Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę D. I. Spółki z o.o. w Rz. na przewlekłość Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wniosku o przeprowadzenie postępowania kontrolnego w ramach przepisów ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym.
Sąd I instancji wskazał, że w związku ze skargą spółki D. I. na przewlekłe prowadzenie przez Komisję Nadzoru Finansowego postępowania administracyjnego z wniosku strony o przeprowadzenie postępowania kontrolnego wobec F. T. F. I. SA z siedzibą K., celem ustalenia czy podejmowane przez ten podmiot działania nie naruszają przepisów prawa lub zasad uczciwego obrotu, skarżąca wezwana została do złożenia dowodu na okoliczność wezwania organu, przed wniesieniem skargi, do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że wynikający z treści art. 57 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wymóg formalny skargi dotyczy przypadków określonych w art. 52 § 3 i 4 ustawy. Nie dotyczy natomiast sytuacji bezczynności czy przewlekłości w procedowaniu danego organu. Podkreśli, że w jego ocenie w świetle obowiązujących przepisów wymogiem formalnym skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest uprzednie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd I instancji wskazując na treść przepisów art. 3 § 2 pkt 8, art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 35, art. 36 i art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stwierdził również, że z akt sądowych i akt administracyjnych nie wynikało, aby skarżąca spółka przed złożeniem skargi wzywała organ do usunięcia naruszenia prawa.
Odnosząc się do stanowiska pełnomocnika skarżącej Sąd stwierdził, iż skierowane do strony wezwanie z 22 kwietnia 2016 r. zawierało w swej treści błędnie wskazaną podstawę prawną, co pozwalało przyjąć, że Sąd zakwalifikował sprawę jako skargę na przewlekłość postępowania w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Dawało to pełnomocnikowi prawo do twierdzenia, iż skarżenie bezczynności w wymienionych sprawach nie wymaga od strony skarżącej wyczerpania jakiegokolwiek środka prawnego. W ocenie Sądu taka konstrukcja nie znajdowała zastosowania na gruncie tej sprawy. W tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że skarżąca domagała się wszczęcia przez Komisję Nadzoru Finansowego postępowania kontrolnego w trybie art. 26 i nast. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 1537 ze zm.). Stosownie do treści art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1149) Komisja w zakresie swej właściwości wydaje decyzje administracyjne, określone w przepisach odrębnych, natomiast do postępowania Komisji i przed Komisją stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Taki stan prawny nakazuje zastosować procedurę zaskarżenia przewlekłości postępowania organów, jaka obowiązuje w indywidualnej sprawie administracyjnej, kończącej się wydaniem decyzji administracyjnej (art. 1 pkt. 1 k.p.a.).
D. I. Spółka z o.o. w Rz., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 57 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga spółki była skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania, a w związku z tym konieczne było do jej skutecznego złożenia udowodnienie, że skarżący wyzywał organ właściwy do usunięcia naruszenia prawa, co doprowadziło w konsekwencji do odrzucenia skargi ze względu na nieodłącznie takiego dowodu.
Podnosząc ten zarzut spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie, że nie ma podstaw do odrzucenia skargi wniesionej przez skarżącą i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. celem merytorycznego rozpoznania.
Komisja Nadzoru Finansowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Słusznie Sąd I instancji zauważył, że wystosowane do strony wezwanie z dnia 22 kwietnia 2016 r. zawierało błędną podstawę prawną, na podstawie której zobowiązano pełnomocnika skarżącej spółki do przedłożenia dowodu wskazującego na wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym umożliwiające wniesienie skargi do sądu administracyjnego – art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Trafnie Sąd również wywiódł, w oparciu o przepisy powołanych ustaw o nadzorze nad rynkiem finansowym, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie miała procedura zaskarżania przewlekłości postępowania organów jaka obowiązuje w indywidualnej sprawie administracyjnej.
Niewadliwie wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że spółka chcąc zakwestionować działalność organu - Komisji Nadzoru Finansowego - przejawiającą się w jej ocenie w przewlekłości prowadzonego postępowania, przed skutecznym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, powinna spełnić wymóg określony w przywołanym art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., a więc powinna wyczerpać w toku postępowania administracyjnego przysługujące jej środki zaskarżenia przewidziane w ustawie, w przypadku niniejszej sprawy Kodeksie postępowania administracyjnego.
Spółka uznając, że KNF prowadził w sposób przewlekły postępowanie zainicjowane jej wnioskiem z dnia 6 marca 2015 r., powinna stosowanie do treści art. 37 § 1 k.p.a. wnieść zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis ten określa bowiem, że na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeśli takiego organu nie ma, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Dopiero skierowanie przez skarżącą spółkę do Komisji Nadzoru Finansowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa umożliwiało, stosowanie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., poddanie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi, działań organu. Powołany przepis w sposób niesprzeczny i jednoznaczny, określa bowiem, że skarga może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie gdzie przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuacje, której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.
W przedmiotowej sprawie, środkiem zaskarżenia w rozumieniu przywołanego przepisu było wezwanie określone w art. 37 § 1 k.p.a. zaś jego wyczerpaniem było faktyczne jego wniesienie do właściwego organu – KNF.
Skoro strona takiego wezwanie do organu nie skierowała, co jak słusznie zauważył Sąd I instancji wynikał z analizy akt sądowych i administracyjnych sprawy, to brak jest podstaw do uznania, iż spełniona została przesłanka warunkująca możliwość wniesienia skargi. Konsekwencją takiego stanu sprawy, braku przesłanek umożliwiających skuteczne wywiedzenie skargi, jest uznanie wniesienia przez stronę skargi za niedopuszczalne, co też prawidłowo uczynił Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 z zw. z art. 182 § 1 i 3 i art. 181 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.