Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt. III SA/Gd 514/14 oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w W. (dalej: Syndyk) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Gdyni (dalej: Dyrektor) z dnia [...] kwietnia 2014 roku w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w Gdyni decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku cofnął rejestrację trzech automatów do gier o niskich wygranych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora decyzją z dnia [...] września 2011 roku. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 roku, sygn. akt III SA/Gd 494/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję, wskazując na konieczność przeprowadzenia badań sprawdzających automaty do gier przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Automat do gier został zbadany w dniach [...] października 2013 roku. Stwierdzono, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych.
Naczelnik Urzędu Celnego w Gdyni postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 roku ustalił koszty postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji [...]w wysokości 900 zł.
Orzekając na skutek odwołania skarżącego, Dyrektor postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 roku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy wskazał, że stawka przewidziana za przedmiotowe badania jest jednolita dla wszystkich automatów i urządzeń do gry oraz wynosi 900 zł. Podkreślił również, że przedmiotowy automat do gier został zbadany stosownie do obowiązujących przepisów prawnych. Wydana opinia z badania sprawdzającego wskazała, że automat nie spełnia wymogów ustawy, wobec czego należało obciążyć stronę kosztami tego badania.
Uzasadniając zasadność skargi skarżący wskazał, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. są przepisami technicznymi, które z uwagi na brak notyfikacji nie mogą być stosowane przez organy celne, ani stanowić kryterium oceny prawidłowości funkcjonowania automatu przez jednostkę badającą, co wykluczało stwierdzenie niespełniania przez automat wymogów określonych w ustawie i w rezultacie obciążenie kosztami badania sprawdzającego. Zdaniem skarżącego opinia jednostki badającej jest wadliwa i nie potwierdza, że automat nie spełnia wymogów ustawowych. Z uwagi na to nie było podstaw do ustalenia kosztów postępowania.
W ocenie Sądu I instancji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem WSA w Gdańsku istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczyła rozstrzygnięcia, czy w związku z przeprowadzonym badaniem automatu, istniały podstawy do obciążenia spółki jego kosztami (koszty postępowania). Sąd I instancji zaznaczył, że badanie sprawdzające nastąpiło na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego po wskazaniu przez Sąd w sprawie cofnięcia rejestracji automatu, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą. Badanie zostało wykonane przez jednostkę dysponującą upoważnieniem Ministra Finansów i w jego wyniku została sporządzona opinia, potwierdzająca jednoznacznie negatywny wynik wykonanego badania. Z treści sporządzonej opinii wynikało, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Strona skarżąca nie kwestionowała wysokości kosztów, którymi ją obciążono.
Syndyk zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
- 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j., Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), zwanej dalej o.p., oraz art. 187 § 1 o.p. przez:
- - nieuchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo istotnego naruszenia przez organ przepisów postępowania polegającego na nie ustaleniu, których konkretnie warunków ustawowych automat nie spełnia oraz nie zbadaniu technicznego charakteru przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku u.g.h., w oparciu o które jednostka badająca wydała swoją opinię
- - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, pomimo nie zbadania technicznego charakteru przepisów u.g.h. stanowiących podstawę wydanej opinii, co skutkowało bezpodstawnym obciążeniem skarżącego kosztami badania automatu;
- 2) prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 267 § 1 pkt 4 o.p. w zw. z art. 23b ust. 5 u.g.h. przez bezzasadne obciążenie skarżącego kosztami badania sprawdzającego pomimo braku potwierdzenia, że automat nie spełnia warunków określonych w prawnie skutecznych wobec podmiotów prywatnych przepisach ustawy hazardowej.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna Syndyka oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności odnosi się do podniesionych w skardze naruszeń prawa formalnego, bowiem ocena sposobu stosowania przepisów materialnych może mieć miejsce tylko wtedy, gdy stan faktyczny sprawy jest niesporny albo gdy nie został on skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Skarga Syndyka nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
W ocenie NSA nietrafne i formalnie wadliwie są zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie przepisów procesowych. Sąd II instancji zauważa i podkreśla, że skarga kasacyjna to sformalizowany i profesjonalny środek prawny. Oznacza to, że jego skuteczność prawna jest uzależniona od dopełnienia prawem określonych wymogów. Konieczność ich spełnienia jest pierwotnym warunkiem rozpoznania skargi kasacyjnej, gdyż Sąd II instancji może rozpoznać sprawę tylko w granicach jakie wyznaczy strona wnosząca skargę kasacyjną. Odnosząc te wymagania do rozpoznawanej skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że skarga ta nie spełnia prawem określonych wymogów, a przez to nie daje możliwości oceny wyroku w zakresie podnoszonych naruszeń procesowych.
Z treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna Syndyka tego warunku nie spełnia, gdyż wskazane w niej zarzuty procesowe nie mają żadnego uzasadnienia. Zatem Sąd II instancji nie może domniemywać motywów, które uzasadniałyby stawiane zarzuty. Z treści uzasadnienia rozpoznawanej skargi kasacyjnej wynika, że strona szczegółowo odnosi się do wykładni i sposobu stosowania art. 23b ust. 5 u.g.h. Rozważania podjęte w tej materii nie mogą być traktowane jako uzasadnienie zarzutów procesowych. Z tych więc powodów skarga kasacyjna w tym zakresie jest niezasadna.
Jednak Sąd II instancji uznaje, że jest ona nieuzasadniona także w zakresie zarzutu podnoszącego naruszenie prawa materialnego. W tym zakresie skarga kasacyjna stwierdza, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, bo narusza art. 267 § 1 pkt 4 o.p. w związku z art. 23b ust. 5 u.g.h., przy czym istota tego naruszenia sprowadza się do niezasadnego obciążenia Syndyka kosztami badania sprawdzającego, w sytuacji gdy nie wskazano w sposób jednoznaczny jakich warunków ustawowych nie spełnia badany automat. Tak postawiony zarzut jest nietrafny. Treść art. 23b ust. 5 u.g.h. jest jednoznaczna i stanowi, że koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot, jeżeli w jego wyniku zostanie stwierdzone, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem skargi kasacyjnej, że w ramach postępowania w sprawie kosztów badania sprawdzającego ocenie powinien podlegać techniczny charakter nienotyfikowanych przepisów u.g.h.
W ocenie Sądu II instancji takie stanowisko jest nietrafne, gdyż w postępowaniu w sprawie kosztów badania sprawdzającego istota sprawy sprowadza się do ustalenia prostego faktu, czyli tego, że badanie zostało przeprowadzone, a jego efekt wykazuje niezgodność automatu z przepisami prawa.
Z tych powodów oraz ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.