Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1055/16, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odrzucił skargę Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania do uczestnictwa w funduszu rehabilitacyjnym.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pismem z dnia 25 lipca 2016 r. Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2016 r. uchylającą w całości decyzję Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie dofinansowania do uczestnictwa w funduszu rehabilitacyjnym.
Sąd I instancji zauważył, że jednym z warunków dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony (legitymowany) podmiot. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu. Następnie Sąd I instancji, powołując się na orzecznictwo i piśmiennictwo podniósł, że organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. W jednym postępowaniu nie może mieć miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania. Niedopuszczalne jest, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej, a następnie składał skargę na akt organu odwoławczego o odmiennej treści. Nie do przyjęcia jest stanowisko, aby ten sam podmiot zajmował pozycję raz organu, innym razem strony postępowania, w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej.
W ocenie Sądu I instancji, rozstrzygnięcie Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie dofinansowania do uczestnictwa w funduszu rehabilitacyjnym jest niewątpliwie decyzją administracyjną.
Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 września 2016 r., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. bezpodstawne przyjęcie braku legitymacji skarżącej do wniesienia skargi i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi z powołaniem się na jej niedopuszczalność.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że istotą sporu pomiędzy stronami jest charakter prawny pisma Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O. informującego wnioskodawczynię – K. S. o negatywnym rozpatrzeniu jej wniosku o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym.
Zdaniem skarżącego, ma on interes prawny w ustaleniu zakresu stosowania przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych i tym samym jest uprawniony do wniesienia skargi w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a.
Skoro z powołanych przepisów wynika, że po rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym powiadamia się w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia, to skarżąca nie była w tym zakresie uprawniona do wydania decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych nie występuje więc w charakterze organu administracji, lecz jako jako uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego, którego na mocy art. 12 p.p.s.a. traktuje się jako stronę tego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzucił skarżący kasacyjnie, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżący - Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie jako organ I instancji, nie ma interesu prawnego w rozumieniu przytoczonego przepisu, aby skarżyć do sądu administracyjnego decyzję organu odwoławczego wydaną po rozpoznaniu odwołania od tego rozstrzygnięcia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko jest prawidłowe.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie budzi najmniejszych wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż organ administracyjny (w tym również organ samorządu terytorialnego), który brał udział w postępowaniu administracyjnym w ten sposób, że wydał rozstrzygnięcie zaskarżone następnie do organu wyższego stopnia, nie ma interesu prawnego do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na wydany w postępowaniu odwoławczym akt organu II instancji.
Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w O.) i organ odwoławczy, a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do charakteru podjętego w sprawie aktu (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84; OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego - OSP 1986, z.2, poz. 26, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r. I OSK 551/08). Argumenty skarżącego dotyczące formy, w jakiej zapadło wydane w sprawie rozstrzygnięcie, oraz dopuszczalności złożonego w sprawie odwołania, pozostają bez wpływu na zaskarżone postanowienie, bowiem organ I instancji nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu odwoławczego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nawet jeśli kwestionuje zasadność wydania w sprawie decyzji administracyjnej.
Zainteresowanie organu I instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie oznacza, że w sprawie organ ma interes prawny, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie dotyczy praw i obowiązków Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych kształtowanych przez przepisy prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.