Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1357/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujący stan sprawy:
M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2009 r. kontrolę w przedsiębiorstwie M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U.P. "M.". Kontrolą objęty był okres od [...] stycznia 2009 r. do [...] maja 2009 r. W wyniku tej kontroli stwierdzono naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców, a w szczególności nie okazano wykresówek za dni robocze, podczas których kierowca wykonywał przewozy drogowe na rzecz kontrolowanego przedsiębiorstwa w okresie objętym kontrola oraz ewentualnych zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za przedmiotowe dni, a w szczególności brak 104 szt. wykresówek kierowcy M. M., 104 szt. wykresówek kierowcy S. K., 104 szt. wykresówek kierowcy R. D., 104 szt. wykresówek kierowcy S. P., 104 szt. wykresówek kierowcy J. P., 104 szt. wykresówek kierowcy K. P., 104 szt. wykresówek kierowcy M. M., 104 szt. wykresówek kierowcy J. Sz. Ponadto nie okazano dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.
W toku postępowania administracyjnego przesłuchano właściciela przedsiębiorstwa M. M., który zeznał, iż przedmiotowe wykresówki zostały zniszczone przez powódź, która miała miejsce w D. w dniach 22 i 23 sierpnia 2009 r. Jak zeznał M. M. w czasie powodzi zalane zostało pomieszczenie, w którym znajdowały się przedmiotowe wykresówki, a następnie w trakcie usuwania skutków zostały one wyrzucone wraz z innymi dokumentami i rzeczami na śmietnik. Ponadto zeznał, iż w okresie objętym kontrolą kierowcy pracowali pięć dni w tygodniu, natomiast soboty, niedziele i święta były dniami wolnymi od pracy. Organy kontroli ustaliły ponadto, że przedsiębiorstwo dysponowało licencją nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, do której było zgłoszone sześć pojazdów ciężarowych.
Decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. M. Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. M. karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.).
Na kwotę tę składały się następujące kary: - Lp. 11.4.1 – za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień 500 zł. Organ wskazał, iż nie okazano 936 wykresówek, co w konsekwencji dało karę 468 000 zł, - Lp. 1.8.1 – wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne – 500 zł, tego typu naruszeń organ stwierdził 7 co w konsekwencji dało łączną karę 3 500 zł.
Organ wskazał, że łączna suma kar za podane naruszenia wyniosła 471 500 zł, jednakże z uwagi na treść art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nałożoną karę ograniczono do 30 000 zł.
W uzasadnieniu organ uznał za zbędne przeprowadzanie dowodu z zeznań świadków, gdyż zebrane w trakcie kontroli dowody i ustalenia są jednoznaczne. Organ wskazał, iż w postępowaniu z zakresu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym organy ustalają jedynie czy doszło do naruszenia tych przepisów i w przypadku stwierdzenia tych naruszeń po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania M. M., który kwestionował decyzję I instancji w zakresie kary za nieokazanie wykresówek bądź dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i wysokość kary pieniężnej obliczył zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy wskazał, że doszło do naruszenia lp. 1.8 ust 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 11.4 ust. 1 załącznika.
Odnosząc się do pierwszego z naruszeń organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący w toku kontroli nie okazał dokumentacji pracy kierowcy, tj. kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, które okresem ważności obejmowałyby w całości okres objęty kontrolą. Mając na względzie dyspozycję lp. 1.8 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wskazał, iż łączna kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia winna wynosić 500 złotych, niezależnie od liczby kierowców, w stosunku do których nie dopełniono obowiązku kierowania na badania lekarskie oraz psychologiczne.
Odnosząc się natomiast do drugiego z naruszeń organ podkreślił, iż bezspornym faktem jest, iż w trakcie prowadzonej kontroli nie okazano żadnej wykresówki kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorstwa, ponadto nie okazano żadnej innej ewidencji czasu pracy kierowców dokumentującej kontrolowany okres w postaci kart urlopowych, zwolnień lekarskich oraz zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu.
Organ wskazał, że art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym ma zastosowanie jedynie do naruszeń stwierdzonych podczas kontroli drogowej. Nie ma też zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy, bowiem przedsiębiorca nie uwolnił się od odpowiedzialności za niokazanie wykresówek. Organ podkreślił, iż M. M. o mającej odbyć się kontroli został poinformowany zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2009 r., w tym o obowiązku przygotowania dokumentacji do kontroli – wykresówek oraz innych dokumentów w oparciu, o które ewidencjonowano czas pracy kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy. Organ odwoławczy podniósł ponadto, iż skarżący miał świadomość, że w D. wystąpiła powódź, a mimo tego w dalszym ciągu przechowywał dokumentację w piwnicy. Zdaniem organu okoliczności te trudno uznać za przejaw profesjonalnej dbałości o dokumentację firmową i uznać utratę dokumentów za okoliczność, która mogłaby wyłączyć odpowiedzialność skarżącego za brak wykresówek i dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu. W konsekwencji organ uznał, że skarżący nie wykazał, iż rzeczywiście oraz prawidłowo ewidencjonował czas pracy kierowców, a ponadto dołożył należytej staranności w przechowywaniu dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani tez przepisów procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Sąd I instancji wskazał, że organ nałożył na skarżącego karę pieniężną za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w przedsiębiorstwie i ze względu na ograniczenia zawarte w art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę w wysokości 30 000 złotych pomimo, że suma kar za stwierdzone naruszenia znacznie przekraczała tę kwotę. Sąd wskazał, iż nałożone kary pieniężne dotyczyły naruszeń związanych z nieokazaniem do kontroli 936 wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu – l.p. 11.4 załącznika oraz wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne – l.p. 1.8.1 załącznika.
Sąd wskazał, iż zarówno w postępowaniu odwoławczym jak i w skardze do Sądu, M. M. kwestionował decyzję w zakresie stwierdzonych naruszeń l.p. 11.4 załącznika do ustawy. Sąd wskazał, że okresy prowadzenia i nieprowadzenia pojazdu zarówno zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców jak i przez niego samego, ustalono wyłącznie na podstawie jego zeznań, albowiem przedsiębiorca nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ewidencję czasu pracy kierowców (list obecności, kart urlopowych, dokumentacji związanej z ewentualnymi zwolnieniami lekarskimi).
Sąd zgodził się z organem, że nieokazanie przez przedsiębiorcę ważnych w okresie objętym kontrolą badań lekarskich oraz zaświadczeń psychologicznych dotyczących zatrudnionych kierowców, stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu transportu z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne sankcjonowane karą pieniężna w wysokości 500 złotych – l.p. 1.8.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Jak wskazał Sąd w okresie objętym kontrolą obowiązek ten wynikał z unormowań zawartych, a art. 39l w związku z art. 39a, 39j oraz 39k, a w odniesieniu do samego przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe z art. 39m ustawy transport drogowy.
Również naruszenia opisane w l.p.11.4.1 załącznika, zdaniem Sądu zostały prawidłowo ustalone przez organ. W okresie objętym kontrolą przedsiębiorca winien okazać 936 wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Jak wynika z zeznań M. M. w okresie objętym kontrolą kierowcy wykonywali prace pięć dni w tygodniu, natomiast soboty, niedziele oraz święta były dniami wolnymi od pracy, prawidłowo więc organ wskazał, że przedsiębiorca powinien okazać 104 wykresówki dla każdego z dziewięciu kierowców wykonujących pracę a więc łącznie 936 wykresówek.
Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE.L 370 z 31 grudnia 1985 r.) przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, ich kopie jak również są okazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Sąd I instancji wskazał ponadto, iż skarżący M. M. w istocie nie kwestionował ustaleń dokonanych przez organ, zakwestionował natomiast prawidłowość stanowiska organu, który nie uwzględnił przepisu art. 93 ust. 7 ustawy i nie umorzył postępowania administracyjnego, albowiem zdaniem skarżącego do naruszenia przepisów doszło wskutek okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.
Sąd I instancji nie podzielił zarzutu niezastosowania do skarżącego przedsiębiorstwa art. 93 ust. 7 ustawy. Zgodnie z cytowanym przepisem art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym przepisów dotyczących nałożenia kary pieniężnej nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał, iż rzeczywiście oraz prawidłowo ewidencjonował czas pracy kierowców, a przy tym, że dołożył należytej staranności w przechowywaniu tej dokumentacji.
Powódź na którą powoływał się skarżący miała miejsce w nocy z [...] na [...] sierpnia 2009 r., o zamierzonej kontroli skarżący wiedział od [...] lipca 2009 r., tak więc pomimo tego, dokumentując zniszczenia jakich dokonała powódź, nie uprawdopodobnił nawet, że w zalanym pomieszczeniu i znajdujących się tam meblach przechowywał przedmiotowe wykresówki, Sąd podkreślił, że skarżący wiedząc o planowanej kontroli nie zadbał o udokumentowanie faktu zniszczenia i wyrzucenie wykresówek, ani też nie powiadomił organu, że doszło do zniszczenia wykresówek i zamierza je wyrzucić.
Zdaniem Sądu, brak sprzeciwu skarżącego wobec wyrzucenia zniszczonych wykresówek w połączeniu z brakiem zawiadomienia organu o zalaniu wymienionej dokumentacji w sytuacji gdy wiedział o zapowiedzianej kontroli, należy zakwalifikować jako brak należytej staranności po stronie przedsiębiorcy, aby przedmiotowe dokumenty podczas kontroli były okazane.
Sąd I instancji nie podzielił, również zarzutu, że skoro M. M. w lata 2003 i 2005 sumiennie wywiązywał się z obowiązków nałożonych przepisami ustawy o transporcie drogowym i niestwierdzono w tamtych latach ewentualnych naruszeń to nie może ta okoliczność prowadzić do uwzględnienia aktualnej skargi.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył M. M., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 ppk c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a naruszającymi przepisy: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej oraz jej załatwienie w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem strony i w konsekwencji przyjęcie przez Sąd ustaleń w niniejszej sprawie; art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli i ustalenie przez Sąd, iż postępowanie organu nie było obarczone istotnymi wadami; a także - naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niedostateczne i niewyczerpujące odniesienie się do zarzutów i wyjaśnień skarżącego, że brak było podstaw do zakończenia postępowania administracyjnego bez przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, a następnie poprzez wadliwe i dowolne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż ww. dowód jest nieprzydatny, a jego pominięcie przez organ administracji nie miało wpływu na wynik sprawy - zaaprobowanie przez Sąd zaniedbania organu polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie spełnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym - dowolne przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarżący nie wykazał, iż ewidencjonował czas pracy kierowców, a przy tym, że nie dołożył należytej staranności w przechowywaniu dokumentacji podczas, gdy zawnioskowany przez skarżącego dowód z zeznań świadków został przez organ pominięty, a także, iż faktu prawidłowego i rzetelnego prowadzenia dokumentacji pracowniczej w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] maja 2009 r. nie można było ustalić na podstawie dokumentacji prowadzonej przed ww. okresami oraz na podstawie protokołów kontroli przeprowadzonej w poprzednich latach.
W skardze kasacyjnej zarzucono także Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj.– art. 93 ust.7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż:
a/ dla zastosowania ww. przepisu istotnym jest, aby skarżący wykazał w postępowaniu dowodowym, że prawidłowo ewidencjonował czas pracy kierowców, a przy tym, że dołożył należytej staranności w przechowywaniu tej dokumentacji;
b/ dla zastosowania ww. przepisu niezbędnym jest, aby skarżący wykazał, iż do naruszenia przepisów doszło bez jego winy;
c/ dla zastosowania ww. przepisu prawa materialnego niezbędnym jest, aby skarżący zawiadomił organ o utracie i zniszczeniu wykresówek, a w konsekwencji poprzez dowolne przyjęcie przez Sąd, iż nie wystąpiły przesłanki wskazane w przepisie, a także, że przepis ten nie odnosi się do sytuacji, w której znalazł się skarżący;
- - niewłaściwe zastosowanie przepisu 93 ust 7 przez uznanie przez Sąd I instancji, iż organ administracji prawidłowo wszczął i prowadził postępowanie w sprawie nałożenia kary w sytuacji, gdy brak było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, a jeśli zostało wszczęte to podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, iż Sąd ten związany jest wskazanymi w niej podstawami i wnioskami, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego polegającą na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu, bądź naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli zastosowanego przepisu prawa materialnego można przejść dopiero wówczas gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. W związku z tym, iż w skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, iż organy administracji naruszyły art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w ten sposób, że nie wyjaśniły w sposób zupełny okoliczności dotyczących przyczyn nieokazania przez przedsiębiorcę wykresówek. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, organ administracji winien okoliczności te wyjaśniać przy pomocy zeznań świadków. Naruszenie to spowodowało według kasatora niemożność dokonania oceny, czy przepis art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym mógł znaleźć zastosowanie.
Zarzut ten nie jest uprawniony.
Autor skargi kasacyjnej błędnie przedstawia, jakoby organ administracji właściwy w sprawach transportu drogowego zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego, jak wynika z ustaleń organu, które w pełni podzielił Sad I instancji stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony w całości na podstawie zeznań właściciela przedsiębiorstwa M. M. i ustalenia te w pełni dały podstawy do wyciągnięcia wniosków o odpowiedzialności skarżącego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, a zatem już z tego względu zarzut braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących nieokazania wykresówek nie jest trafny.
Ponadto stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odnosząc się do dokonanych przez organ ustaleń co do stanu faktycznego i ich oceny uznał je za prawidłowe i zauważył, że podnoszona okoliczność, że wykresówki, których w toku kontroli skarżący nie okazał, uległy zniszczeniu należy uznać za gołosłowne, albowiem jak trafie wyjaśnił skarżący wiedząc o planowanej kontroli i prowadząc przedsiębiorstwo od kilkunastu lat winien wiedzieć jakie obowiązki na nim spoczywają w zakresie przechowywania i przedstawiania przedmiotowych wykresówek, należy podkreślić, iż skarżący wykazał się wyjątkową niestarannością w zaistniałej sytuacji, albowiem nie stało nic na przeszkodzie okazaniu nawet zniszczonych nieczytelnych wykresówek, które zostały wyrzucone już po powodzi w skutek usuwania jej skutków.
Należy również wskazać, iż wykresówki wykonane są z papieru kredowego, który ze względu na swoje właściwości-powlekany jest warstwą pigmentu mineralnego oraz kleju i charakteryzuje się obniżoną wsiąkliwością co w zestawieni z czasem jakim przebywały w wodzie pozwoliły organowi na przyjęcie, że skarżący nie wykazał, iż do naruszenia przepisów doszło bez jego winy.
W tych warunkach Sąd I instancji uznał, że organ administracji nie miał podstaw do tego, by dać wiarę wyjaśnieniom skarżącego co do niemożności przedstawienia wykresówek i ta ocena nie nasuwa zastrzeżeń.
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie zarzuciła ponadto zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), przez jego niezastosowanie i w związku z tym niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Zarzuty te nie są uprawnione. Przepis art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym na podstawie, którego skarżące przedsiębiorstwo pragnęło uwolnić się od administracyjnej kary pieniężnej stanowi, że odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek okoliczności lub zdarzeń, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Zatem jedynie zaistnienie nie dających się przewidzieć zdarzeń lub okoliczności stanowi podstawę do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.
Nie ulega więc wątpliwości, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
Wskazać należy, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowanie między innymi, poprzez przechowywanie wykresówek takim właśnie celom służą.
Na te okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 75/06 stwierdzającym zgodność art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (a więc przepisu sankcjonującego wykonywanie przewozów drogowych z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak niezgodności z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. W motywach tego wyroku Trybunał stwierdził, że idea i prewencyjny cel sankcji ustanowionej w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. zmierza do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań w tym min. przechowywania przez określony prawem czas przedmiotowych wykresówek, które mogą być okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych w celu sprawdzenia prawidłowości czasu pracy kierowców, a co za tym idzie ich bezpieczeństwa.
Trybunał zauważył także, że akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. braku odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na inne podmioty.
Przedstawienie tej argumentacji, którą Naczelny Sąd Administracyjny podziela było konieczne dla wykazania wagi i znaczenia przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców, a tym samym i podkreślenia, że przepis art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, gdy chodzi o uwolnienie przedsiębiorcy od kary pieniężnej związanej z brakiem dokumentujących czas pracy kierowców wykresówek, winien być wykładany ścieśniająco.
Nie można więc uznać, że nie przedstawienie 936 wykresówek dotyczące całego okresu objętego kontrolą, które uległy wyrzuceniu w skutek usuwania skutków powodzi, stanowi nie dające się przewidzieć przez przedsiębiorcę wyjątkowe okolicznością lub zdarzeniem. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, pogląd taki stworzyłby możliwość uznania, że każdy brak wykresówki przedsiębiorca mógłby usprawiedliwić różnego rodzaju nagłymi zdarzeniami, a nie swoją nierzetelnością lub niestarannością w ich przechowywaniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie znajduje w sprawie zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że opisana w ten sposób bezradność przedsiębiorcy w przedstawieniu wykresówek, w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie zawiadomił organu o nadzwyczajnej sytuacji, która spowodowała zalanie przedmiotowych wykresówek, a następnie za jego zgodą zostały wyrzucone, żadną miarą nie może stanowić przesłanki do uznania, że ziściły się wyjątkowe zdarzenia i okoliczności nie dające się przewidzieć.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
- s. Cz. Socha s. G. Jyż s. S. Miziołek