Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 września 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1715/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA") oddalił skargę P. B. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] kwietnia 2021 r., którą stwierdzono, że Skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od [...] maja 2012 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki z o.o.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA. W skardze kasacyjnej został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji "do czasu wydania przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, z uwagi na oczywistą obrazę przez organ prowadzący postępowanie przepisów dotyczących postępowania oraz przepisów prawa materialnego polegającą na działaniu opisanym szczegółowo" w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
W art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwanej "ppsa") ustawodawca określił, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. W takim przypadku sąd powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA 2007, nr 4, poz.
77) w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ppsa.
Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 852/11). A zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów administracyjnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 11 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1927/12).
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji ustalającej, że Skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z określonego tytułu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja stwierdzająca istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (wydawana na ogół jedynie w sytuacjach wątpliwych w kontekście hipotezy normy prawnej określającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu) ma charakter deklaratoryjny, a więc potwierdza istnienie określonego stanu rzeczy. Taka decyzja nie mieści się w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika bowiem z ustawy (po spełnieniu warunków określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej), a nie z decyzji właściwego organu Narodowego Funduszu Zdrowia, która może jedynie potwierdzić podleganie przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu (zob. A. Pietraszewska-Macheta, A. Sidorko [w:] E. Fryźlewicz-Chrapisińska, I. Kowalska-Mańkowska, K. Urban, A. Pietraszewska-Macheta, A. Sidorko, Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Komentarz, wyd. III, Warszawa 2018, art. 109). Owo potwierdzenie nie nadaje się do wykonania w tym znaczeniu, że nie wymaga dla swojej skuteczności podjęcia jakichkolwiek czynności przez stronę czy organ administracyjny.
Sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazuje na żadne okoliczności i argumenty, które pozwalałyby na przyjęcie stanowiska odmiennego, niż przedstawione wyżej. Wniosek ten w ogóle nie zawiera uzasadnienia, które odwoływałoby się do przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym określonych w art. 61 § 3 ppsa, co dodatkowo wyklucza uwzględnienie tegoż wniosku.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.