Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 28 września 2011 r., VI SA/Wa 984/11, oddalił skargę E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o. we W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr Sp. [...], w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.
Dnia [...] sierpnia 2008 r. wnioskodawca złożył w Urzędzie Patentowym działającym w trybie postępowania spornego wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] udzielonego z pierwszeństwem od dnia [...] września 2002 r. na rzecz E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o. we W..
Sporne prawo ochronne na znak towarowy [...] służy do oznaczania towarów w klasie 9, tj.: nośników informacji, nośników informacji optycznych i magnetycznych. Wnioskodawca wskazał jako podstawę prawną swojego żądania zarzut naruszenia przez sporne prawo wyłączne przepisu art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.), tj. zgłoszenia znaku w złej wierze. Przedstawił on stan faktyczny, z którego wynika, że jest producentem optycznych nośników informacji w postaci płyt CD i DVD, a więc takich produktów, które są sklasyfikowane w klasie 9. Jednocześnie jest także właścicielem renomowanych znaków towarowych [...] oraz [...], których ochrona wynika z rejestracji w Niemczech ([...] nr [...], data zgłoszenia 10.11.1998 r.; dzień wpisu: 30.04.1999 r.; klasy: 9. przewodnia, 14., 16.) oraz rejestracji wspólnotowych znaków towarowych [...] ([...];[...][...]; data złożenia wniosku: 13.04.1999 r.; data rejestracji 04.07.2000 r.; klasyfikacja nicejska: 9., 14., 16.; podobne dane dotyczące znaku [...]).
Wnioskodawca poinformował, że podmiotem zgłaszającym sporny znak towarowy było przedsiębiorstwo M.-M.
- 2. Sp. z o.o. z W., a obecnie uprawnionym jest E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o. również z siedzibą we W. i zdaniem wnioskodawcy podmioty te wiąże ze sobą osoba, która w obu przedsiębiorstwach pełni funkcję członka zarządu oraz wspólnika. Przed datą zgłoszenia spornego znaku M.-M.
- 2. Sp. z o.o. był jednym z głównych kontrahentów wnioskodawcy, w szczególności w odniesieniu do płyt CD i DVD. W związku z tym wnioskodawca zarzucił, że M.-M.
- 2. Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia spornego znaku w złej wierze. Sporny znak towarowy jest bowiem – zdaniem wnioskodawcy – identyczny w warstwie wizualnej i fonetycznej jak znaki towarowe [...], a nadto służy do oznaczania identycznych towarów, przy czym zgłaszający znak działał na tych samych rynkach co wnioskodawca. Stąd też, zgłaszając sporny znak towarowy musiał wiedzieć lub mógł się dowiedzieć, że znak towarowy [...] jest znakiem należącym do wnioskodawcy. Zdaniem wnioskodawcy wiedza zgłaszającego wynika z długotrwałego – od 1999 r., używania przez wnioskodawcę znaku towarowego [...] dla oznaczania towarów z klasy 9, a także z faktu istnienia relacji handlowych pomiędzy obydwoma podmiotami, a te okoliczności powodują surowszą ocenę działań zgłaszającego.
W odpowiedzi na wniosek swoje stanowisko w sprawie przedstawił uprawniony ze spornego prawa, wnosząc – ze względu na podniesioną przez niego wadliwość pełnomocnictwa – o odrzucenie wniosku w tej sprawie, a następnie o umorzenie postępowania.
Uprawniony ze spornego znaku podniósł ponadto, że wnioskodawca wiedział, iż sporny znak jest chroniony na rzecz spółki M.-M.
2. Sp. z o.o., co wynika z korespondencji między spółkami, a mimo to przez pięć lat niemiecka firma nie oponowała przeciwko takiemu stanowi rzeczy, co świadczy – zdaniem uprawnionego – o uznaniu praw spółki M.-M.
2. Sp. z o.o. do spornego znaku jeszcze przed 2006 r. Jednocześnie uprawniony poinformował, że między stronami postępowania toczy się przed niemieckim Sądem Krajowym w B. postępowanie w sprawie, w której przedsiębiorstwo [...] GmbH wystąpiło o zakazanie uprawnionemu powoływania się w obrocie handlowym na terenie RP na prawo ochronne do znaku towarowego [...].
Ponadto uprawniony przedłożył dokument z [...] lutego 2006 r., w którym znajduje się propozycja złożona przez [...] GmbH dotycząca nabycia znaków towarowych.
Podczas – następnie odroczonej – rozprawy przeprowadzonej przed Urzędem Patentowym RP w dniu [...] października 2009 r. wnioskodawca dodatkowo powołał zarzut naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., a więc naruszenia prawa do nazwy przedsiębiorstwa wnioskodawcy, powołując się jednocześnie na brzmienie przepisu art. 8 Konwencji Paryskiej.
Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2010 r. unieważniono prawo ochronne na znak towarowy [...][...], wskazując jako podstawę art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., oraz przyznano wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania
W uzasadnieniu organ wskazał, że sporny znak towarowy [...] [...] w swej zasadniczej i dominującej części pokrywa się z najistotniejszym elementem nazwy przedsiębiorstwa wnioskodawcy, pod którą prowadzi on działalność gospodarczą – [...] GmbH. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że prawo do nazwy przedsiębiorstwa wnioskodawcy powstało wcześniej, ponieważ zgodnie z przedłożonym tłumaczeniem sądowego rejestru handlowego wnioskodawca oznaczał swoje przedsiębiorstwo nazwą [...] GmbH od 1998 r., prowadząc działalność w zakresie importu i eksportu wszelkiego rodzaju towarów, w szczególności handlu nośnikami danych. Potwierdzeniem charakteru prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej są także faktury, w których przedmiotem sprzedaży były płyty CD i inne nośniki informacji, a także korespondencja handlowa zawierająca ofertę cenową. Obecność zaś na polskim rynku przedsiębiorstwa wnioskodawcy jest potwierdzona dokumentami: fakturami, z których wynika, iż od lipca 2002 r. niemieckie przedsiębiorstwo [...] GmbH współpracowało między innymi z polskim partnerem handlowym – przedsiębiorstwem M.-M.
- 2. Sp. z o.o., które zgłosiło sporny znak do ochrony i jest poprzednikiem aktualnego uprawnionego E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o.
Urząd Patentowy podzielił stanowisko wnioskodawcy, że nazwa jego przedsiębiorstwa była używana w związku z prowadzoną działalnością od lipca 2002 r., a sporny znak towarowy został zgłoszony do Urzędu Patentowego w dniu [...] września 2002 r., a zatem pierwszeństwo użycia oznaczenia – zdaniem organu – [...] jest oczywiste. W tym kontekście organ uznał, że zarzut naruszenia prawa do nazwy przedsiębiorstwa wnioskodawcy jest wystarczający, aby unieważnić prawo ochronne na sporny znak towarowy [...][...].
Jednocześnie organ wskazał, że – w jego przekonaniu – sporny znak towarowy został zgłoszony w złej wierze. Zdaniem organu wynika to z istnienia relacji handlowych między wnioskodawcą a zgłaszającym znak – pierwotnie uprawnionym. W tym zakresie Urząd Patentowy zwrócił uwagę, że uprawnionego łączyła z wnioskodawcą współpraca w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ obok innych podmiotów wprowadzał on na terenie Polski towary wnioskodawcy ze znakiem [...], identycznym jak wspólnotowy znak towarowy, do którego uprawnienia posiada wnioskodawca. Zdaniem organu okoliczność przeniesienia prawa wyłącznego na obecnego uprawnionego – E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o. nie może eliminować tego podmiotu od zarzutu zgłoszenia spornego znaku w złej wierze, w szczególności, że oba przedsiębiorstwa łączy osoba, która w przedsiębiorstwie M.-M.
2. Sp. z o.o. zgłaszającym znak towarowy pełniła funkcję prezesa zarządu, a która tę samą funkcję sprawuje również w przedsiębiorstwie uprawnionego E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby – w ocenie organu – do usankcjonowania ochrony dla znaku, który zgłoszony został w złej wierze.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o. we W..
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 28 września 2011 r., VI SA/Wa 984/11, oddalił skargę, a w uzasadnieniu Sąd I instancji w całości podzielił argumentację podniesioną przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że w rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy trafnie uznał, iż wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ze spornego znaku towarowego [...] [...]. Jednocześnie podzielił pogląd organu, że przepisy p.w.p., jak i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 97, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) nie ograniczają możliwości rozszerzenia podstaw prawnych wniosku do czasu wydania decyzji w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego. Sąd I instancji uznał również, że organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w rozpatrywanej sprawie nazwa (firma) wnioskodawcy, używana do oznaczania jego przedsiębiorstwa od 1998 r., była w całości używana jako znak towarowy uprawnionego przez znaczny czas na tym samym terytorium, służąc do oznaczania tego samego rodzaju towarów, tzn. nośników danych (płyt CD i innych nośników informacji). Trafnie więc – zdaniem Sądu I instancji – Urząd Patentowy zgodził się z wnioskodawcą, że w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że prawo do nazwy przedsiębiorstwa wnioskodawcy powstało wcześniej i jest w całości używane przez uprawnionego jako zgłoszony sporny znak towarowy, stosowany do oznaczania tego samego rodzaju towarów jak wnioskodawcy.
Sąd I instancji podzielił również pogląd organu, że w rozpatrywanej sprawie zarzut naruszenia prawa do nazwy przedsiębiorstwa wnioskodawcy jest wystarczający, aby unieważnić prawo ochronne na sporny znak towarowy [...] [...].
Jednocześnie Sąd I instancji uznał za prawidłowe ustalenie organu, że sporny znak towarowy jest identyczny w warstwie wizualnej i fonetycznej jak znaki towarowe [...] (wnioskodawcy) i służy do oznaczania identycznych towarów na tych samych rynkach. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji uprawniony, zgłaszając sporny znak towarowy, musiał wiedzieć lub mógł się dowiedzieć, że znak towarowy [...] jest znakiem należącym do wnioskodawcy. Wiedza zgłaszającego wynika – zdaniem Sądu – z długotrwałego używania przez wnioskodawcę znaku towarowego [...] dla oznaczania towarów z klasy 9., a także z faktu istnienia relacji handlowych pomiędzy obydwoma podmiotami. W konsekwencji, Sąd I instancji uznał, że sporny znak towarowy został zgłoszony w złej wierze.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło E. C. P. G. "[...]" Sp. z o.o. we W., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznania skargi lub uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych przez art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 366 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz. U. Nr 43, poz. 496 ze zm.; dalej: k.p.c.), art. 131 ust. 5 pkt 1 p.w.p. przez orzekanie w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia były roszczenia z prawa do znaku towarowego [...] oraz przez przyjęcie za bezsporne, że w chwili zgłoszenia znaku pomiędzy stronami istniał konflikt interesów.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, co skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł w szczególności, że kastorowi nie można zarzucić działania w złej wierze przy zgłoszeniu znaku towarowego [...], ponieważ znak ten nie został zgłoszony w celu ochrony, ale w celu rejestracji. Jednocześnie skarżący wskazał, że w chwili zgłoszenia znaku słowno-graficznego [...] pomimo tego, że znak ten stanowił oznaczenie, pod którym wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą, pomiędzy uprawnionym a wnioskodawcą nie istniał konflikt interesów.
Ponadto w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną nieprawdą jest, że prawa do znaku towarowego [...] w Polsce przysługują wyłącznie [...] GmbH ani też fakt, że podmiot ten posiada ochronę tego znaku w trybie rejestracji wspólnotowej.
Uczestnik postępowania [...] GmbH wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako niezasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., który skarżący uzasadnia tym, że Sąd I instancji [przedstawił stan faktyczny sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut należy uznać za nieuzasadniony. Stosownie do przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie te elementy i jest sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Skarżący polemizuje z przyjętym przez Sąd I instancji stanem faktycznym, a w ocenie tego Sądu prawidłowo ustalonym przez organ. To, że skarżący nie zgadza się z oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji nie oznacza, że został naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a.
Za pomocą tego przepisu nie można zwalczać przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a taką próbę podejmuje skarżący, polemizując ze stanowiskiem Sądu przyjętym w zaskarżonym wyroku. Ustalenia stanu faktycznego podważać można, wskazując zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie podniesiono.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 131 ust. 5 pkt 1 p.w.p., albowiem przepis ten nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. W doktrynie przyjęto, że art. 131 § 5 p.w.p. stanowi swoiste uzupełnienie czy też dopełnienie myśli ustawodawczej wyrażonej w art. 131 § 1 pkt 1 p.w.p. Z tego ostatniego bowiem dowiadujemy się, że nie podlega rejestracji znak towarowy, którego używanie narusza prawo do nazwy, natomiast pierwszy z wymienionych artykułów określa, w jakich sytuacjach prawo to nie zostaje naruszone, pomimo tego, że znak towarowy zawiera nazwę innego przedsiębiorstwa. Naruszenie prawa do nazwy ma zaś miejsce właśnie w sytuacji, gdy pojawi się zagrożenie wprowadzenia odbiorców w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw posługujących się identycznymi lub podobnymi oznaczeniami odróżniającymi. Dopuszczalna jest więc rejestracja znaku towarowego zawierającego nazwę innego przedsiębiorstwa, jeżeli nie dochodzi do naruszenia prawa do tej nazwy, a zatem, gdy pomiędzy zgłaszającym znak towarowy a uprawnionym do nazwy nie występuje konflikt interesów (zob. J. Sitko, Dopuszczalność rejestracji znaku towarowego zawierającego nazwę innego przedsiębiorstwa w świetle ustawy prawo własności przemysłowej, "Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego" 2001, nr 10, s. 23 i n.).
Podstawą unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na przedmiotowy znak towarowy stanowiły przepisy art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., a jak przyjął za organem Sąd I instancji udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy skarżącemu nastąpiło mimo zaistnienia przesłanek naruszenia praw osobistych, tj. prawa do firmy wnioskodawcy i działania skarżącego w złej wierze.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 366 k.p.c. Przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) normują postępowanie przed sądami powszechnymi. Sądy administracyjne procedują stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie mógł więc Sąd I instancji, stosując procedurę p.p.s.a., naruszyć wskazanego w skardze kasacyjnej art. 366 k.p.c.
Reasumując powyższe, skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu stosownie do art. 184 p.p.s.a.