Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. objętym skarga kasacyjną wyrokiem oddalił skargę R. O. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
w dniu 9 listopada 2007 r. skarżący złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Cz. wniosek o przyznanie płatności w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013.
Po dwukrotnym wezwaniu skarżącego przez organ od usunięcia braków wniosku, pismem z dnia 29 stycznia 2009 r. Agencja poinformowała skarżącego o odmowie przyznania mu wnioskowanej pomocy. W motywach podniesiono, że skarżący nie spełniał warunków określonych w § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm., dalej: rozporządzenie z 17 października 2007 r.).
Skarżący nie dostarczył poprawnie i właściwie sporządzonych dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa oraz niepoprawnie, niezgodnie z instrukcją wypełnił wniosek. Organ wskazał, w odniesieniu do dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa, że niewłaściwie sporządzone były umowy dzierżawy działek, gdyż jak wynikało z wypisu z rejestru gruntów zgłoszone działki były przedmiotem współwłasności kilku osób zaś umowy dzierżawy zawarte były tylko z jedną z tych osób. W zakresie nieprawidłowego wypełnienia wniosku organ zauważył, że w Sekcji VII wniosku skarżący podał błędną kwotę pomocy, natomiast w Formularzu III.A jedna z działek określona została jako działka krótkoterminowa podczas gdy była ona objęta dzierżawą długoterminową.
Rozpoznając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. poinformował skarżącego, że nie dostrzeżono naruszenia prawa.
Sąd I instancji oddalając skargę na rozstrzygnięcie organu z dnia 29 stycznia 2009 r. wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 4 rozporządzenia z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, organ zobligowany jest do dwukrotnego wezwania wnioskodawcy w celu usunięcia dostrzeżonych uchybień. Skarżący, wobec stwierdzenia przez organ nieprawidłowości i braków wniosku, był dwukrotnie wzywany do ich usunięcia pismami z dnia 23 września 2008 r. i 17 listopada 2008 r. Dostarczona przez skarżącego dokumentacja nie pozwoliła jednak na pozytywną weryfikacje wniosku.
W ocenie Sądu I instancji organ trafnie stwierdził, że przedłożone przez skarżącego umowy dzierżawy dotyczące trzech działek były bezskuteczne z uwagi na ich zwarcie tylko z jednym ze współwłaścicieli tych działek. Ponadto na dzień wydania rozstrzygnięcia nie było formalnej zgody pozostałych współwłaścicieli na zawarcie tych umów. Sąd I instancji wskazał w tym zakresie, że zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zwykły zarząd potrzebna jest zgoda pozostałych współwłaścicieli. Oddanie w długoletnią dzierżawę osobie trzecie bez zgody pozostałych współposiadaczy, jako czynność przekraczająca zwykły zarząd, jest czynnością bezskuteczną. W efekcie skarżący nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości objętych wnioskiem.
Sąd zauważył przy tym, że wadliwe umowy dzierżawy złożone zostały po drugim wezwaniu skarżącego do usunięcia braków wniosku, wobec czego trzecie wezwanie naruszałoby zasadę określoną w § 14 ust. 4 rozporządzenia z 17 października 2007 r. Sąd podzielił również stanowisko organów odnośnie błędnego wypełnienia przez skarżącego wniosku w zakresie Sekcji VII i Formularza III.A.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).
Skargą kasacyjną R. O. zaskarżył wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 14 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 5 rozporządzenia z 17 października 2007 r. poprzez ich błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie.
Podnosząc ten zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosła o jej oddalenie jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.
Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.
Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzut dotyczące naruszenia prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 14 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 5 rozporządzenia z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 poprzez ich błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie, uznał go za niezasadny. Przypomnieć należy, że § 14 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia z 17 października 2007 r. stanowi, że: "Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie:
- 2) wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy."
Natomiast ust. 5 § 14 tegoż rozporządzenia przesądza, że: "Jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio."
Po pierwsze należy zaakcentować, iż skarżący kasacyjnie w swojej skardze nie sformułował żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procesowych, co oznacza, iż stan faktyczny ustalony w tej sprawie przez organy administracji oraz zaaprobowany przez Sąd I instancji nie został podważony. Słusznie zatem przyjął Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma § 14 ust. 4 rozporządzenia z 17 października 2007 r., który obliguje organ do dwukrotnego wezwania wnioskodawcy w celu usunięcia stwierdzonych braków. W analizowanej sprawie wstępna weryfikacja wniosku skarżącego o przyznanie pomocy wykazała nieprawidłowości i braki. W związku z tymi faktami organ administracji dwukrotnie pismami z dnia 23 września 2008 r. i ponownym z dnia 17 listopada 2008 r. wzywał skarżącego do usunięcia tych braków. Pomimo tychże wezwań dostarczona przez skarżącego dokumentacja nie dała możliwości organowi na pozytywną weryfikacje wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy.
W piśmie z dnia 29 stycznia 2009 r. o odmowie przyznania pomocy organ administracji zasadnie wskazał, że przedstawione przez skarżącego umowy dzierżawy działki o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...] i [...] są bezskuteczne, ponieważ jak wynika z załączonych wypisów z rejestru gruntów działki te są przedmiotem współwłasności kilku osób, tymczasem umowy dzierżawy zawarte zostały tylko z jedną z nich. Jak podkreślił Sąd I instancji na dzień wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie przez organ administracji – brak było formalnej zgody pozostałych współwłaścicieli na zawarcie tych umów. Oceniając tę okoliczność zasadnie zatem Sąd I instancji przywołał treść art. 199 Kodeksu cywilnego.
Nadto wadliwie sporządzone umowy zostały złożone przez skarżącego dopiero w efekcie drugiego wezwania do usunięcia braków, zatem zasadnie organy przyjęły, co zaakceptował słusznie Sąd I instancji wezwanie po raz trzeci byłoby sprzeczne z unormowaniami zawartymi we wskazanym § 14 ust. 4 pkt 2) i ust. 5 rozporządzenia z 17 października 2007 r. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach PROW na lata 2007-2013, grunty rolne będące w posiadaniu zależnym wnioskodawcy mogą być uwzględnione w projekcie pod warunkiem złożenia pisemnej umowy, określającej tytuł prawny do tych nieruchomości. Tymczasem skarżący braki w tym zakresie sanował dopiero załączając zmodyfikowane umowy dzierżawy wraz z pismem z dnia 8 lutego 2009 r.
Nadto jak podkreślił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – organ trafnie w piśmie z dnia 29 stycznia 2009 r. o odmowie przyznania pomocy wskazał na błędne wypełnienie pola wniosku o przyznanie pomocy, tj. w sekcji VII, formularzu III A. Dodatkowo należy podkreślić, iż wnioskodawca w swoim wniosku złożył oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia z 17 października 2007 r.
W kontekście tego zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 14 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 5 rozporządzenia z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 poprzez ich błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.