Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 624/15, oddalił skargę A. C. w C. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] grudnia 2014 r., w przedmiocie rozpowszechniania programu radiowego oraz naliczenia opłaty koncesyjnej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie o uchylenie tego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Ponadto strona skarżąca kasacyjnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a.
W uzasadnieniu złożonego wniosku A. C. stwierdziła, że wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci bezpodstawnej i przedwczesnej egzekucji opłat nałożonych na skarżącą w treści decyzji. Wnioskodawczyni podniosła, iż jest osobą prawną działającą na mocy art. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1169) oraz wskazała, że na terenie archidiecezji podejmowane są działania o charakterze charytatywnym, m.in. w postaci: działalności "Caritas D. C.", Domu Samotnej Matki i Dziecka w Ż., prowadzenia stołówek wydających obiady dla potrzebujących przy bazylice katedralnej oraz we wskazanych parafiach, Domu Dobroczynności "Caritas" w C., pod kuratelą którego działają: przytuliska, schroniska, noclegownie, magazyny żywności i odzieży oraz kuchnie, Stacji Opieki Pielęgniarskiej, Biura Pośrednictwa Pracy, świetlic środowiskowych, Ośrodka Opiekuńczo-Adopcyjnego, Okna Życia.
Zdaniem wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powyższe okoliczności świadczą, iż A. C. nie jest podmiotem nastawionym na działalność zarobkową, a wszelkie dochody przekazuje przede wszystkim na cele kultu religijnego oraz działalność charytatywną. W związku z powyższym egzekucja opłat wynikających z decyzji Przewodniczącego KRRiT doprowadzi przede wszystkim do powstania licznych szkód po stronie większości beneficjentów charytatywnej działalności skarżącej, która środki przeznaczone dla tych osób będzie musiała poświęcić na niesłuszne i co najmniej przedwcześnie egzekwowane opłaty koncesyjne.
Wnioskodawczyni stwierdziła, że z uwagi na to, iż jej głównym celem istnienia i działalności, poza sprawowaniem kultu religijnego, jest szeroko rozumiana dobroczynność i pomoc najbardziej potrzebującym, odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji tylko pośrednio doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody po stronie A. Bezpośrednio i najdotkliwiej wpłynie to natomiast na drastyczne pogorszenie sytuacji podmiotów korzystających z pomocy skarżącej, ponieważ A., nie dysponując żadnymi rezerwami, w przypadku egzekwowania tak wysokiej kwoty, zmuszona będzie do znaczącego ograniczenia działalności charytatywnej.
Skarżąca zaznaczyła również, iż dotychczasowa działalność Radia F. także nie była nastawiona na zysk, bowiem rozgłośnia była nadawcą społecznym, a główny jej charakter ma wyraz przede wszystkim religijny.
Wnioskująca o wstrzymanie wykonania decyzji podkreśliła, że może jedynie uprawdopodobnić wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w wyniku niewstrzymania wykonania decyzji, ponieważ zgodnie z treścią art. 55 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego /.../, kościelne osoby prawne są zwolnione od opodatkowania i nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przepisami o zobowiązaniach podatkowych. Brak takiego obowiązku wynika również z ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397) oraz z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965). Skarżąca stwierdziła nadto, iż nie prowadzi zestawienia przychodów i kosztów, zgodnie z treścią art. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z przytoczonego przepisu wynika, że ustawa nie precyzuje pozytywnych przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ocena, czy wskazane przez stronę okoliczności są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu.
Wniosek o wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Przewodniczącego KRRiT w przedmiocie rozpowszechniania programu radiowego oraz naliczenia opłaty koncesyjnej w kwocie 92.883 zł. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd administracyjny jest władny do rozpoznania sprawy jedynie w zakresie złożonego wniosku. Nie należy zatem do jego kompetencji ocena merytoryczna zasadności nałożenia na stronę obowiązku uiszczenia wskazanej w decyzji kwoty, a jedynie stwierdzenie, czy strona wskutek wykonania zaskarżonego aktu poniesie szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego ocenie poddawane jest zatem spełnienie przez wnioskujący o ochronę tymczasową podmiot ustawowych przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż A. C. jest osobą prawną Kościoła Katolickiego o czym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego /.../. Jednym z rodzajów wymienionych w tej ustawie działalności prowadzonych przez Kościół jest działalność charytatywno-opiekuńcza. Zgodnie z art. 38 ust. 1 powołanej ustawy, osoby prawne Kościoła mają prawo prowadzenia właściwej dla każdej z nich działalności charytatywno-opiekuńczej. Przepis art. 40 ustawy stanowi natomiast, iż środki na realizację ww. działalności pochodzą w szczególności z ofiar pieniężnych i w naturze, spadków, zapisów i darowizn krajowych i zagranicznych, dochodów z imprez i zbiórek publicznych, z subwencji, dotacji i ofiar pochodzących od krajowych instytucji i przedsiębiorstw państwowych, społecznych, wyznaniowych i prywatnych, z odpłatności za usługi świadczone przez kościelne instytucje charytatywno-opiekuńcze, z dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez Caritas Polską i Caritas diecezji bezpośrednio lub w formie wyodrębnionych zakładów, a także z dochodów instytucji kościelnych.
Z przywołanych regulacji prawnych wynika zatem, że osoba prawna Kościoła, prowadząca zgodnie z założeniami ustawy działalność o charakterze charytatywno-opiekuńczym, nie prowadzi na własny rachunek działalności gospodarczej nakierowanej na zysk. Wszelkie formy prowadzenia działalności mają zaś służyć realizacji przypisanej jej w ustawie działalności dobroczynnej, a cały dochód przeznacza się właśnie na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy podmiotów znamionujących się trudną sytuacją życiową, korzystających z działalności i pomocy oferowanej przez osobę prawną kościoła – w tym przypadku przez A. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż w świetle przedstawionych okoliczności niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w postaci zaprzestania prowadzenia działalności społecznie użytecznej lub znacznego zmniejszenia jej skali.
Skoro środki pozostające w dyspozycji A. C. przeznaczane są w większości na z góry zaplanowane działania związane z jej działalnością charytatywno-opiekuńczą, nagła konieczność wygospodarowania nieprzewidzianej w planie finansowym, znacznej sumy pieniężnej mogłaby uniemożliwić realizację kolejnych i bieżących zadań, mających na celu polepszenie warunków życia osób potrzebujących (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 706/09).
Mając powyższe na uwadze, ze względu na społeczny cel działalności skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.