Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2012 r. w sprawie ze skargi S. B. I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 października 2011 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. B w punkcie 1) uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie 2) orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana, w punkcie 3) orzekł o kosztach postępowania.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] Prezydent Miasta K. cofnął swoją decyzję – zezwolenie Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. (zmienioną decyzją [...] z dnia [...] lipca 2010 r.) na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. B, tj. o zawartości powyżej 4,5 proc. do 18 proc. alkoholu, z wyjątkiem piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w restauracji, kawiarni w K., ul. L., wydanych dla S. B. I. Sp. z o.o. z siedzibą w K., Al. [...]
Organ I instancji wyjaśnił, że S. B. I. Sp. z o.o. prowadzi sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, B i C w restauracji, kawiarni przy ul. L. w K. na podstawie stosownych zezwoleń, ważnych od 12 maja 2010 r. do 11 maja 2015 r. Przedmiotowy lokal usytuowany jest w pawilonie wolnostojącym o konstrukcji metalowo-drewnianej z powłoką z tworzywa sztucznego.
Organ I instancji wskazał, że w momencie składania wniosku o wydanie zezwoleń, jako tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, wymagany na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przedsiębiorca przedłożył umowę dzierżawy nieruchomości zawartą w dniu 22 grudnia 2008 r. na okres 10 lat pomiędzy Gminą Miejską K. a S. B. I. Sp. z o.o.
Prezydent Miasta K. stwierdził, że w dniu 11 kwietnia 2011 r. do Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta K. wpłynęło pismo z Wydziału Skarbu UMK – reprezentującego Gminę Miejską K. – właściciela gruntu, na którym znajduje się przedmiotowy lokal. Z treści pisma wynika, że umowa dzierżawy nieruchomości zawarta pomiędzy Gminą Miejską K. a S. B. I. Sp. z o.o. została rozwiązana z dniem 13 grudnia 2010 r. poprzez jej wypowiedzenie oświadczeniem z dnia 1 grudnia 2010 r. przez Gminę Miejską K. w trybie natychmiastowym.
Organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Zdaniem organu orzekającego, tytuł ten w tym przypadku jest bezsprzecznie powiązany z terenem, będącym przedmiotem wypowiedzianej umowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta K. S. B. I. Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...].
Kolegium podało, że zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Zdaniem Kolegium, odwołująca się Spółka nie posiada tytułu prawnego w tym zakresie.
Kolegium wskazało, że w dniu 22 grudnia 2008 r. S. B. I. Sp. z o.o. zawarła z Gminą Miejską K. umowę dzierżawy kilku działek na czas określony – do dnia 22 grudnia 2018 r. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt a umowy, Dzierżawca miał zrealizować na terenie dzierżawionym kompleks wielofunkcyjny pod nazwą "Plaża K.", składający się m.in. z tymczasowego obiektu kubaturowego (restauracji), zbudowanego z lekkiej konstrukcji rozbieralnej. Z kolei na mocy § 4 ust. 2 pkt a umowy, obiekt powyższy miał funkcjonować sezonowo, nie dłużej niż od połowy kwietnia do połowy września i po tym okresie być całkowicie demontowany.
Powyższa umowa wypowiedziana została przez Wydzierżawiającego w dniu 1 grudnia 2010 r. ze skutkiem od dnia 13 grudnia 2010 r. Przyczyną wypowiedzenia było niewywiązanie się przez Dzierżawcę z obowiązku określonego w § 4 ust. 2 pkt a, a więc niezdemontowanie pawilonu mieszczącego część gastronomiczną. Kolegium wskazało, że w piśmie z dnia 1 czerwca 2011 r.
Ponieważ jednak umowa ta została rozwiązana, to w ocenie Kolegium, strona utraciła tytuł prawny do korzystania z lokalu, w którym sprzedawane i podawane są napoje alkoholowe. Kolegium wskazało, iż nieruchomość jest nadal użytkowana przez S. B. I. Sp. z o.o., ale w sposób bezumowny, co Spółka przyznała w piśmie z dnia 1 czerwca 2011 r. i w odwołaniu.
S. B. I. Sp. z o.o. i pismem z dnia 30 listopada 2011 r. wniosła skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 7 pkt 5 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi polegające na uznaniu, iż skarżąca Spółka nie posiada tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży alkoholu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 października 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana.
W ocenie WSA w Krakowie, skarga była uzasadniona, chociaż nie ze względów w niej przedstawionych.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż warunkiem koniecznym do uzyskania zezwolenia jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 6 pkt 2), a warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży (art. 18 ust. 7 pkt 5).,
Zdaniem Sądu, uznać należało, że posiadanie tytułu prawnego, w rozumieniu art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy, do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży w obiekcie tymczasowym, stanowiącym przedmiot odrębnej własności niż własność gruntu, związane być musi także z tytułem prawnym umożliwiającym dostęp do lokalu jego właścicielowi i osobom, które mają z niego korzystać, a więc w konsekwencji, z tytułem prawnym do korzystania z terenu, pod określonym w decyzji adresem, na którym obiekt tymczasowy jest posadowiony.
Zdaniem Sądu, niespornym między stronami jest fakt rozwiązania umowy dzierżawy zawartej w dniu 22 grudnia 2008 r. z dniem 13 grudnia 2010 r., to jednak fakt istnienia miedzy stronami określonej w § 8 pkt 4 umowy – niezależnie od tego, że dalsze korzystanie z terenu nazwane jest bezumownym, co może jedynie oznaczać bez ważnej umowy dzierżawy – powinno być dostrzeżone przez organ i ocenione na płaszczyźnie prawnej, co jednak nie nastąpiło.
Zdaniem Sądu, tym samym organ nie wziął pod uwagę całokształtu sprawy i nie wyjaśnił istoty sprawy jaką jest ustalenie istnienia lub braku tytułu prawnego do lokalu położonego pod adresem K., ul. L..
Tym samym organ, w ocenie Sądu pierwszej instnacji naruszył art. 7 K.p.a. – nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszył art., 77 § 1 K.p.a., albowiem w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału sprawy, do czego był zobowiązany.
W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., zaskarżając wyrok w całości i żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego oraz ustalonego przez Kolegium stanu faktycznego i przyjęcie, iż strony łączyły dwie umowy:
- 1) umowa dzierżawy z dnia 22 grudnia 2008 r.,
- 2) umowa nienazwana, określona w § 8 pkt 4 ww. umowy dzierżawy, regulująca stosunki między kontrahentami po wygaśnięciu,ww. umowy dzierżawy, - w sytuacji gdy strony łączyła tylko jedna umowa dzierżawy, zawierająca również zapisy dotyczące bezumownego korzystania z gruntu,
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. w związku z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") przez stwierdzenie, iż doszło do naruszenia przepisów k.p.a. przez organ orzekający w sprawie i w rezultacie przez zastosowanie przepisu p.p.s.a., mimo dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pełnego zgromadzenia materiału dowodowego i wnikliwego rozpatrzenia tego materiału przez organ administracji,
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit c. i art. 151 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2011 r. nr [...], w sytuacji gdy skarga jako niezasadna na podstawie art. 151 p.p.s.a. winna zostać oddalona.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator szczegółowo odniósł się do powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. B. I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła o jej oddalenie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zasadnicze zarzuty objęte podstawami skargi kasacyjnej sprowadzają się do tego, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji organ zgromadził niezbędny materiał dowodowy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, a więc nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. z tego powodu, że zostały naruszone przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przy czym Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił materiał zgromadzony w aktach sprawy i ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego sprawy.
Otóż, te zarzuty nie są trafne, jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest pełne i wymagało szerszej argumentacji, co jest uchybieniem Sądu pierwszej instancji dotyczącym naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które nie miało wpływu na wynik sprawy i nie jest kwestionowane w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej skoncentrowano się na tym, że skoro umowa dzierżawy nieruchomości, na której znajduje się obiekt, w którym prowadzi się sprzedaż napojów alkoholowych, została rozwiązana z dniem 13 grudnia 2010 r., to po tym dniu skarżąca Spółka nie miała tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, co uzasadniało cofnięcie pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Pominięto natomiast, co wynika z akt sprawy, że po rozwiązaniu umowy dzierżawy skarżąca Spółka nadal korzysta z nieruchomości i podnosiła w toku postępowania, że korzysta z tej nieruchomości za zgodą właściciela, przy czym zgoda ta ma obejmować, zdaniem skarżącej, także ponoszenie należności w określonej wysokości.
Stanowisko Sądu I instancji w istocie rzeczy dotyczy tego, że organ nie wyjaśnił, czy były podstawy do ustalenia, że dalsze korzystanie z nieruchomości przez skarżącą Spółkę, po rozwiązaniu umowy dzierżawy, było konsekwencją uzgodnień między stronami – tj. między Spółką i osobami reprezentującymi właściciela, a więc, czy było tak, że Gmina wyraziła zgodę na dalsze korzystanie z nieruchomości za podwyższonym wynagrodzeniem określonym w rozwiązanej umowie dzierżawy. Choć uzasadnienie wyroku nie jest wystarczająco jasne, to jednak nie można stanowiska Sądu pierwszej instancji odczytywać tak, jak przedstawiono w skardze kasacyjnej, że w umowie dzierżawy, która została rozwiązana z dniem 13 grudnia 2010 r. była zawarta także druga umowa co do korzystania z nieruchomości po rozwiązaniu umowy dzierżawy.
W uzasadnieniu decyzji stwierdza się wprost, że Urząd Miasta K., wstrzymał przejęcie nieruchomości od skarżącej Spółki, że wyjaśniana jest kwestia funkcjonowania obiektu na tym terenie jako inwestycji całorocznej, że trwają negocjacje w sprawie zawarcia nowej umowy dzierżawy. Te okoliczności mogą wskazywać, że konieczne było wyjaśnienie czy po rozwiązaniu umowy dzierżawy z dniem 13 grudnia 2010 r. dalsze korzystanie z tej nieruchomości odbywa się za zgodą właściciela na określonych warunkach, przy czym tylko jednym z warunków jest wysokość wynagrodzenia, która była określona w rozwiązanej umowie dzierżawy. Wyjaśnienie tych okoliczności ma znaczenie także z tego powodu, że umowa dotycząca korzystania z nieruchomości nie wymaga szczególnej formy, a w szczególności dopuszczalne jest zawarcie takiej umowy w formie ustnej. Działania Urzędu Miasta K., których potwierdzeniem są pisma znajdujące się w aktach sprawy, mogą wskazywać, że skarżąca Spółka korzystała z nieruchomości za zgodą Gminy, a więc miała tytuł prawny do nieruchomości w zakresie koniecznym do korzystania z obiektu, w którym jest lokal, gdzie prowadzi się sprzedaż napojów alkoholowych. Co do tego konieczne było uzyskanie jednoznacznego stanowiska osób uprawnionych do reprezentowania Gminy jako właściciela nieruchomości.
Z tych względów stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu, w którym mogło to mieć wpływ na wynik sprawy, jest prawidłowa.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.