zarzuca:
- I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego:
- 1) przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie;
- - art. 74 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,
- - art. 64 ust. 1,2, 3 i 4 P.r.d. poprzez uznanie że winien posiadać zezwolenie kategorii I,
- - art. 2 pkt 35 P.r.d. poprzez przyjęcie iż jego pojazd spełniał warunki uznania go za nienormatywny, co w postępowaniu nie zostało to udowodnione,
- - art. 140aa ust. 1-3 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 1 P.r.d. poprzez uznanie, iż w sprawie zasadnym było nałożenie przez organy kary w wysokości 1.500 zł za brak zezwolenia kategorii I oraz przyjęcie, iż pojazd spełniał warunki do uznania za pojazd nienormatywny, mimo, że okoliczności sprawy i dowody nie wskazują na fakt naruszenia przepisów w sposób uzasadniający przyjęcie zaistnienia naruszenia i zastosowania kary pieniężnej;
- II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- a) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a poprzez uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., nierozpoznania, niedokonania oceny i nieustosunkowanie się do argumentów skargi dotyczących niedopuszczalności ustalania masy całkowitej pojazdu przy zastosowaniu wag wykorzystanych podczas kontroli oraz ustalenia nacisku na oś - z punktu widzenia wydanego dla nich świadectwa homologacji oraz instrukcji producenta oraz zastosowania przez organ wskaźników korygujących wydanych na podstawie wewnętrznych przepisów,
- b) art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym;
- c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy,
- d) art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów obu instancji pomimo przeprowadzenia ważenia pojazdu w sposób sprzeczny z przyjętymi w tym zakresie zasadami, będącego następstwem - niedostrzeżonego przez Sąd I instancji - naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. skutkujących błędnym przyjęciem, iż kierowca otrzymał świadectwa homologacji wag, iż obliczona waga oraz naciski na oś napędową zostały obliczone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami pomimo zastosowania przez organ współczynnika korygującego wartość ważenia niezgodnego z instrukcją wag i obowiązującymi w tym zakresie przepisami,
- e) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec braku własnych ustaleń i całkowitego oparcia swoich twierdzeń, w zakresie stawianych przez niego zarzutów dotyczących niedopuszczalności stosowania wag wykorzystanych podczas kontroli do ustalania nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu, bez głębszej analizy obowiązujących w tym zakresie przepisów oraz dokumentów, które stanowiły materiał dowodowy w sprawie oraz niewystarczającym wyjaśnieniu jego zarzutów dotyczących zastrzeżeń przedstawionych w skardze.
GITD nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 P.p.s.a, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Przedmiotowa skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 P.p.s.a. Przy tak skonstruowanej skardze kasacyjnej NSA w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w niej zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej zarzuty odnoszące się do naruszeń prawa materialnego. Zachowanie takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego jest możliwa dopiero wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy między stronami jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie jednak z innych powodów niż w niej podniesione.
Podniesiony w skardze kasacyjnej (pkt lla, llb, IIc i Ile) zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. jest nieuzasadniony. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11).
Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje w pełni powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną faktyczną i prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12).
NSA w składzie orzekającym podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15).
Nie może skutkować również uwzględnieniem skargi kasacyjnej, określony w punkcie lid, zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo przeprowadzenia ważenia pojazdu w sposób sprzeczny z przyjętymi w tym zakresie zasadami, będącego następstwem niedostrzeżonego przez Sąd I instancji naruszenia w toku postępowania przed organami przepisów skutkujących błędnym przyjęciem, iż kierowca otrzymał świadectwa homologacji wag, iż obliczona waga oraz naciski na oś napędową zostały obliczone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, stwierdzić należy, że z akt sprawy, zwłaszcza z instrukcji ważenia przy użyciu wag SAW 10C/II nie wynikają wnioski stawiane jako zarzuty. Poza sporem pozostaje, że pojazd skarżącego został poddany kontroli, a przebieg czynności kontrolnych został potwierdzony protokołem, który odzwierciedla stan faktyczny z określonego czasu i miejsca i jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Protokół został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag i dodatkowych żądań co do ważenia pojazdu. Stan taki, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, należy uznać za poprawnie ustalający okoliczności istotne dla rozpoznawanej sprawy.
Sąd I instancji uznając ustalenia faktyczne za prawidłowe wskazał, źe poczyniono je na podstawie załączonych do akt dokumentów - będących dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Zarzutu naruszenia tego przepisu, czy to przez błędną jego wykładnię czy tez przez niewłaściwe zastosowanie, nie sformułowano. Zgodnie z tym przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl art. 76 § 3 K.p.a. przytoczona uprzednio regulacja nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Znaczy to, że istnieje możliwość obalenia domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Jednakże to strona, która zaprzecza prawdziwości danych zawartych w dokumencie urzędowym i twierdzi, że dane te są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić.
Tak więc - choć co do zasady w postępowaniu administracyjnym to na organach spoczywa obowiązek podjęcia wszelkie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) - w sytuacji gdy w materiale dowodowym sprawy znajdują się dokumenty urzędowe, nie jest rzeczą organów poszukiwanie prze- ciwdowodów, celem podważenia danych wynikających z tych dokumentów.
Kwestionowanie na obecnym etapie postępowania, wadliwego przeprowadzenia pomiarów nacisków bez wcześniejszego wskazania dowodów przeciwko treści protokołu kontroli i przy braku zarzutu naruszenia art. 76 § 1 K.p.a. skutkować musi stwierdzeniem, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie zasługują na uwzględnienie.
Poza tym z treści instrukcji obsługi wag SAW 10C/II wcale nie wynikają wnioski, na które wskazuje strona. Z pkt 2.4 instrukcji dołączonej do akt sprawy wynika, że wagę SAW można eksploatować w różny sposób, czyli indywidualnie, w konfiguracji dwóch wag lub w grupach od 4 do 6 wag przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu- lub trzyosiowych podczas jednej procedury pomiaru wagi. Z akt sprawy wynika, że te warunki były spełnione w rozpoznawanej sprawie, tym samym nie sposób przyjąć, że ważenia dokonano wadliwie, a przez to, że wadliwe jest stanowisko Sądu I instancji akceptujące sposób działania organów.
Z tych względów zarzuty procesowe należało uznać za niezasadne.
Zarzutu dotyczący naruszenia przepisu prawa materialnego w postaci art. 74 ustawy o transporcie drogowym wymyka się spod kontroli instancyjnej. Przepis art. 74 powołanej ustawy, dotyczący protokołu kontroli, liczy sobie kilka jednostek redakcyjnych. Kasator nie wskazuje, której jednostki redakcyjnej jego zarzuty dotyczą. Ponadto zarzut ten nie został uzasadniony. Wskazać należy, że zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Analizowana skarga kasacyjna w zakresie zarzutu dotyczącego art. 74 ustawy o transporcie drogowym wskazanych wyżej wymogów nie spełnia.
Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. W tej sytuacji nie było możliwe jakiekolwiek merytoryczne odniesienie się do analizowanego zarzutów skargi kasacyjnej.
W zakresie pozostałych zarzutów materialnych stwierdzić należy, że są one oczywiście nietrafne. Zarzuty naruszenia art. 2 pkt 35a w związku z art. 64 ust. 1, 2, 3 i 4 oraz art. 140aa ust. 1-3 i art. 140ab ust. 1 pkt 1 P.r.d. polegające na błędnej wykładni tych przepisów, skutkiem której było przyjęcie, że w toku postępowania udowodniono bezspornie przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojedynczej pojazdu. Zarzut tak zbudowany jest wadliwy, bo w istocie dotyczy ustaleń faktycznych, czyli przekroczenia nacisku osi, a nie wykładni. Wykładnia to błędne rozumienie pojęć, którymi posługuje się ustawa, zatem nie może być wiązana ze stanem faktycznym. Skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny wymaga dla swej skuteczności postawienia zarzutów w ramach właściwej podstawy kasacyjnej. Oznacza to, że naruszenia procesowe mogą być kwestionowane w podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a materialne w podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Omawiane zarzuty, wobec braku skutecznego zakwestionowania przez Kasatora ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie nie mogą zostać uwzględnione.
Niezależnie od podnoszonych przez stronę zarzutów skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu z następujących powodów. Z treści art. 183 § 1 P.p.s.a. wynika, że NSA dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej. Należy jednak podkreślić, że NSA, będąc sądem unijnym, jest zobligowany przy ocenie legalności postępowania przed Sądem l instancji uwzględniać regulacje zawarte w prawie unijnym oraz brać pod uwagę stanowisko i argumenty zawarte w orzecznictwie TSUE. W przeciwnym wypadku bowiem mogłyby doznać uszczerbku wywodzone z przepisów prawa unijnego zasady: skuteczności, jednolitości oraz pierwszeństwa prawa unijnego.
W art. 3 ust. 1 dyrektywy nr 96/53/WE przewidziano, że "Państwo Członkowskie nie może na swoim terytorium odmówić lub zabronić używania:
- - w ruchu międzynarodowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich, z przyczyn odnoszących się do masy lub wymiarów
- - w ruchu krajowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich z przyczyn odnoszących się do ich wymiarów; pod warunkiem że pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku I. Z kolei z akapitu pierwszego art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE wynika, że akt ten "nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów". Akapit drugi tego przepisu przewiduje natomiast, że "obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym".
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w wyroku z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 stwierdził, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE.
Ze stanowiska TSUE wyrażonego w tym wyroku wynika, że za ruch międzynarodowy w rozumieniu art. 3 ust. 1 przywołanej dyrektywy należy uznać przemieszczanie się pojazdów na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich bez względu na konkretną infrastrukturę drogową, na której koncentruje się ten ruch (pkt 52 wyroku).
TSUE uznał, że art 7 dyrektywy, jako wyjątek od ustanowionej w art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE zasady swobodnego ruchu pojazdów (tak w ruchu międzynarodowym, jak i w ruchu krajowym), podlegać powinien wykładni ścisłej (zawężającej). A zatem przewidziany w art. 7 dyrektywy brak dostosowania infrastruktury drogowej należy odnosić do sytuacji szczególnych, tj. do sytuacji przykładowo w przepisie tym wymienionych (por. pkt 80 - 81 wyroku). W konsekwencji TSUE zakwestionował wynikające z prawa polskiego ograniczenia, mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg, wykraczające poza cezurę czasową okresu przejściowego (31 grudnia 2010 r.) i motywowane niską jakością infrastruktury drogowej, uznając, że nie mogą one być usprawiedliwiane treścią art. 7 przywołanej dyrektywy, gdyż wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 - 88 wyroku).
Trybunał Sprawiedliwości uznał zatem, że nie ma usprawiedliwionych podstaw dla ustanawiania w prawie krajowym ograniczeń w odniesieniu do pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 oraz 3.4 załącznika nr I do dyrektywy 96/53/WE wartościom nacisku osi, mających charakter dalej idący niż wynikające z art. 7 tej dyrektywy wyjątki. Za taką sytuację szczególną nie można uznać przypadków wynikających z art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.; dalej u.d.p.). Z art. 41 ust. 1 u.d.p. wynika mianowicie, że pojazdy o maksymalnym nacisku osi napędowej nieprzekraczającym wartości 11,5 t objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art, 41 ust. 2 i ust. 3 u.d.p., zaś pojazdy nieprzekraczające maksymalnego nacisku pojedynczej osi wynoszącego 10 t, objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.d.p., a zniesienie wskazanych ograniczeń wymaga spełnienia warunku posiadania specjalnego płatnego zezwolenia, niepozostającego w związku ze stopniem uszkodzenia dróg.
Przywołana regulacja ustawy o drogach publicznych ustanawia zatem niedopuszczalne, bo dalej idące, wyjątki oraz warunki przemieszczania się po drogach krajowych pojazdów odpowiadających wartościom nacisku osi określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika nr I do dyrektywy 96/53/WE. Regulacja ta - z uwagi na zakres oraz powszechnie obowiązujący charakter - wprowadza niedozwolone ograniczenia w stosowaniu zasady swobodnego ruchu pojazdów. Nie ma usprawiedliwionych podstaw do ustanawiania w prawie krajowym tak określonego dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu jako warunku przemieszczania się w ruchu międzynarodowym po polskich drogach krajowych (por. m.in. wyrok NSAz 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 562/17; dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przedstawionych wyżej argumentów wynika, że w rozpoznawanej sprawie kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona została przez Sąd I instancji z naruszeniem art. 3 i art. 7 dyrektywy 96/53/WE. Argumenty te uzasadniają pogląd, że organ administracji publicznej naruszył prawo, nakładając na stronę skarżącą karę w wysokości 1.500 zł za wykonywanie pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii I przejazdu po drodze publicznej o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową do 8 ton. Stwierdzony w toku kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynoszący 10,55 t był niższy od maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu ustanowionego w pkt 3.4.1 załącznika nr I do dyrektywy 96/53/WE wynoszącego 11,5 t. W świetle wszystkich powyżej przedstawionych argumentów, nie uzasadniał on zatem przypisania skarżącej kasacyjnie naruszenia, za które nałożono na niego karę pieniężną.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kontrolowany wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu. Równocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta jest zasadna i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu administracji pierwszej instancji, a następnie - z powodów przedstawionych powyżej - umorzył postępowanie administracyjne w sprawie.
Podstawę prawną orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowił przepis art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. aJ w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).