Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2942/12 odrzucił skargę A. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnych.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że strona wniosła skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 31 sierpnia 2012 r. wydaną przez ten organ w pierwszej instancji. Prawo do złożenia skargi, zgodnie z prawidłowym pouczeniem udzielonym stronie, przysługiwało wyłącznie od decyzji ostatecznej z dnia 22 października 2012 r. nr [...] wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez ten organ.
A. K. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu pierwszej instancji domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- - art. 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że zachodziły ku temu przesłanki, w szczególności gdy skarga złożona przez stronę budziła uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia zaskarżonej decyzji oraz wskazania naruszenia prawa przez skarżącego;
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie właściwego oznaczenia zaskarżonej decyzji oraz wskazania naruszenia prawa przez skarżącego, w przypadku gdy treść złożonego pisma przez stronę nie spełniała wymagań formalnych
- - art. 65 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie doręczenia skarżącemu odpowiedzi na skargę złożoną przez organ a tym samym uniemożliwienie mu sprostowania oznaczenia zaskarżonej decyzji
- - art.134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez Sąd pierwszej instancji jego dyspozycji pomimo, iż zachodziły ku temu przesłanki dotyczące braku uznania, iż złożoną skargę należy potraktować jako środek zaskarżenia od decyzji ostatecznej złożonej w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Istota problemu występującego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności odrzucenia skargi ze względu na przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżonym aktem była decyzja z 31 sierpnia 2012 r. W skardze kasacyjnej A. K. podkreślił, że w istocie zaskarżona w sprawie została decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 22 października 2012 r.
Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznał zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi, pomimo że wystąpiły w niej rozbieżności. Zwrócić należy uwagę na to, że skarżący powołał się w skardze na numer i datę decyzji organu pierwszej instancji, jednak w jej treści zawarł informację, że skargę swoją składa "zgodnie z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 w związku z art. 13 § 2 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r." (a więc powołał się na pouczenie dołączone do decyzji organu z 22 października 2012 r.).
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Powołany przepis, określając wymogi skargi, wskazuje jednoznacznie, że dla kompletności tego środka wymagane jest m.in. precyzyjne określenie zaskarżonego aktu. W sytuacji zaś, gdy w samej treści skargi istniała rozbieżność co do tego, które orzeczenie wydane w toku prowadzonego postępowania zostaje zaskarżone Sąd pierwszej instancji powinien był, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwać stronę o uzupełnienie dostrzeżonego braku lub wyjaśnienie powstałej rozbieżności.
W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że złożona skarga miała braki formalne w zakresie określenia jej przedmiotu. Sąd pierwszej instancji powinien wezwać A. K. do uzupełnienia braków skargi przez wyraźne określenie zaskarżonej decyzji.
Zaniechanie wezwania skarżącego do dokonania tej czynności stanowiło zatem uchybienie art. 49 § 1 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczność takiego wezwania uzasadniała treść art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. było przedwczesne i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 p.p.s.a.. Przepis ten wiąże bowiem zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę i w związku z tym nie może on mieć zastosowania do kosztów postępowania w przypadku zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Oznacza to, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi, regulacja zawarta w art. 203 p.p.s.a. nie ma zastosowania. W takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny nie orzeka o zwrocie kosztów postępowania także wówczas, gdy skarżący zgłosił w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie kosztów (por uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07 oraz postanowienie NSA z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 429/12).