Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. sygn. akt II SA/Ol 889/14 odrzucił skargę N. M. na czynność Starosty E. w przedmiocie pomniejszenia kwoty czynszu za dzierżawę obwodów łowieckich.
W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że Nadleśnictwo M. wystąpiło ze skargą na czynność starosty E., który niezgodnie z przepisami pomniejszył kwotę czynszu za dzierżawę obwodów łowieckich należnej Nadleśnictwu M. o koszty manipulacyjne i tym samym skargą wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności oraz uznanie obowiązku Starosty E. polegającego na przekazaniu Nadleśnictwu M. całej kwoty czynszu dzierżawy obwodów łowieckich odpowiadających powierzchni państwowych gruntów leśnych tj. kwoty 6 306,81 zł.
Ponadto Sąd wskazał, że Starosta E. poinformował Nadleśnictwo M., że w wyniku rozliczenia dzierżawy obwodów łowieckich za 2014 r. przekaże kwotę 5 991,48 zł, co stanowi kwotę uzyskaną od kół łowieckich pomniejszoną o odprowadzony podatek VAT oraz koszty manipulacyjne w wysokości 5%.
W ocenie strony skarżącej - Nadleśnictwa M. potrącanie kosztów manipulacyjnych byłoby zasadne, gdyby czynsz dzierżawny był uzyskiwany na rzecz budżetu państwa, a nie na rzecz nadleśnictw, jak i gmin, o czym stanowi art. 31 ust. 1 i 2 Prawa łowieckiego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.). Nadleśnictwa nie są państwowymi jednostkami budżetowymi, a przepisy odrębne mogą wyłączyć możliwość potrącenia kosztów manipulacyjnych z dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa, lecz prawo łowieckie nie zawiera takiego wyłączenia. Ponadto czynsz dzierżawny nie należy do dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa, a w związku z tym w ogóle nie podlega regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na skargę Starosta E. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że nadleśnictwo nie jest jednostką budżetową, ale wydzierżawia obwody łowieckie od starosty czyli jednostki budżetowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę wskazując, w uzasadnieniu, że sprawa w przedmiocie pomniejszenia kwoty czynszu za dzierżawę obwodów łowieckich, którą to strona uznała za czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. dotyczy w ocenie Sądu de facto kwestii obliczenia wysokości kwoty przekazanej nadleśnictwu, zatem jest to spór o zapłatę, a nie o czynność o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sama kwota czynszu dzierżawnego należnego za dzierżawę obwodu łowieckiego określana jest w umowie cywilnoprawnej, zaś Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny stosunków cywilnoprawnych, a w związku z tym nie może dokonywać oceny zgodności zapisów tej umowy z przepisami prawa.
Tym samym Sąd do którego została skierowana sprawa nie może badać, czy wysokość kwoty czynszu ustalona w umowie, a następnie przekazana nadleśnictwu jest zgodna z prawem, a tym samym czy zasadne są potrącenia dokonywane z tej kwoty.
Nadleśnictwo M. złożyło skargę kasacyjną na zaskarżone postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Skargą kasacyjną zarzucono:
- 1. naruszenie prawa materialnego:
- - art. 31 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., 1226 ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że strona skarżąca kwestionuje wysokość przypadającego jej czynszu otrzymanego przez Starostę za dzierżawę obwodów łowieckich polnych, podczas gdy przedmiotem skargi nie była wysokość tego czynszu, tylko potrącenie przez Starostę kosztów manipulacyjnych w wysokości 5 %;
- - art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1115) przez jego niezastosowanie;
- - art. 1 i art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że spór ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy obie strony działają jako jednostki organizacyjne Skarbu Państwa nie posiadające osobowości prawnej.
- 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 3 § 2 pkt 4 i art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. przez przyjęcie, że sprawa nie podlega kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało odrzucenie skargi;
- - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia motywów, które pozwoliły Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu uznać, że przedmiotem skargi jest wysokość części czynszu dzierżawnego przypadającego stronie skarżącej, a nie uprawnienie organu do potrącenia 5% tego czynszu jako dochodu własnego powiatu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem jest to kwestia, która zaważyła na odrzuceniu skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Nadleśnictwo przedstawiło uzasadnienie wskazanych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna Nadleśnictwa M. nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną przez Sąd I instancji, iż sprawa rozpoznawana w niniejszym postępowaniu nie mieści się w kognicji spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne.
W niniejszej sprawie poza sporem jest okoliczność, że żądanie Nadleśnictwa M. skierowane do Starosty E. obejmuje swym zakresem kwotę przypadającą temuż Nadleśnictwu w wyniku rozliczenia dzierżawy obwodów łowieckich za 2014 r., przy czym podkreślić należy, że Starosta E. wydzierżawia obwody łowieckie Nadleśnictwu M. w oparciu o umowę cywilnoprawną.
W związku z powyższym wskazać należy, że stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., 1226 ze zm.) wydzierżawienie obwodów łowieckich następuje w oparciu o umowę dzierżawy obwodu łowieckiego. Natomiast zgodnie z treścią art. 29a ust. 1 pkt 4 wyżej wymienionej ustawy umowa dzierżawy obwodu łowieckiego w szczególności powinna zawierać wysokość czynszu za dzierżawę obwodu łowieckiego i termin jego płatności.
Z treści art. 31 ust. 1 tej ustawy wynika, iż wydzierżawiający obowiązany jest rozliczyć otrzymany czynsz dzierżawny między nadleśnictwem i gminami. Oznacza to, że rozliczenie o którym mowa w tym ostatnim przepisie odnosi się do czynszu dzierżawnego, określonego w treści umowy dzierżawy i stanowiącego element tej umowy.
Tak więc czynsz, o którym mowa w art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy przypadający Nadleśnictwu jest czynszem należnym temu podmiotowi o którym mowa w umowie dzierżawy, a który zostaje ustalony stosownie do zasad określonych w art. 31 ust. 2 ustawy prawo łowieckie.
W tym stanie rzeczy trafnie Sąd I instancji ocenił, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia kognicji sądu administracyjnego, gdyż sprawa rozpoznawana w tym postępowaniu ma charakter cywilnoprawny. W konsekwencji żądania odnoszące się do wysokości przekazanego czynszu, nie podlegają ocenie przez sąd administracyjny, bowiem ich źródłem jest umowa cywilnoprawna.
W związku z powyższym, nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej w postaci naruszenia przepisów postępowania - art. 3 § 2 pkt 4 i art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. bowiem zasadnie Sąd I instancji odrzucając skargę zastosował regulacje zawarte w art. 58 pkt 1 i 6 p.p.s.a.
Uznanie, że stanowisko Sądu I instancji o odrzuceniu skargi z przyczyn wyżej powołanych jest zasadne, skutkuje tym, że nie podlegają ocenie zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia prawa materialnego.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.