Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5051/16

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 302/16 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 lutego 2016 r. o nałożeniu na J. T. kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

W dniach od [...] marca 2014 r. do [...] kwietnia 2014 r., przeprowadzona została kontrola przestrzegania przepisów o transporcie drogowym w przedsiębiorstwie J. T.... T. [...], S. Kontroli podlegało spełnienie przez firmę obowiązków wynikających z uregulowań ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d.), przestrzeganie przepisów ruchu drogowego (Prawo o ruchu drogowym Dz. U. 2014 r., poz. 1137 ze zm.); przestrzeganie przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców uregulowanych w: ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, przestrzeganie przepisów określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE.

W chwili kontroli strona posiadała licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, ważną od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] lipca 2015 r. W okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniała średnio 43 kierowców, a kontrolą objęto okres od [...].03.2013 r. do [...].03.2014 r.

Stwierdzone w toku kontroli uchybienia opisane zostały w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2014 r. Stanowiły one podstawę do wszczęcia przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wobec J. T. postępowania administracyjnego, a następnie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia opisane w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym:

1. - lp. 5.1 przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (łączna wysokość kary: 1.100 zł),
2. - lp. 5.2 przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; o czas powyżej 15 minut do 30 minut i za każde następne rozpoczęte 30 minut (łączna wysokość kary: 2.050 zł),
3. - Ip. 5.3 skrócenie dziennego czasu odpoczynku; o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (łączna wysokość kary: 6.700 zł),
4. - lp. 5.4 skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku; o czas do jednej godziny, za każdą następną rozpoczętą godzinę (łączna wysokość kary: 20.750 zł),
5. - lp. 5.6 przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni; o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin i za każdą następną godzinę (łączna wysokość kary: 100 zł),
6. - lp. 6.3.7 nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu; za każdy dzień (łączna wysokość kary: 30.500 zł),

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. organ I instancji nałożył na stronę z tytułu stwierdzonych podczas kontroli naruszeń karę pieniężną w łącznej wysokości 61.200 zł, którą na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, ograniczył do kwoty 20.000,00 zł.

Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r., którą, uchylił w całości decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł. Przyczyną uchylenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego rozstrzygnięcia organu I instancji było dokonanie odmiennej oceny materiału dowodowego sprawy w zakresie stwierdzonego naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym tj.: skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny, za każdą następną rozpoczętą godzinę. Organ odwoławczy uznał, że za powyższe naruszenie łączna kara, jak powinna być nałożona na skarżącego to 10.700 zł, zamiast określonej w decyzji organu I instancji kwoty: 20.750 zł. Wysokość kar za pozostałe uchybienia stwierdzone w protokole kontroli z dnia 11 kwietnia 2014 r. nie uległa zmianie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył zatem na skarżącego z tytułu stwierdzonych podczas kontroli naruszeń karę pieniężną w łącznej wysokości 51.150 zł, którą na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, ograniczył do kwoty 20.000,00 zł.

Za niezasadny organ uznał między innymi zarzut naruszenia art. 78 § 1 K.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia czynności dowodowej mającej istotne znaczenie dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i bezpodstawne odrzucenie wniosku o przesłuchanie kierowcy A. D.. Organ odwoławczy stwierdził, że naruszenia dotyczące tego kierowcy wynikają z materiału dowodowego sprawy, a strona podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazała wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez A. D. za okres od [...].09.2013 r. do [...].10.2013 r. czyli za 61 dni, co stanowi naruszenie opisane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w lp.6.3.7 i jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500,00 zł za każdy dzień. Naruszenie to dotyczy dokumentów, które powstają w trakcie wykonywania przewozów drogowych. GITD zaznaczył, że gdyby przedsiębiorca regularnie wywiązywał się ze swoich obowiązków, to nawet przy absolutnym braku współpracy ze strony kierowcy - w momencie rozwiązania umowy - brakujące dane obejmowały by okres maksymalnie 28 dni.

Skoro zatem w dokumentacji strony brak jest danych o 61 dniach pracy kierowcy, oznacza to, że przedsiębiorca nie wykonywał ciążących na nim obowiązków. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy A. D. nie wniosłoby nowych faktów dotyczących zaistnienia naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że kary pieniężne za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym są nakładane w drodze decyzji administracyjnej, a zatem brak jest podstawy prawnej, z której wynikałby obowiązek uwzględnienia przez organ I instancji oraz organ odwoławczy ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd powszechny w postępowaniu karnym, prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego. Zdaniem GITD rozstrzygnięcie sądu zapadłe w postępowaniu karnym nie ma charakteru wiążącego dla organu II instancji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym.

Organ odwoławczy biorąc pod uwagę wykazane naruszenia stwierdził, że obrazują one braki w organizacji pracy przedsiębiorstwa i kontroli kierowców, a nie wystąpienie okoliczności wyjątkowych niezależnych od przedsiębiorcy, które mogłyby stanowić podstawę uwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za te naruszenia. Przedsiębiorca ma wpływ na powstanie naruszeń związanych z regulacjami rozporządzenia 3821/85 oraz rozporządzenia 561/06 bowiem zakres tych regulacji został wskazany jako obowiązek nadzoru z jego strony, w szczególności poprzez wydawanie odpowiednich poleceń kierowcy i przeprowadza regularnych kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym wyrokiem uwzględnił skargę.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zarówno w toku postępowania kontrolnego, jak również postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., skarżący nie kwestionował ustaleń i wyliczeń dokonanych przez organy obu instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Zarzucał jednak, że w przypadku uchybienia sankcjonowanego karą określoną w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy, tj. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w odniesieniu do kierowcy A. D., organ winien uwzględnić okoliczność, iż brak dokumentów spowodowany był celowym działaniem kierowcy, który po rozwiązaniu umowy o pracę odmówił przekazania karty kierowcy dla sczytania danych. Tymczasem, mimo wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z zeznań tego kierowcy, organ odstąpił od dokonania takiej czynności, uznając, że nie ma ona istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zdaniem WSA organy rozpoznające sprawę dopuściły się uchybień w zakresie ustalenia faktów, na podstawie których dokonano typizacji naruszenia przepisów prawa materialnego przez przedsiębiorcę i uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu, organy administracji bezzasadnie odmówiły skarżącemu przesłuchania wskazanego kierowcy stojąc na stanowisku, że jego przesłuchanie nie wniosłoby nowych faktów dotyczących zaistnienia naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę. Tymczasem skarżący nie kwestionował wskazanych przez organy naruszeń, jednak zmierzał do wykazania, że w stosunku do niego winien mieć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a więc wskazania zaistnienia przesłanek zwalniających go jako przedsiębiorcę od odpowiedzialności za ich zaistnienie.

Z wyjaśnień skarżącego i z akt sprawy wynika, że skarżący, z niezależnych od niego przyczyn, nie był w stanie okazać danych cyfrowych kierowcy A.D. i w dniu rozpoczęcia kontroli inspektorzy zostali poinformowani, iż firma nie dysponuje danymi cyfrowymi tego jednego kierowcy, który w dniu [...] października 2013 r. wypowiedział stosunek pracy i odmówił przekazania własnej karty w celu pobrania danych. Skarżący podkreślał przy tym, że organ wytypował do kontroli nazwiska 10 kierowców, z czego nie zostały przekazane organowi dokumenty dotyczące tylko tego jednego kierowcy – A. D., który zatrudniony był w firmie... J. T. w okresie od [...] lipca 2012 r. do [...] października 2013 r., a od sierpnia 2013 r. współpraca z tym kierowcą znacznie się pogorszyła. Pismami z dnia [...] listopada 2013 r. i dnia [...] listopada 2013 r. przedsiębiorca wzywał kierowcę do udostępnienia danych z posiadanej karty kierowcy.

W odpowiedzi A. D. przesłał wiadomość, że dane sczytał w obecnej firmie i jest w posiadaniu pliku zawierającego dane za okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] października 2013 r. (a więc za okres wymagany przez kontrolujących), lecz ich skarżącemu nie przekaże. W związku z otrzymaną od kierowcy odpowiedzią, w dniu [...] lutego 2014 r. pełnomocnik firmy... złożył doniesienie o możliwości popełnienia przez A. D. przestępstwa z art. 268 § 2 kk. tj. niszczenie, uszkadzanie, usuwanie lub zmiana zapisu istotnej informacji albo udaremnienie lub znaczne utrudnienie osobie uprawnionej zapoznanie się z nią. W dniu [...] czerwca 2014 r. prokurator sporządził przeciwko A.D. akt oskarżenia i wniósł go do Sądu Rejonowego w O..

Skarżący podkreślił jednocześnie, że do chwili obecnej sprawa nie została przez Sąd rozpoznana. Zaznaczył przy tym, że do chwili pogorszenia stosunków z kierowcą nigdy nie było problemu z uzyskaniem dostępu do danych zapisanych na jego karcie. Skarżący podniósł, że nie bez znaczenia jest również okres, jaki Inspekcja Transportu Drogowego wybrała do kontroli (od [...].09.2013 r. do [...].10.2013 r.), gdyż są to ostatnie dwa miesiące pracy A. D., za które nie pozwolił pobrać danych z karty, a sama kontrola podjęta została na skutek skargi tego kierowcy.

W ocenie strony, kierowca doskonale zdawał sobie sprawę, że jeżeli nie udostępni karty w celu pobrania danych i złoży jednocześnie skargę, to narazi pracodawcę na zarzut nieokazania do kontroli danych cyfrowych. We wszystkich pismach kierowanych do pracodawcy w okresie od drugiej połowy sierpnia 2013 r. kierowca nie ukrywał chęci ukarania firmy. Sąd I instancji uznał też, że organy nie powinny pomijać okoliczności, że przeciwko wskazanemu kierowcy toczy się postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 268 par. 3 k.k. (tj. działania na szkodę firmy), i przyjmować, że ta sprawa pozostaje bez istotnego wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy.

W świetle powyższych okoliczności należało uznać, iż w zakresie naruszenia opisanego w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ naruszył obowiązek podejmowania wszelkich kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7 K.p.a. - oczywiście przy uwzględnieniu wspomnianej specyfiki postępowania w przedmiocie wymierzenia kar na podstawie art. 92a, wymagającej od podmiotu zajmującego się transportem inicjatywy dowodowej), zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i 80 K.p.a.). Powołane przyczyny sąd uznał już za wystarczające do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i na zasadzie art. 174 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1311 ze zm., dalej" p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie:

1. 1. przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt T lit. c), art. 133 § 1 i art. 11 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1274 ze zm., dalej zwany k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ administracji dopuścił się naruszenia powyższych przepisów, gdyż pomimo wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy A. D. organ odstąpił od dokonania takiej czynności, uznając, że nie ma ona istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, co w ocenie WSA doprowadziło do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie zaistnienia przyczyn wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. (tj. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu) oraz pominięcie okoliczności prowadzenia sprawy karnej wobec osoby A.D. przed Sądem Rejonowym w O. w związku z brakiem wydania przedmiotowej dokumentacji (danych cyfrowych) stronie, podczas gdy postępowanie organów w kontekście nałożenia kary pieniężnej było prawidłowe, doprowadziło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, organ omawiając przedmiotowe naruszenie dokładnie wskazał, iż strona nie przedstawiła do kontroli wymaganych dokumentów w postaci danych cyfrowych ww. kierowcy za okres od dnia [...].09.2013 r. do dnia [...].10.2013 r. (vide: strona 18, akapit 4 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego), przy czym wątpliwości nie może budzić fakt, iż w kwestii przesłuchania kierowcy A. D. organ I instancji wydał stosowne postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia tego wniosku dowodowego, podobnie organ odwoławczy słusznie w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, iż dopuszczenie tego wniosku nie wniosłoby nowych faktów dotyczących zaistnienia naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. zasadnie argumentując, iż przedsiębiorca nie okazał danych ww. kierowcy za okres łącznie 61 dni, natomiast strona zobowiązana była do terminowego wczytywania danych tego kierowcy na podstawie obowiązujących przepisów co 28 dni i gdyby przedsiębiorca wywiązywał się regularnie ze swych obowiązków to nawet przy absolutnym braku woli współpracy ze strony kierowcy brakujące dane obejmowałyby jedynie 28 dni, a jakie to zaniechanie ze strony przedsiębiorcy (przy terminowym wczytywaniu danych cyfrowych) w efekcie wykluczało możliwość wyłączanie odpowiedzialności strony na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (vide: strona 20, akapit 1 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego), co więcej w sprawie kierowcy A. D. do chwili wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy nie zapadł żaden wyrok (jak zauważa sam WSA sprawa nie została przez Sąd rozpoznana - strona 15 in fine skarżonego wyroku), natomiast organ związany terminami rozpoznania sprawy nie mógł "oczekiwać" na wyrok wobec kierowcy, gdyż z uwagi na 2 letni okres przedawnienia o jakim mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. niniejsze postępowanie wszczęte protokołem kontroli z dnia 10.04.2014 r. musiałoby zostać umorzone już w dniu 10.04.2016 r., natomiast ewentualne związanie dotyczyłoby jedynie ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku skazującym, wobec czego zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne, rzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego orzeczenia, natomiast organ w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec strony pouczył skarżącego m.in. o treści art., 92c u.t.d. oraz możliwości wykazania zawartych tam okoliczności egzoneracyjnych i uwolnienia się od odpowiedzialności, czego skarżący nie uczynił, a do czego organ odniósł się w uzasadnieniu uchylonej decyzji (Vide: strona 21 in fine i kolejna uzasadnienia decyzji organu odwoławczego);
2. 2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414), zwanej dalej także u.t.d., poprzez jego niewłaściwą interpretację przejawiającą się w dopuszczeniu możliwości ewentualnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, wobec okoliczności braku przedłożenia dokumentacji podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, pouczenia strony o treści przedmiotowego przepisu w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec strony, gdzie pouczono skarżącego m.in. o treści ww. przepisu oraz możliwości wykazania zawartych tam okoliczności egzoneracyjnych i uwolnienia się od odpowiedzialności, czego skarżący nie uczynił, a do czego organ odniósł się w uzasadnienia uchylonej decyzji (vide: strona 21 in fine i kolejna uzasadnienia decyzji organu odwoławczego), przy czym ciężar wykazania okoliczności egzoneracyjnych wskazanych w rzeczonym przepisie spoczywa na stronie postępowania, co także nie budziło wątpliwości Sądu I instancji (strona 22, akapit 1 i 2 skarżonego wyroku WSA), natomiast w kwestii przesłuchania kierowcy A. D. organ I instancji wydał stosowne postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia tego wniosku dowodowego, podobnie organ odwoławczy słusznie w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, iż dopuszczenie tego wniosku nie wniosłoby nowych faktów dotyczących zaistnienia naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. (w postaci nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu) słusznie argumentując, iż przedsiębiorca nie okazał danych ww. kierowcy za okres łącznie 61 dni, natomiast strona zobowiązana była do terminowego wczytywania danych tego kierowcy na podstawie obowiązujących przepisów co 28 dni i gdyby przedsiębiorca wywiązywał się regularnie ze swych obowiązków to nawet przy absolutnym braku woli współpracy ze strony kierowcy brakujące dane obejmowałyby jedynie 28 dni, a jakie to zaniechanie ze strony przedsiębiorcy (przy terminowym pobieraniu danych cyfrowych) w efekcie wyklucza możliwość wyłączanie odpowiedzialności strony na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (vide: strona 20, akapit 1 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego).

W związku z powyższym wniósł o wyznaczenie rozprawy i rozpoznanie przedmiotowej skargi na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie uchylenie; zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

1. 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W rozpoznawanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. Jednakże istota tych zarzutów polegała na twierdzeniu, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, uchylając zaskarżone decyzje, pomimo że działanie organów obu instancji odpowiadało regułom wynikającym z art. 7, art. 77 §1, art. 78 § 1 i 2 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm. (powoływana jako k.p.a.). Stanowiska strony wnoszącej skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.

Na wstępie należy przypomnieć, że w myśl art. 92b ust. 2 u.t.d., za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.

Stosownie zaś do treści art. 92c ust. 1 pkt 1) u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć."

W rozpoznawanej sprawie organy, pomimo obowiązku przeprowadzenia w każdej sytuacji postępowania wyjaśniającego zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, nie ustrzegły się błędów w odniesieniu do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w którym skarżący powoływał się na – nie uwzględnione przez organy – okoliczności związane z możliwością uznania kierowcy – w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym – winnym działania na niekorzyść przedsiębiorcy, będącego jego pracodawcą.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić należy się w tym zakresie z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, iż organy obu instancji stosując się do zasad wynikających z art. 7, 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 i 80 k.p.a. zobowiązane były w sposób wnikliwy zbadać okoliczności sprawy, sięgając również po dowody wnioskowane przez stronę. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie pozwoliłoby na stwierdzenie, że organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Dałoby tym samym podstawę do rzetelnej oceny co do zaistnienia podstaw umorzenia. Nie odpowiada powołanym standardom postępowania przyjęcie przez organ in abstracto, że przedsiębiorca jest zobowiązany do regularnego wywiązywania się ze swoich obowiązków. Założenie to, dokonane przez organ odwoławczy z pominięciem ustaleń poczynionych w postępowaniu karnym, którego przedmiotem było działanie przez kierowcę na szkodę przedsiębiorcy i przywłaszczenie przez kierowcę należących do pracodawcy wykresówek, prowadzi do mylnego przekonania, że w żadnym przypadku popełnienie przestępstwa polegającego na odmowie udostępniania wykresówek - niezależnie od okoliczności popełnienia przestępstwa - nie mogłoby świadczyć o zaistnieniu podstawy do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za powstanie naruszenia, przewidzianej w w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Stanowiłoby to niczym nieuzasadnione wyłączenie zastosowania powołanej regulacji, która z założenia służyć ma wyłączeniu odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy w sytuacji, gdy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela więc stanowisko Sądu I instancji, iż w analizowanej sprawie organ nie zebrał i nie ocenił w sposób właściwy i wyczerpujący materiału dowodowego sprawy, naruszając tym samym przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przekładające się na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z naruszeniem przez organy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a., uznając, iż przyjęty przez organy orzekające w sprawie stan faktyczny pozostaje niewystarczający dla stwierdzenia, że skarżący dokonał naruszenia obowiązujących norm transportu drogowego.

Uznając zatem zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej za pozbawione usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.