Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. o sygn. akt II SA/Op 487/14 oddalił skargę H. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. w pomniejszonej wysokości.
W skardze kasacyjnej H. Z. wniósł o uchylenie wskazanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Pismem z [...] maja 2015 r. Dyrektor powiadomił Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako NSA) o śmierci skarżącego kasacyjnie H. Z. w dniu 13 kwietnia 2015 r., a zatem w toku postępowania kasacyjnego. Do pisma załączono kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu strony, poświadczoną za zgodność z oryginałem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W razie śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa kierunki procedowania przez sąd, wymienione w art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W obu przypadkach sąd działa z urzędu. Wskazane unormowanie ma zastosowanie w postępowaniu przed NSA (art. 193 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od tego, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego są wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), dalej: u.w.r.o.w. decyzje organów administracji, którymi przyznano H. Z. płatność rolnośrodowiskową na 2012 r. w pomniejszonej wysokości. Jest niesporne, że rolnik zmarł po doręczeniu mu decyzji, w toku postępowania sądowego (kasacyjnego), którego przedmiotem była ta decyzja. Omawianą sytuację reguluje art. 25 ust. 2 u.w.r.o.w. Zgodnie z nim, w razie śmierci beneficjenta (...) lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne (...), po przyznaniu pomocy (...), następcy prawnemu beneficjenta (...) pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli: 1) spełnia on warunki przyznania pomocy;
2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc, 3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą, 4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone. Z brzmienia tego przepisu, regulującego los płatności rolnośrodowiskowej po śmierci wnioskodawcy, należy wywieść ogólną cechę jej dziedziczności, pod wskazanymi wyżej warunkami.
Skoro uprawnienie do domagania się płatności, której dotyczyły wydane w sprawie decyzje nie jest związane ściśle z osobą zmarłego, to postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (zob. art. 128 § 1 pkt 1 oraz art. 128 § 2 p.p.s.a.).
Jedynie na marginesie NSA zaznacza, że znane mu jest stanowisko wyrażone przez ten sąd w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II GSK 355/15, którym oddalono skargę kasacyjną H. Z. od wyroku WSA w O. z dnia 30 października 2014 r. o sygn. akt II SA/Op 486/14, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wówczas NSA nie był poinformowany o zgonie skarżącego kasacyjnie, natomiast powołany wyrok nie przesądza o kierunku rozstrzygnięcia w innych, choćby podobnych sprawach, tego samego skarżącego.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.