Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 149/14, pozostawił bez rozpatrzenia skargę [...] na informację M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
"[...] (dalej: Spółka lub Skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do skargi dołączono następujące dokumenty: kopię niepodpisanego wniosku o dofinansowanie z dnia [...] lutego 2012 r., kopię pisma MJWPU z dnia [...] listopada 2013 r. o numerze [...] wraz z kopiami dwóch kart oceny merytorycznej, kopię niepodpisanego protestu z dnia [...] listopada 2013 r., kopię pisma MJWPU z dnia [...] grudnia 2013 r. o numerze [...], kopię wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 września 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 1504/12 wraz z dokumentacją odnoszącą się do tego postępowania. Załączone dokumenty zostały opatrzone pieczęcią "za zgodność z oryginałem", pieczęcią imienną Prezesa Zarządu [...]oraz podpisane.
Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Spółka została wezwana do uzupełnienia braków skargi poprzez wniesienie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii kompletnej dokumentacji w sprawie, obejmującej:
- a) informację o wynikach oceny projektu, tj. pismo MJWPU z dnia [...] czerwca 2013 r. o numerze [...];
- b) informację o wynikach oceny projektu, tj. pismo MJWPU z dnia [...] listopada 2013 r. o numerze [...];
- c) wniesiony protest z dnia [...] listopada 2013 r.;
- d) informację o wynikach oceny projektu, tj. pismo MJWPU z dnia [...] września 2013 r. o numerze [...].
Do skargi załączono kopie wskazanych dokumentów, które zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez Prezesa Zarządu [...], bez wykazania, że jest ona osobą uprawnioną do uwierzytelniania dokumentów zgodnie z art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. dalej: p.p.s.a.), tj. jako notariusz albo występujący w sprawie pełnomocnik strony będący adwokatem lub radcą prawnym.
W dniu [...] lutego 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo Spółki w którym wskazano, iż żądane dokumenty zostały już złożone ze skargą, jednakże z ostrożności Spółka przesyła je ponownie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawiając powyższą skargę bez rozpatrzenia wskazał, że pojęcie "kompletnej dokumentacji" zostało zdefiniowane w przepisach art. 30c ust. 2a i 2b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., zwanej dalej: "u.z.p.p.r.") dodanych na mocy ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2013 r., poz. 714). W myśl art. 30c ust. 2a u.z.p.p.r. kompletna dokumentacja obejmuje:
- 1) wniosek o dofinansowanie,
- 2) informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 30a ust. 3,
- 3) wniesiony protest,
- 4) informację, o której mowa w art. 30b ust. 9 albo art. 30i pkt 1
- - wraz z ewentualnymi załącznikami.
Jednocześnie, zgodnie z art. 30c ust. 2b uz.p.p.r., kompletna dokumentacja jest wnoszona w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii. Wymienione wyżej dokumenty winny stanowić oryginały, bądź też kopie, jednakże kopie uwierzytelnione. Przepis art. 30e u.z.p.p.r. nie wymienia jako wyłączonego art. 48 § 3 i 4 p.p.s.a., zgodnie z którym zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym, zaś zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym - ma charakter dokumentu urzędowego. Regulacja ta może znaleźć odpowiednie zastosowanie w sprawie ze skargi wnoszonej w trybie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skoro nie jest sprzeczna z celem tej ustawy, a wprost przeciwnie – może sprzyjać realizacji szybkości postępowania sądowego.
W ocenie Sądu I instancji skarżąca wniosła skargę niekompletną, która nie wypełnia wszystkich wymogów formalnych, co skutkowało pozostawieniem jej bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 2 w związku z art. 30c ust 6 u.z.p.p.r Skarżąca wniosła skargę, do której załączyła dokumentację, która stanowiła kopie dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałami przez Prezesa Zarządu [...]. Jednakże kopie przedłożonych dokumentów pochodzących od MJWPU, potwierdzone za zgodność przez osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki, ale niebędącą notariuszem, bądź występującym w sprawie adwokatem czy radcą prawnym, nie mogą zostać uznane za spełniające warunki, o których mowa w omawianym przepisie art. 30c ust. 2b u.z.p.p.r.
[...] złożyła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W petitum pisma Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy, polegające na zobowiązaniu do załączenia dokumentów przesłanych w toku postępowania drogą elektroniczną i zobowiązując stronę do złożenia ich oryginałów, bądź kopii uwierzytelnionych przez notariusza, adwokata, czy radcę prawnego, co było nie możliwe do spełnienia. Nie wypełnienie żądania Sądu I instancji spowodowało pozostawienie skargi bez rozpoznania i uniemożliwiło kontrole sądową prawidłowości postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że korespondencja z organem w toku postępowania prowadzona była drogą elektroniczną. Stąd niemożliwym było wypełnienie zobowiązania Sądu I instancji do przedłożenia dokumentacji w oryginale lub uwierzytelnionej kopii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W związku z treścią i sposobem sformułowania wniesionej w rozpoznawanej sprawie skargi kasacyjnej, należy wskazać na postawione przez ustawodawcę wymogi w tym zakresie.
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna odpowiadać określonym wymaganiom formalnym i materialnym. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymagania ogólne, przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46 oraz art. 47 p.p.s.a. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy: oznaczyć sąd, do którego jest skierowana; podać imię i nazwisko lub nazwę stron; ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczyć rodzaj pisma; zamieścić osnowę skargi kasacyjnej; zamieścić podpis autora skargi, wymienić załączniki; oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń. Ponadto do skargi kasacyjnej należy dołączyć: pełnomocnictwo, odpis lub odpisy skargi kasacyjnej oraz odpisy załączników.
Skarga kasacyjna powinna spełniać także wymagania szczególne, stanowiące o jej istocie. Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny - poza kwestią nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej zawartej w skardze kasacyjnej oraz może uwzględnić taką skargę tylko w ramach wniosku w niej zawartego: o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Innymi słowy, brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia rozpoznanie sprawy (por. postanowienie SN z 6 grudnia 1996 r., II UKN 24/96, OSNAP i US 1997 r., nr 13, poz. 242). Wspomniany brak nie może zostać uzupełniony w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż tryb ten dotyczy wymogów wymienionych w art. 46 i 47 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę, że są to wymogi "przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym", tryb ten w odniesieniu do skargi kasacyjnej może być poprzez art. 193 p.p.s.a. stosowany wyłącznie w razie niespełnienia wymogów wymienionych w pierwszej części art. 176 p.p.s.a., tzn. w części znajdującej się przed spójnikiem "oraz".
Dodatkowo należy zauważyć, że wobec przymusu adwokackiego, ustanowionego w art. 175 p.p.s.a., skargę kasacyjną sporządzają profesjonaliści, od których można wymagać właśnie szczególnej staranności i profesjonalizmu. Wzywanie ich o uzupełnienie braków w zakresie konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej nie jest zatem konieczne ani celowe.
Stosownie natomiast do art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m. in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wielokrotnie w orzecznictwie NSA podkreślano, że Sąd nie może domyślać się argumentacji, czy intencji strony skarżącej. Określenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie powinno zatem obejmować wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone przez Sąd I instancji oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało. Uwzględniając zatem treść przepisu art. 176 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że zarzut "niewłaściwej kontroli legalności" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego, albo zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany, zaś w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisów postępowania wykazanie i wyjaśnienie potencjalnego wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną dąży do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien więc zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Nie zmienia takiej konkluzji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1), na gruncie której sformułowano tezę o konieczności rozpoznania także tych zarzutów, które nie w pełni poprawnie powołują się na zastosowanie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawnych. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż nawet stosunkowo liberalne podejście do sposobu wskazywania i uzasadniania zarzutów z punktu widzenia faktycznie zachodzących rozumowań w procesach stosowania prawa przez sąd pierwszej instancji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zarzuty te zostały sformułowane i zindywidualizowane co do przepisu lub przepisów, które w ocenie autora skargi kasacyjnej zostały naruszone.
Skarga kasacyjna niespełniająca powyższych wymagań, mających charakter wymogów materialnych, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna na gruncie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a. Niespełnienie wymogów materialnych jest bowiem wskazaną w ostatnim z przywołanych przepisów "inną przyczyną" (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 439, a także s. 425 i 428).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że jakkolwiek skarga kasacyjna została wniesiona w terminie i została sporządzona przez adwokata, to jednak nie odpowiada ona wymaganiom, których spełnienie jest konieczne do przyjęcia, że jest ona dopuszczalna. Stosownie bowiem do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytaczać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, co oznacza wskazanie w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego lub przepisów o postępowaniu, których naruszenia dopuścił się sąd wydając zaskarżone orzeczenie. Skarga kasacyjna, w której nie zostały przytoczone podstawy kasacyjne przez wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 176 i 180 p.p.s.a. (por.: postanowienie NSA z dnia 11 marca 2005 r., GSK 1450/04). Autor skargi kasacyjnej nie sformułował w niej żadnego przepisu, który został naruszony przez Sąd I instancji, co jest, jak już wyżej wskazano, jednym ze szczególnych wymagań skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu pisma profesjonalny pełnomocnik skupił się na niemożliwości załączenia oryginałów żądanych przez Sąd I instancji dokumentów albowiem cała korespondencja z organem prowadzona była drogą elektroniczną.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną. mając na względzie art. 176 i art. 180 p.p.s.a., w związku z art. 30e u.z.p.p.r.
Zwrot uiszczonego wpisu sądowego znajduje uzasadnienie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r.