Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. na podstawie art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej: utd lub ustawa o transporcie drogowym) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę wyrokiem objętym skargą kasacyjną stwierdził, że organy obu instancji w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy prawidłowo uznały, że skarżący w kontrolowanym okresie wykonywał przewozy drogowe pojazdem marki DAF nr rej. [...] na rzecz swego przedsiębiorstwa, lecz nie przedstawił do kontroli wymaganych dokumentów. Uniemożliwiło to przeprowadzenie kontroli dotyczącej czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynków wynikających z obowiązujących norm prawnych, co skutkowało koniecznością nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
W ocenie Sądu I instancji, zeznania skarżącego i jego oświadczenia są sprzeczne z materiałem zgromadzonym przez organ I instancji, a w szczególności ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami tj. fakturami: zakupu ziemi, zakupu oleju napędowego oraz dowodem ważenia samochodu marki DAF w dniach 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. w związku z zakupem "Gleby – Humus". Pracownicy skarżącego potwierdzili ponadto dokonywanie przywozu materiałów budowlanych pojazdami skarżącego.
W podstawie prawnej wyroku powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: ppsa).
II
Skargę kasacyjną wniósł J. M. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 92a i art. 72 utd oraz przepisu lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd - niewłaściwą subsumcję stanu faktycznego do stanu prawnego, poprzez przyjęcie w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy, że J. M. nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w całości lub części i prawidłowo nałożono na niego karę pieniężną w kwocie 10.000 zł, podczas gdy jego zachowanie świadczy o tym, że poddał się on kontroli i brał w niej udział oraz nie podejmował zachowania uniemożliwiającego jej przeprowadzenie, tym samym nie naruszając przepisu sankcjonującego z lp. 1.5 załącznika nr 3 utd.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
III
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie kosztów postępowania.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 72 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli. Stosownie zaś do art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub części na przedsiębiorcę nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Z treści przepisu art. 72 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym niewątpliwie wynika, że obowiązek nim nałożony odnosi się do dokumentów i wyjaśnień mających związek z przedmiotem kontroli. Bezsporne jest, że w tej sprawie przedmiotem kontroli było ustalenie przestrzegania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w okresie objętym kontrolą – od 29 stycznia 2013 r. do 28 stycznia 2014 r. - skarżący jako przedsiębiorca wykonywał przewozy na potrzeby własne. Świadczą o tym zarówno faktury VAT obejmujące zakup paliwa, jak również faktury zakupu towarów z dnia 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. i ustalenia, że towar ten był przewożony podczas 7 kursów. Z kolei z protokołu ważenia samochodu marki DAF nr rej. [...], które było dokonane 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. wynika, że samochodem należącym do skarżącego marki DAF nr rej. [...] w dniu 23 lipca 2013 r. kierował skarżący, a w dniu 14 sierpnia 2013 r. J. K. Zestawiając te ustalenia faktyczne z przedmiotem kontroli uznać należy, że skarżący zobowiązany był do przedłożenia wymaganych prawem dokumentów obrazujących czas pracy kierowcy i czas odpoczynku. W sprawie bezsporne jest, że dokumentów takich nie przedłożył. W tej sytuacji zasadne jest przyjęcie zarówno przez organy, jak i Sąd I instancji, że skarżący nie poddał się kontroli w zakresie obejmującym jej przedmiot.
Z tego powodu zarzut naruszenia art. 72 i lp. 1.5 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 92a tej ustawy jest nieusprawiedliwiony.
Zauważyć nadto należy, ze zarzut ten obejmuje błąd w subsumcji przy jednoczesnym braku skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących wykonywania przewozów. Przypomnieć więc należy, że błąd w subsumcji wyraża się tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. W związku z tym podkreślić należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GSK 530/09, dostępny w CBOSA).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący ponadto podniósł naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w istocie poprzez jego niezastosowanie, konsekwentnie twierdząc, że w okresie objętym kontrolą nie wykonywał jakichkolwiek przewozów, a jeżeli takie były wykonywane to samowolnie bez jego wiedzy. Art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Należy wskazać, że przedmiotem postępowania w sprawie poddanej sądowej kontroli jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących obowiązku poddania się lub umożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, a nie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących wykonywania przewozów i ewentualnego wyłączenia odpowiedzialności za to naruszenie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).