Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "sąd I instancji") wyrokiem z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 657/16, oddalił skargę złożoną przez spółkę A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "spółka", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach (dalej: "DIC", "organ II instancji") z [...] marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Powyższy wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor Izby Celnej w Katowicach decyzją z [...] marca 2016 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h."), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] grudnia 2014 r., nr [...], o wymierzeniu spółce kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Organ II instancji wskazał, że w dniu 19 lutego 2014 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w lokalu P. w C. przy ul. J. H. [...], w którego właścicielem była spółka. W lokalu stwierdzono włączony i gotowy do gry automat o nazwie HOT SPOT nr [...], umożliwiający prowadzenie gier mających losowy charakter oraz pozwalający na uzyskanie wygranych rzeczowych. W toku kontroli przeprowadzono eksperyment (gry kontrolne) celem ustalenia przebiegu gier. Jednocześnie wykazano, że urządzanie gier hazardowych miało miejsce w lokalu niebędącym kasynem i bez koncesji na prowadzenie kasyna gry.
W ocenie DIC zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że gry rozgrywane na przedmiotowym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. Organ II instancji nie stwierdził także, aby w sprawie doszło do naruszenia innych przepisów tej ustawy.
W skardze do WSA, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, spółka zarzuciła naruszenie art. 14 ust. 1 u.g.h., przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organizowanie gier na powyższym urządzeniu może naruszać przepisy ustawy w sytuacji, gdy art. 14 ust. 1 u.g.h., jako uznany wprost za "techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE Seria L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm., dalej: "dyrektywa 98/34/WE") nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku zarówno do osób fizycznych, jak i prawnych –przepis stanowi normę dopełniającą podstawy wymierzenia sankcji przewidzianej w blankietowym art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W odpowiedzi na skargę DIC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę.
W ocenie sądu I instancji brak jest podstaw, aby zarzucić DIC naruszenie przepisów prawa krajowego i unijnego.
Podstawę prawną działania organów stanowiła dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 90 ust. 1 u.g.h. i zdaniem WSA organ zasadnie badał jaki charakter mają gry na automacie, przeprowadzając w tym celu eksperyment, który potwierdził, że gry te organizowane były w celach komercyjnych, miały charakter losowy i umożliwiały wygraną rzeczową. Brak było potrzeby wystąpienia przez organ do Ministra Finansów o wydanie decyzji rozstrzygającej o rodzaju gier na automacie.
W dalszej kolejności sąd I instancji powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, podkreślając jej moc wiążącą (art. 269 P.p.s.a.). Ponieważ ustalenia dowodowe w kontrolowanej sprawie były prawidłowe, jak uznał sąd I instancji, a spór dotyczył zasadności zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w świetle przywołanej uchwały nie budzi wątpliwości, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ zasadnie nałożył na skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier na automacie, bez koncesji i poza kasynem gry. Nie ma przy tym wątpliwości, że zastosowany przepis nie jest techniczny i nie wymagał notyfikacji.
W skardze kasacyjnej spółka zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie:
- 1) prawa materialnego w postaci art. 14 ust. 1 u.g.h., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że można go zastosować w sprawie w sytuacji, gdy przepis ten w dacie czynu nie był poddany obowiązkowej notyfikacji, a jest "przepisem technicznym" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i jako taki nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych – zarówno fizycznych, jak i prawnych; a przepis ten stanowi normę dopełniającą podstawę wymierzenia sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2, a na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu,
- 2) prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie jako podstawy prawnej wymierzenia kary normy zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h., która jest skierowana do podmiotów mających koncesję na prowadzenie kasyna w sytuacji, gdy sprawa powinna być rozstrzygana w świetle dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 u.g.h.
Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji organów I i II instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną DIC wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wadliwość wyroku sądu I instancji autor skargi kasacyjnej upatruje przede wszystkim w braku podstaw do wymierzenia kary w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h., bowiem przepis ten zdaniem skarżącej stanowi normę blankietową, nie zawierającą samodzielnej treści normatywnej, z kolei uzupełniający go w tym względzie art. 14 ust. 1 tej u.g.h. jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, który wobec braku notyfikacji nie może być stosowany. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tak zaprezentowanego stanowiska.
Ocena stanowiska skarżącej kasacyjnie spółki wymaga wskazania na relacje jakie zachodzą pomiędzy art. 89 ust. 1 pkt 2 a art. 14 ust. 1 u.g.h. Problem tych relacji został natomiast rozstrzygnięty uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów w dniu 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Punkt 1 sentencji tej uchwały stanowi, że: "art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy." Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu uchwały, że funkcja realizowana przez art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nadaje temu przepisowi samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 u.g.h., co uzasadnia – wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie spółki – pogląd o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął także zagadnienie związane z problemem prawnym podniesionym w zarzucie 2 petitum skargi kasacyjnej, dotyczącym powołanej przez organ podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej. Uchwała w punkcie 2 sentencji stanowi bowiem, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Należy zatem stwierdzić, że powołana przez organ podstawa prawna nałożenia kary była prawidłowa, a pogląd strony skarżącej, że w opisanym stanie faktycznym powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest błędny.
Powyższą uchwałą skład orzekający jest związany na mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14, CBOSA).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Sz.Widłak A.Kuba B.Mleczko-Jabłońska