Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 11 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. M. P. "Z." Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 28 czerwca 2004 r. – umarzającą postępowanie "odwoławcze" związane z wnioskiem złożonym w trybie art. 127 § 3 k.p.a. przez wyżej wymienioną spółkę, w stosunku do decyzji wskazanego już organu z dnia 24 maja 2004 r., którą – w wyniku wznowienia z urzędu postępowania uchylono decyzję tego organu z dnia 16 maja 2000 r. dopuszczającą określone typy pomp produkcji Z. M. P. "Z." inż. K. G. w G. do stosowania w podziemnych zakładach górniczych oraz odmówiono dopuszczenia do podanego zastosowania przedmiotowych pomp.
Oddalając skargę, Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż Z. M. P. "Z." Sp. z o.o. w G. nie posiadał statusu strony, a zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – jako złożony przez podmiot nielegitymowany – spowodować musiał wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach brak jest przepisu prawa, w oparciu o który można byłoby wyprowadzić interes prawny Z. M. P. "Z." Sp. z o.o. w G. Sam zaś interes faktyczny nie mógł dawać skarżącej spółce legitymacji do udziału we wznowionym postępowaniu.
W zaskarżonym wyroku podkreślono, iż wydana w postępowaniu zwykłym decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 16 maja 2000 r. skierowana została do Z. M. P. "Z." inż. K. G. i temu podmiotowi nadawała uprawnienia (oraz nakładała towarzyszące im obowiązki). Sąd I instancji zwrócił też uwagę, że skoro wynikające ze wskazanej decyzji prawa nie miały charakteru zbywalnych, to nie wchodziło w rachubę zastosowanie w sprawie regulacji art. 30 § 4 k.p.a.
W skardze kasacyjnej Z. M. P. "Z." Sp. z o.o. w G. zarzucono wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez "błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy, przepisu art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27/1994, poz. 96 ze zm.) w zw. z § 1 pkt 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie dopuszczenia wyrobów do stosowania w zakładach górniczych (Dz.U. Nr 99/2004, poz. 1003) poprzez uznanie, że niedopuszczenie przez WUG przedstawienia wyników badań wraz z opinią, sporządzonych przez jednostkę upoważnioną do przeprowadzenia badań wyrobów, do takiego naruszenia prawa nie doprowadziło, czyli przesłanki z art. 174 ust. 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także inne naruszenie przepisów ww. ustawy mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 ust. 2 w zw. z art. 25 ww. ustawy poprzez przyjęcie, że Z. M. P. "Z." Sp. z o.o. w G. nie ma przymiotu strony postępowania".
Wniosek skargi kasacyjnej zmierzał do uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. Powtarzając dotychczas prezentowaną argumentację i akcentując dodatkowo odbieganie zarzutów skargi kasacyjnej od przedmiotu postępowania przed Sądem I instancji, organ uznał, że skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i nadto została wniesiona "przez podmiot nieuprawniony".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołany przepis reguluje ramy, w których zawarte muszą zostać zarzuty kasacyjne. Nie może być zatem uznane za prawidłowe formułowanie skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie tego przepisu (por. post. NSA z dnia 8 marca 2004 r. FSK 41/04 ONSAiWSA 2004/1/9).
W niniejszej sprawie za nieporozumienie trzeba wobec tego uznać podnoszenie naruszenia "art. 174 ust. 2..." (pomijając już, że w art. 174 p.p.s.a. nie ma jednostki redakcyjnej w postaci ustępu). Ustosunkowanie się zaś do kwestii naruszenia powołanego w związku z art. 174 ust. 2 p.p.s.a. art. 25 p.p.s.a. nastąpi w dalszej części uzasadnienia.
Właściwe zredagowanie skargi kasacyjnej wymaga wskazania, które konkretnie przepisy prawa materialnego lub postępowania zostały przez sąd administracyjny I instancji naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz (gdy chodzi o przepisy postępowania) dlaczego to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów kasacyjnych, stawiania hipotez, co do ich treści, czy też uściślania lub korygowania wadliwie lub nieprecyzyjnie ujętych zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. OSK 421/04 Lex nr 14673, wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r. GSK 10/04 M. Praw. 2004/9/392 i wiele innych).
Poprawne sformułowanie zarzutów kasacyjnych ma kapitalne znaczenie, zważywszy iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie wystąpiła nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a.
Ustosunkowując się natomiast do zgłoszonych zarzutów kasacyjnych, poczynić należało poniższe uwagi.
Według autora skargi kasacyjnej zakwestionowania wymagała błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie..." art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm. (powoływanej dalej jako Prawo geologiczne i górnicze) w związku z § 1 pkt 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie dopuszczenia wyrobów do stosowania w zakładach górniczych – Dz.U. Nr 99, poz. 1003 ze zm. (powoływanego dalej jako rozporządzenie wykonawcze).
Omówieniu tej kwestii poświęcono obszerne (poza jednym zdaniem na inny temat) wywody uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Tymczasem tego rodzaju uwagi nie mogły z zasady odnieść spodziewanego skutku, biorąc pod uwagę, iż Sąd I instancji nie dokonywał wcale kontroli decyzji orzekającej merytorycznie o istocie sprawy, ale formalnego rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (w konkretnej sprawie zastosowanego w związku z art. 127 § 3 k.p.a.) z racji stwierdzenia braku przymiotu podmiotu zgłaszającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Treść skargi kasacyjnej w omawianym zakresie pozostaje zatem bez związku z przedmiotem postępowania, którym zajmował się Sąd I instancji. Sąd I instancji oddalając skargę kasacyjną na konkretnego typu decyzję odwoławczą nie zajmował się wykładnią i zagadnieniem stosowania powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze, jak i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy.
Jeżeli skarga kasacyjna miała na celu podważenie stanowiska Sądu I instancji, co do legalności zaskarżonej decyzji, to winna skoncentrować się wyłącznie na argumentacji zmierzającej do wykazania, że skarżąca spółka miała przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją.
W tym zakresie wywody skargi kasacyjnej są jednak lakoniczne, ogólnikowe i nie prowadzą do podważenia wyroku Sądu I instancji. Tytułem przykładu wskazać można na odwołanie się do "bogatego orzecznictwa administracyjnego oraz stanowiska doktryny".
Powołany zaś, jako naruszony przez Sąd I instancji art. 25 § 1 p.p.s.a. dotyczy zagadnienia zdolności występowania przed sądem administracyjnym i nie ma znaczenia dla oceny w płaszczyźnie art. 28 k.p.a. Nawiasem mówiąc, Sąd I instancji nie podważał zdolności sądowej skarżącej spółki, skoro rozpoznał merytorycznie jej skargę (inaczej odrzuciłby ją zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Fakt zaś, że skarżąca spółka była uprawniona do złożenia skargi na skierowaną do niej zaskarżoną decyzję nie może być traktowany jako istotny przy omawianiu zagadnienia przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a.