Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 312/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę "F." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o udzieleniu zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Sąd pierwszej instancji uznał w szczególności, że nie zachodziła potrzeba notyfikacji ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, ze zm.), której art. 135 ust. 2 był podstawą prawną rozstrzygnięć organu administracji orzekającego w sprawie – bowiem nie zawierała ona norm technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE Nr L 204 z dnia 21 lipca 1998 r., str. 37, ze zm.).
W skardze kasacyjnej "F." Spółka z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła to orzeczenie w całości. Zarzuciła naruszenie:
- 1) prawa materialnego, to jest:
- a) art. 38a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. 2007 r., Nr 65, poz. 437 ze zm.) oraz § 2 pkt 1a, pkt 3 i pkt 5 lit. b. lit. d i lit. e, § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. 2002 r., Nr 239, poz. 2039 ze zm.) poprzez błędną wykładnię językową oraz systemową norm wynikających z powołanych przepisów w związku z art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, polegającą na wadliwym przyjęciu, że z art. 38a cyt. ustawy oraz wskazanych wyżej przepisów cyt. rozporządzenia rzekomo wynika, jakoby sam fakt nie przeprowadzenia przez Ministra Finansów, jako autora projektu ustawy o grach hazardowych, procedury notyfikacji do Komisji Europejskiej jej projektu, oraz pogląd Ministra Finansów, iż tenże akt prawny nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu postanowień Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady przesądza o tym, że projekt ustawy o grach hazardowych nie wymagał notyfikacji, jako nie zawierający przepisów technicznych w rozumieniu cyt. dyrektywy, podczas gdy m.in. w art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej prawodawca Wspólnotowy przewidział mechanizm mający przeciwdziałać stanowienia prawa krajowego sprzecznego z prawem Unii Europejskiej, w tym omijaniu m.in. procedury notyfikacji aktów prawnych przez władze krajowe, przesądzając tym samym, że może się zdarzyć, iż projektowany akt prawny wymaga zachowania procedury notyfikacji, pomimo przeciwnego poglądu autora projektu;
- b) art. 34, art. 36, art. 49 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (w skrócie TFEU) przez ich niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, w sytuacji, gdy przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych określające zakaz urządzania gier na automatach o niskich wygranych we wszystkich miejscach publicznych i prywatnych, za wyjątkiem kasyn, stanowią środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych (w rozumieniu art. 34 TFEU), a powołany zakaz chociażby motywowany względami porządku publicznego i ochrony zdrowia ludzi, jest sprzeczny z art. 36 TFEU, ponieważ cele te mogą być osiągnięte bez stosowania aż tak drastycznych środków oraz w sytuacji, gdy wprowadzony ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych zakaz prowadzenia na terenie Polski - jako państwa członkowskiego UE - działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (poza kasynami), stanowi przeszkodę świadczenia usług oraz swobody przedsiębiorczości w rozumieniu art. 49 i art. 56 TFEU;
- c) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, przez błędną jego wykładnię prowadzącą do wniosku, iż art. 135 ust. 2 cyt. ustawy nie jest sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, podczas, gdy cyt. przepis narusza wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadę ochrony interesów w toku, zasadę budowania zaufania do Państwa i stosowanego przezeń prawa;
- 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), które to naruszenie polegało na:
- a) braku merytorycznego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu braku skuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych wobec braku notyfikacji jej projektu jako zawierającego przepisy techniczne, tj. braku dokonania przez sąd samodzielnej wykładni przepisów dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i samodzielnej oceny na ich podstawie, czy i które przepisy ustawy o grach hazardowych (w tym jej art. 135 ust.
- 2) stanowią przepisy techniczne w rozumieniu cyt. dyrektywy;
- b) braku wyjaśnienia dlaczego w ocenie Sądu orzekającego trafne jest stanowisko Ministra Finansów o braku potrzeby notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych, w tym dlaczego w ocenie sądu orzekającego przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu cyt. dyrektywy, w sytuacji gdy o ile uznać cyt. przepis za przepis techniczny warunkiem sine qua non jego skuteczności (obowiązywania) było zachowanie procedury notyfikacji projektu ww. ustawy do Komisji Europejskiej
- - co w konsekwencji uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę, czy słuszne są przesłanki na których Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd o braku potrzeby notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych, ergo skuteczności (obowiązywaniu) przepisu art. 135 ust. 2 tej ustawy, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do oddalenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W toku rozpoznawania niniejszej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r. (sygn. akt III SA/Gd 261/10) wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, formułując następujące pytanie prawne: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry" (sprawa ta ma przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej sygnaturę C-213/11).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź na powyższe pytanie prejudycjalne będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Problem prawny objęty zarzutami skargi kasacyjnej w niniejszym postępowaniu jest bowiem analogiczny do problemu, o wyjaśnienie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości UE.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wprawdzie w przepisie tym nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie przesądza to o braku podstawy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż Trybunał ten jest sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (A. Wróbel, [w:] Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154). Postępowanie prowadzone przed nim jest zatem postępowaniem sądowym, które bez wątpienia mieści się w pojęciu "postępowania sądowego", o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W związku z tym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości UE orzeczenia w kwestii objętej pytaniem prawnym wskazanym w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2010 r. o sygn. akt III SA/Gd 261/10.