Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2495/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. C. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2008 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zatwierdzenia aneksu do prospektu emisyjnego.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej określana jako KNF) zatwierdziła prospekt emisyjny S. C. S.A. z siedzibą w W. Decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2008 r. KNF zakazała dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym na podstawie powyższego prospektu emisyjnego, akcji serii B i C oraz praw do akcji serii C S. C. S.A. Spółka złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W dniu 13 sierpnia 2008 r. spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie aneksu nr 17 do zatwierdzonego prospektu emisyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. KNF zawiesiła postępowanie o zatwierdzenie aneksu powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. KNF uznała, że w świetle art. 51 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539, dalej zwana: ustawą o ofercie publicznej), rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie aneksu zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest rozstrzygnięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi S. C. S.A. na decyzję KNF z dnia [...] kwietnia 2008 r. zakazującą dopuszczenia akcji serii B i C oraz praw do akcji serii C do obrotu. Od tego rozstrzygnięcia zależy bowiem, czy prospekt, którego dotyczy aneks nr 17, może być podstawą dopuszczenia akcji spółki do obrotu na rynku regulowanym.
Skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc, że w sprawie nie występuje żadne zagadnienie prejudycjalne, które stanowiłoby przeszkodę do zatwierdzenia aneksu do prospektu. Postępowanie w tej sprawie jest autonomiczne, a KNF może odmówić zatwierdzenia aneksu tylko w przypadkach określonych w art. 51 ust. 3 powołanej ustawy.
Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4, art. 123 § 1, art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 z późn. zm.) KNF utrzymała w całości w mocy swoje postanowienie z dnia [...] sierpnia 2008 r.
W uzasadnieniu podniosła, iż zgodnie z art. 51 ustawy o ofercie publicznej na emitencie do dnia rozpoczęcia notowań papierów wartościowych na rynku regulowanym ciąży obowiązek niezwłocznego, nie później niż w terminie 24 godzin, przekazywania KNF informacji o wszelkich zdarzeniach lub okolicznościach, które mogłyby w sposób znaczący wpłynąć na ocenę papieru wartościowego, o których emitent powziął wiadomość po zatwierdzeniu prospektu. Informacja ma być w formie aneksu do prospektu emisyjnego, wraz z wnioskiem o jego zatwierdzenie.
W tym stanie rzeczy, rozstrzygnięcie przez sąd sprawy ze skargi spółki na decyzję organu z dnia [...] kwietnia 2008 r. o zakazie dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym akcji serii B i C oraz praw do akcji serii C na podstawie prospektu emisyjnego, którego dotyczy aneks nr 17, stanowi zagadnienie wstępne, bowiem od niego zależy, czy prospekt, może być nadal podstawą dopuszczenia akcji skarżącej do obrotu na rynku regulowanym, a tym samym, czy obowiązek przekazywania aneksów do tego prospektu emisyjnego nadal stosuje się do spółki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła na powyższe postanowienie S. C. S.A. Zdaniem skarżącej stanowisko KNF, że obowiązek przekazywania aneksów do prospektu emisyjnego nie ma zastosowania do spółki, stoi w sprzeczności z rozstrzygnięciem, bo przesądza o tym, że nie istnieje zagadnienie prejudycjalne uzasadniające zawieszenie postępowania. Zagadnienie takie istniałoby jedynie wtedy, gdyby Komisja miała wątpliwości odnośnie obowiązków skarżącego w zakresie przekazywania aneksów. Nadto zarzucono w skardze, iż doszło do naruszenia przez organ art. 7, 8 i 9 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu wskazał, że istota problemu sprowadza się do oceny, czy rozstrzygnięcie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sprawy ze skargi S. C. S.A. na decyzję KNF z [...] kwietnia 2008 r. zakazującą spółce oraz Giełdzie Papierów Wartościowych dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym papierów wartościowych spółki stanowi "zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla rozpatrzenia sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Związek zagadnienia wstępnego ze sprawą merytoryczną wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w rozstrzyganej przez organ sprawie.
W ocenie Sądu I instancji, KNF prowadząc postępowanie w sprawie zatwierdzenia aneksu do prospektu emisyjnego jest zdeterminowana treścią orzeczenia sądu w przedmiocie decyzji o zakazie dopuszczenia papierów wartościowych do obrotu na podstawie tego prospektu emisyjnego. Zdaniem Sądu, obowiązki emitenta określone w art. 51 ust. 1 p.1 ustawy o ofercie publicznej mają stanowić gwarancję dla inwestorów, że informacje zawarte w prospekcie emisyjnym odzwierciedlają jego aktualną sytuację. Jednakże, zgodnie z powyższym, obowiązek informacyjny ustaje, jeżeli nastąpi zdarzenie, na skutek którego papiery wartościowe nie będą podlegać dopuszczeniu do obrotu. Zatem rozstrzygnięcie sądu w sprawie dotyczącej zakazu dopuszczenia do obrotu będzie bezpośrednio rzutowało na obowiązki skarżącej w zakresie określonym w art.
- 51. Dopiero rozstrzygnięcie sądu w tej sprawie umożliwi organowi zakończenie postępowania w sprawie zatwierdzenia zgłoszonego aneksu.
Założenie takie, zdaniem Sądu I instancji, jest trafne i zasadne bowiem trudno wymagać od emitenta wypełniania obowiązku wskazanego w art. 51 ustawy o ofercie publicznej w sytuacji, gdy prospekt emisyjny będący przedmiotem aneksowania nie będzie mógł stać się podstawą dopuszczenia papierów do obrotu na rynku regulowanym.
Tym samym rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny kwestii zasadności wydania przez KNF decyzji zakazującej dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym papierów wartościowych będzie bezpośrednio rzutowało na obowiązki skarżącego w zakresie określonym w art. 51 ustawy o ofercie publicznej. W efekcie uznać należy, iż dopiero rozstrzygnięcie przez sąd powyższego zagadnienia wstępnego umożliwi organowi zakończenie postępowania w sprawie zatwierdzenia zgłoszonych przez skarżącą aneksów do prospektu emisyjnego.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła S. C. S.A. Spółka zaskarżyła wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Spółka zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów postępowania:
art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie istniały przesłanki zastosowania tego przepisu, art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.) – poprzez brak wykazania w uzasadnieniu orzeczenia istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem w sprawie a decyzją sądu administracyjnego, która uznana została za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
- 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 3 lub 4 ustawy ofercie publicznej poprzez niezastosowanie, gdy prawidłowym rozwiązaniem było zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia aneksu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka wskazała, że na mocy ustawy o ofercie publicznej spoczywa na niej obowiązek informacyjny w postaci składania aneksów do prospektu emisyjnego. Orzeczenie sądu w sprawie dotyczącej zakazu wprowadzania do obrotu spowoduje, że obowiązki te ustaną lub będą trwać nadal. Orzeczenie sądu nie będzie natomiast miało wpływu na decyzje w sprawie aneksów złożonych przed rozstrzygnięciem sądu. Błędne jest stanowisko KNF, że obowiązek przekazywania aneksów nie ma zastosowania do Spółki. Jest ono sprzeczne z podjętym rozstrzygnięciem. Skoro obowiązek nie istnieje, to postępowanie powinno być umorzone, jako bezprzedmiotowe. W sprawie nie ma zagadnienia prejudycjalnego. KNF powinna określić istnienie bądź nieistnienie obowiązku informacyjnego tak, by sytuacja skarżącej była czytelna.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną KNF wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczenie Sądu w przedmiocie decyzji o zakazie dopuszczenia akcji do obrotu na rynku regulowanym będzie rzutować na zakres praw i obowiązków skarżącej. Uchylenie tej decyzji skutkować będzie dopuszczeniem papierów wartościowych do obrotu i do tej daty aneksy podlegają zatwierdzeniu lub odmowie zatwierdzenia. Oddalenie skargi przez Sąd oznaczałoby, że na spółce nie spoczywał obowiązek składania aneksów, a to spowoduje, że stanie się konieczne wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, które stanie się bezprzedmiotowe.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Na wstępie wskazać trzeba, że skarga w sprawie niniejszej dotyczyła rozstrzygnięcia procesowego, gdyż zawieszenie postępowania, polegające na czasowym zatrzymaniu jego biegu, jest zagadnieniem procesowym. Z istoty rzeczy zarzuty postawione rozstrzygnięciu podjętemu przez Sąd I instancji w sprawie ze skargi na zawieszenie postępowania administracyjnego przede wszystkim dotyczą naruszenia prawa procesowego, jednak ocena zasadności postanowienia o zawieszeniu wymaga zbadania związków materialnoprawnych między sprawą zawieszoną a sprawą, na której rozstrzygnięcie czeka organ zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zatem, aby ocenić zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o zatwierdzenie aneksu do prospektu emisyjnego w oczekiwaniu na wyrok sądu w sprawie dopuszczenia akcji serii B i C oraz praw do akcji serii C, należy rozważyć cel obowiązku informacyjnego emitenta realizowanego w postaci aneksu do prospektu emisyjnego.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o ofercie publicznej "Prospekt emisyjny powinien zawierać prawdziwe, rzetelne i kompletne informacje, przy uwzględnieniu rodzaju emitenta i papierów wartościowych mających być przedmiotem oferty publicznej lub dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym, istotne dla oceny sytuacji gospodarczej, finansowej i majątkowej oraz perspektyw rozwoju emitenta oraz podmiotu udzielającego zabezpieczenia wierzytelności wynikających z papieru wartościowego (podmiot zabezpieczający) oraz dotyczące praw i obowiązków związanych z tymi papierami wartościowymi. Informacje zamieszczone w prospekcie emisyjnym powinny być przedstawione językiem zrozumiałym dla inwestorów oraz w sposób umożliwiający im ocenę sytuacji tych podmiotów." Jak wynika z przywołanego uregulowania zatwierdzony prospekt emisyjny zawiera informacje, które wpływają na ocenę papierów wartościowych nim objętych i są istotne dla inwestorów.
Jest oczywiste, że wszelkie zmiany, które dotyczą tych informacji powinny być niezwłocznie zakomunikowane KNF, a po ich zatwierdzeniu udostępnione do publicznej wiadomości. Cel ten realizuje art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej, zgodnie z którym emitent lub wprowadzający jest obowiązany przekazywać KNF niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 24 godzin, w formie aneksu do prospektu emisyjnego, wraz z wnioskiem o jego zatwierdzenie, informacje o wszelkich zdarzeniach lub okolicznościach, które mogłyby w sposób znaczący wpłynąć na ocenę papieru wartościowego, o których emitent lub wprowadzający powziął wiadomość po zatwierdzeniu prospektu emisyjnego do dnia:
- 1) dokonania przydziału papierów wartościowych, ogłoszenia o niedojściu subskrypcji lub sprzedaży do skutku, lub ogłoszenia o odstąpieniu emitenta od przeprowadzenia subskrypcji lub sprzedaży albo o odwołaniu subskrypcji lub sprzedaży - jeżeli papiery wartościowe będące przedmiotem oferty publicznej nie będą podlegać dopuszczeniu do obrotu na rynku regulowanym, albo
- 2) rozpoczęcia notowań papierów wartościowych na rynku regulowanym.
W sytuacji, kiedy KNF zakazała dopuszczenia do obrotu akcji i praw do akcji objętych zatwierdzonym prospektem emisyjnym, a legalność tej decyzji jest w toku kontroli sądowej, rozstrzyganie o zasadności wprowadzania zmian do prospektu i przekazywania do publicznej wiadomości informacji o tych zmianach w formie aneksu do prospektu, jest przedwczesne. Do czasu rozstrzygnięcia sądowego nie jest bowiem wiadome, czy w ogóle papiery wartościowe będą dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym. Zatem, na tym etapie wprowadzanie zmian do prospektu emisyjnego i informowanie o tym uczestników rynku kapitałowego nie znajduje uzasadnienia. Jest zatem za wcześnie, aby ocenić aneks merytorycznie, jest także za wcześnie, aby uznać, że wprowadzenie zmiany do prospektu emisyjnego jest bezprzedmiotowe, bowiem dopiero rozstrzygniecie ostateczne w przedmiocie zakazania dopuszczenia do obrotu papierów wartościowych objętych prospektem emisyjnym pozwoli na ocenę zasadności takiego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu I instancji, iż w sprawie niniejszej zachodzi kwestia zagadnienia wstępnego określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniająca obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego i uznanie, że KNF prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia aneksu do prospektu emisyjnego jest zdeterminowana w prowadzeniu tego postępowania oraz podjęciu rozstrzygnięcia treścią orzeczenia wydanego przez sąd administracyjny w sprawie skargi na decyzję zakazującą dopuszczenia papierów wartościowych do obrotu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan prawny i prawidłowo wyjaśnił swoje stanowisko w uzasadnieniu wyroku. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 51 ust. 3 lub 4 ustawy o ofercie publicznej, bowiem - jak wskazano wyżej - merytoryczna ocena aneksu do prospektu emisyjnego, wobec niepewności, czy papiery wartościowe w ogóle będą wprowadzane do obrotu na podstawie aneksowanego prospektu, jest przedwczesna.
Nie są także trafne wywody uzasadnienia skargi kasacyjnej, iż w tym stanie rzeczy spółka nie wie, czy spoczywają na niej obowiązki informacyjne wynikające z ustawy. Obowiązki informacyjne w postaci przedstawienia stosownego aneksu spoczywają na spółce z mocy ustawy, natomiast rozstrzyganie przez KNF co do tego aneksu może być podjęte po rozstrzygnięciu kwestii prejudycjalnej.
Zważywszy powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.) i zasądził skarżącej spółki na rzecz organu administracji kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, to jest kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.